Sahih al-Bukhari, xadiiska 1783
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Salamwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ
- 2Abu Mu'awiyaأَبُو مُعَاوِيَةَ
- 3Hishamهِشَامٌ
- 4Aabbihiiأَبِيهِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَافِينَ لِهِلاَلِ ذِي الْحَجَّةِ فَقَالَ لَنَا " مَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُهِلَّ بِالْحَجِّ فَلْيُهِلَّ وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهِلَّ بِعُمْرَةٍ، فَلَوْلاَ أَنِّي أَهْدَيْتُ لأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ ". قَالَتْ فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ، وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجٍّ، وَكُنْتُ مِمَّنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ، فَأَظَلَّنِي يَوْمُ عَرَفَةَ، وَأَنَا حَائِضٌ، فَشَكَوْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " ارْفُضِي عُمْرَتَكِ، وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي، وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ ". فَلَمَّا كَانَ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ أَرْسَلَ مَعِي عَبْدَ الرَّحْمَنِ إِلَى التَّنْعِيمِ، فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ مَكَانَ عُمْرَتِي.
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Salaam, waxaa noo sheegay Abuu Mucawiyah, waxaa nooga warramay Hishaam, oo ka weriyey aabbihii, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu ʿanhā —: Waxaan la baxnay Rasuulka Alle ﷺ annagoo la socda bisha Dul-Xijjah. Wuxuu nagu yiri:
"Qofkii idinka mid ah oo jecel inuu xirto Xajka ha xirto, qofkii jecel inuu xirto Cumrada ha xirto Cumrada. Haddaanan wadin xayawaanka qurbanta (hadi), waxaan xiran lahaa Cumrada." Waxay tiri: Qaar naga mid ah ayaa xirtay Cumrada, qaarna Xajka. Anigu waxaan ka mid ahaa kuwii xirtay Cumrada. Markii la gaaray maalinta Carafa, wali waan caado qabay. Waxaan u cabtay Nabiga ﷺ, wuxuuna igu yiri: "Ka tag Cumradaada, fur timahaaga oo shanlee, kadibna xiro Xajka." Markii la gaaray habeenka Xasbah, wuxuu ila diray Cabdiraxmaan oo aan tagnay Tan-ciim, halkaas ayaana ka xirtay Cumro beddelkii Cumradaydii dhaaftay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxaa loo dejiyey hab kale oo ay xajkeeda ku dhammaystirto markii ay caadadu ku dhacday.
Caa’isha waxay niyaysatay cumro oo gashay ixraam, balse caadadu waxay ku dhacday markii maalinta Carafah soo dhowaatay. Nabiga ﷺ wuxuu faray inay cumrada joojiso, timaha hagaajiso, dabadeedna ixraam u gasho xajka. Kadib wuxuu walaalkeed Cabdurraxmaan ula diray At-Tan’iim si ay halkaas cumro uga soo gasho.
Xaalad cibaado oo uu xajku galo marka uu niyadda xajka ku dhawaaqo oo uu aqbalo xeerarka la xiriira.
Xoolo loo qaato laguna qalo qayb ka mid ah xajka; arrintani waxay saamaysay doorashada Nabiga ﷺ ee habka cibaadada.
Meel ka baxsan xuduudda xaramka Maka oo Caa’isha ay mar kale ka niyaysatay cumro.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in caadadu aanay haweeneyda ka hor istaagin inay gudato cibaadooyinka xajka, hase yeeshee ay dib u dhigto dawaafka ilaa ay ka daahir noqoto. Amarka ahaa inay cumrada ka tagto oo xajka bilowdo wuxuu muujinayaa in cibaadooyinka la waafajin karo marka duruufuhu sidaas u baahdaan. Fuqahada hore waxay sidoo kale dhacdadan ka doodeen in qof cumro soo gutay intii uu safarka xajka ku jiray uu dabadeed cumro gaar ah ka samayn karay At-Tan’iim; kala duwanaansho ayaa ka jira xukunka saxda ah iyo sida guud ee loo dabaqo.
- Caadadu kaa hor istaagi mayso ka qaybgalka xajka; weydii qof aqoon u leh sida aad xaaladdaada ugu gudanayso cibaadooyinka.
- Marka duruufuhu is beddelaan, raac hagitaan diini ah oo lagu kalsoon yahay halkii aad adigu iska joojin lahayd xajka.
- Markaad xajka ku jirto, si cad uga sii heshiis hagitaanka iyo gaadiidka haddii aad u baahan tahay inaad meel kale u aaddo cibaado.
Riwaayaddan oo ka timid isla cutubka ayaa dhammaystiraysa wararka ku saabsan doorashooyinka iyo tilmaamaha la xiriira xajka iyo cumrada.
Sahih al-Bukhari · #1784 (Sahih)Warbixintu waxay la xiriirtaa cumradii Caa’isha ee At-Tan’iim, waxayna caddaynaysaa hagitaankii Cabdurraxmaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.