Sahih al-Bukhari, xadiiska 1742
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn al‑Muthannawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى
- 2Yazid ibn Harunيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
- 3Asim ibn Muhammad ibn Zaydعَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ
- 4Aabbihii, Muhammadأَبِيهِ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمِنًى " أَتَدْرُونَ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. فَقَالَ " فَإِنَّ هَذَا يَوْمٌ حَرَامٌ، أَفَتَدْرُونَ أَىُّ بَلَدٍ هَذَا ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " بَلَدٌ حَرَامٌ، أَفَتَدْرُونَ أَىُّ شَهْرٍ هَذَا ". قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ. قَالَ " شَهْرٌ حَرَامٌ ـ قَالَ ـ فَإِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَيْكُمْ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا ". وَقَالَ هِشَامُ بْنُ الْغَازِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ وَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ بَيْنَ الْجَمَرَاتِ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي حَجَّ بِهَذَا، وَقَالَ " هَذَا يَوْمُ الْحَجِّ الأَكْبَرِ "، فَطَفِقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " اللَّهُمَّ اشْهَدْ ". وَوَدَّعَ النَّاسَ. فَقَالُوا هَذِهِ حَجَّةُ الْوَدَاعِ.
Waxaa nooga warramay Muhammad bin Al-Muthanna, waxaa nooga warramay Yazid bin Harun, waxaa noo sheegay Asim bin Muhammad bin Zaid, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Ibn Cumar — raḍiya Allāhu ʿanhumā — wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu Mina ku yiri,
"Ma garanaysaan maalin tee tahay maanta?" Waxay yiraahdeen, "Allaah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Wuxuu yiri, "Tani waa Maalin Xurmo leh. Ma garanaysaan balad tee yahay kan?" Waxay yiraahdeen, "Allaah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Wuxuu yiri, "Waa Balad Xurmo leh. Ma garanaysaan bil tee tahay tan?" Waxay yiraahdeen, "Allaah iyo Rasuulkiisa ayaa ogsoon." Wuxuu yiri, "Waa Bil Xurmo leh." Wuxuu yiri, "Allaah wuxuu idinka xarrimay dhiiggiinna, xoolihiinna, iyo sharafkiinna, sida xurmada maalintan aad joogtaan, bishan aad ku jirtaan, iyo baladkan aad joogtaan." Hishaam bin Al-Ghazi wuxuu yiri: Nafi' baa ii sheegay, oo ka weriyey Ibn Cumar — raḍiya Allāhu ʿanhumā — in Nebigu ﷺ istaagay Maalinta Naxriga (Ciidul Adxa) isagoo u dhexeeya Jamaraadka Xajkii uu gutay, wuxuuna yiri, "Tani waa Maalinta Xajka Weyn." Markaasuu Nebigu ﷺ bilaabay inuu ku celceliyo, "Allaahow, Markhaati ka noqo (inaan gaarsiiyey Fariintaada)." Dabadeedna dadkuu sagootiyey. Dadkiina waxay yiraahdeen, "Kani waa Xajkii Sagootinta (Xajjatul-Wadaac)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu dhiigga, hantida iyo sharafta dadka ka dhigay wax muqaddas ah oo la ilaaliyo.
Waa la ilaaliyaa, mana bannaana in cid kale si xaqdarro ah ugu xadgudubto.
Waa maalinta tobnaad ee bisha Dul-Xijjah, xilliga xajka.
Waa magac loo yaqaan maalinta ay dhacaan cibaadooyin muhiim ah oo xajka ka mid ahi.
Culimada hore waxay arrintan ka soo qaateen in nafta, hantida iyo sharafta dadka si weyn loo ilaaliyo, isla markaana aan la jebin karin xuquuqdaas. Isbarbardhigga maalinta, bisha iyo magaalada xurmada leh wuxuu muujinayaa sida uu u culus yahay xadgudub kasta. Baaqa ah in Allah markhaati laga dhigto wuxuu adkaynayaa in Nebigu ﷺ farriintiisa si cad u gaarsiiyey dadka.
- Ilaali nafta, hantida iyo magaca wanaagsan ee dadka kale, xataa markaad xanaaqsan tahay ama dhaawac dareemayso.
- Xaqiiji xogta ka hor intaadan faafin, si aanay eedayn aan caddayn lahayn u dhaawicin sharafta qof.
- Ka faa'iidayso kulamada iyo wada sheekaysiga si aad farriimaha muhiimka ah ugu gudbiso si taxaddar iyo daacadnimo leh.
Werintan saxiixa ahi iyaduna waxay ka hadlaysaa xurmada dhiigga, hantida iyo sharafta, sidaasna waxay sii caddaynaysaa muhiimadda xuquuqda dadka.
Sahih al-Bukhari · #1743 (Sahih)Werintani waxay la jaanqaadaysaa dhiirrigelinta ah in dadka jooga ay farriinta gaarsiiyaan kuwa kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.