Cumrada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1790

Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Cumrada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏}‏ فَلاَ أُرَى عَلَى أَحَدٍ شَيْئًا أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ كَلاَّ، لَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولُ كَانَتْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏.‏ إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي الأَنْصَارِ كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ، وَكَانَتْ مَنَاةُ حَذْوَ قُدَيْدٍ، وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏}‏‏.‏ زَادَ سُفْيَانُ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامٍ مَا أَتَمَّ اللَّهُ حَجَّ امْرِئٍ وَلاَ عُمْرَتَهُ لَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Hishaam bin Curwah, oo ka weriyey aabbihii, kaas oo yiri: Waxaan ku iri Caa’isha — raḍiya Allāhu canhaa — oo ahayd xaaskii Nabiga ﷺ, anigoo markaas da’ yar: 'Maxaad ka leedahay qowlka Alle Tabāraka wa Tacālā: {Safa iyo Marwaba waxay ka mid yihiin calaamooyinka Alle. Ruuxii guta Xajka Baytka ama Cumrada, dambi kuma laha inuu ku wareego labadooda dhexdooda}? Markaa uma arko inay dhib tahay haddii qofku uusan ku wareegin labadooda dhexdooda.' Caa’isha waxay tiri: 'Maya! Hadday sidii aad sheegtay ahaan lahayd, waxay noqon lahayd:

"Dambi kuma laha inuusan ku wareegin labadooda dhexdooda." Aayaddan waxaa loo soo dejiyey Ansaarta oo u ihraaman jiray sanamka Manaah oo agtiisa Qudayd yaallay; waxayna ka xishoon jireen inay Safa iyo Marwa dhexdooda ku wareegaan. Markii Islaamku yimid, waxay arrintaas weydiiyeen Rasuulka Alle ﷺ, markaasuu Alle kor ahaaye soo dejiyey: {Safa iyo Marwaba waxay ka mid yihiin calaamooyinka Alle. Ruuxii guta Xajka Baytka ama Cumrada, dambi kuma laha inuu ku wareego labadooda dhexdooda}. Sufyaan iyo Abuu Mucawiyah waxay Hishaam ka dheeriyeen: Alle uma dhammaystiro Xajka iyo Cumrada ruux aan Safa iyo Marwa dhexdooda ku wareegin.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Caa’isha waxay caddeynaysaa in sa‘igu u dhexeeya Safa iyo Marwa uu ka mid yahay Xajka iyo Cumrada.

Asalka iyo sababta

Ansaarigu waxay ka labalabeyn jireen inay dhex maraan Safa iyo Marwa, waayo Islaamka ka hor waxay caabudi jireen Manaat, cibaadooyinkoodana way la xiriirin jireen. Waxay arrintan wax ka weydiiyeen Nebiga ﷺ, dabadeedna waxaa la soo dejiyay Qur’aanka 2:158.

Erayada adag oo la sharxay
Sa‘i

Cibaadada lagu dhex socdo buuraha Safa iyo Marwa inta lagu jiro Xajka ama Cumrada.

Ixraam

Xaaladda xurmaysan ee uu xaajigu galo si uu u guto cibaadooyinka Xajka ama Cumrada.

Manaat

Sanam ay caabudi jireen qaar ka mid ah qabiilooyinkii Carabta ka hor Islaamka.

Waxa culimadu ka fahmeen

Caa’isha waxay sharxaysaa in oraahda ‘dembi ma jiro’ ee Qur’aanka 2:158 ay meesha ka saartay labalabeyntii hore ee Ansaariga; ulama jeedo in sa‘iga laga tegi karo. Weedha dheeriga ah ee werinta ku jirta waxay sheegaysaa in Xajka ama Cumradu aanay dhammaystirnayn sa‘i la’aantiis. Afarta mad-hab ee Sunnigu sa‘iga waxay u arkaan cibaado aasaasi ah, inkasta oo ay ku kala duwan yihiin kala soocidda sharciyeed ee saxda ah iyo cawaaqibta ka dhalata ka tegistiisa.

Casharrada maanta
  1. Qoraal diini ah ku akhri macnihiisa taariikheed iyo luqadeed ka hor intaadan ka soo saarin xeer wax-ku-ool ah.
  2. Weydii dadka aqoonta u leh sharaxaad marka weedh marka hore mugdi u muuqato.
  3. Sa‘iga u gut qayb ka mid ah Xajka ama Cumrada, horena u baro sida cibaadadan loo sameeyo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.