Sahih al-Bukhari, xadiiska 1795
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْبَطْحَاءِ وَهُوَ مُنِيخٌ فَقَالَ " أَحَجَجْتَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " بِمَا أَهْلَلْتَ ". قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَحْسَنْتَ. طُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَحِلَّ ". فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ، وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَيْسٍ، فَفَلَتْ رَأْسِي، ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ. فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ، حَتَّى كَانَ فِي خِلاَفَةِ عُمَرَ فَقَالَ إِنْ أَخَذْنَا بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ، وَإِنْ أَخَذْنَا بِقَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ.
Abuu Muusa Al-Ashcari - Alle ha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Waxaan u imid Nebiga ﷺ meesha la yiraahdo Al-Badxaa isagoo geelii uu saarnaa uu fadhiyo, markaasuu igu yiri:
"Ma Xaj baad u socotaa?" Waxaan iri: "Haa." Wuxuu yiri: "Maxaad ku xirxiratay (nooceebaa ahayd ixraamkaagu)?" Waxaan iri: "Waxaan xirtay ixraam la mid ah kan Nebiga ﷺ." Wuxuu yiri: "Waad wanaajisay. Wareeg Baytka (Kacbada), orodka Safa iyo Marwana samee, kadibna fur ixraamka." Markaas waan wareegay Baytka, waxaanan sameeyay orodka Safa iyo Marwa, kadibna waxaan u imid haweeney reer Qays ah oo madaxa iga nadiifisay (injirta iga saartay), kadibna waxaan xirtay ixraamka Xajka. Arrintaas ayaan fatwo ku bixin jiray ilaa xilligii khilaafada Cumar, markaasuu yiri: "Haddaan qaadanayno Kitaabka Alle, wuxuu ina farayaa inaan dhammaystirno, haddaan qaadanaynana hadalka Nebiga ﷺ, isagu ma furan ixraamka ilaa xayawaanka qurbanku gaaro goobta lagu gowracayo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Muusa wuxuu ka bixi karay ixraamka ka dib dawaafka iyo saciga, dabadeedna xajka ayuu bilaabi karay.
Xaaladda cibaadada ee xujaydu gasho iyagoo niyeysanaya xaj ama cumro.
Socodka u dhexeeya buuraha Safa iyo Marwa, oo ka mid ah waajibaadka xajka.
Neef allabari ah oo la bixiyo marka la gudanayo noocyo gaar ah oo xajka ah.
Culimada waxay werintan ka hadlaan iyagoo la xiriirinaya noocyada kala duwan ee xajka. Abuu Muusa wuxuu amarka Nebiga ﷺ u fahmay oggolaansho uu kaga bixi karo ixraamka ka dib dawaafka iyo saciga, dabadeedna uu xajka u ixraamayo; taas waxaa la yiraahdaa tamattuʿ. ʿUmar wuxuu tilmaamay amarka Qur’aanka ee ah in xajka si buuxda loo dhammaystiro, iyo in Nebigu ﷺ ku sii jiray ixraamka ilaa hadygu gaaray meeshii loo waday. Fuqahadu waxay isu waafajiyaan daliillada iyagoo kala saaraya tamattuʿ iyo qiraan: tamattuʿ, qofku ixraamka wuu ka baxaa marka uu cumrada dhammeeyo, dabadeedna mar kale ayuu xajka u ixraamayaa; qiraanna, ixraamka ayuu ku sii jiraa. Madhhabyadu waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixiyaan xeerarka iyo duruufaha gaarka ah.
- Ka hor intaadan safarka gelin, baro xeerarka khuseeya nooca xajka aad niyaysatay.
- Haddii fasiraaduhu kala duwanaadaan, weydii caalim aqoon leh inuu daliillada khuseeya isu miisaamo.
- Cibaadooyinka si taxaddar leh u raac, hana ku khaldin ka bixidda ixraamka cumrada ka dib iyo dhammaystirka xajka.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa xeerarka ka bixidda ixraamka inta lagu jiro xajka.
Sahih al-Bukhari · #1794 (Sahih)Waxay xiriir la leedahay doodda ku saabsan goorta qofka xajka gudanayaa ka bixi karo ixraamka.
Sahih al-Bukhari · #1796 (Sahih)Waxay ka tirsan tahay isla silsiladda werinnada ku saabsan xajka iyo ka gudbidda cumrada una gudbidda xajka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.