Sahih al-Bukhari, xadiiska 1807
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nafi'
- 1Abdullah ibn Muhammad ibn Asmawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ
- 2Juwayriyaجُوَيْرِيَةُ
- 3Nafi'نَافِعٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، كَلَّمَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لَيَالِيَ نَزَلَ الْجَيْشُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ فَقَالاَ لاَ يَضُرُّكَ أَنْ لاَ تَحُجَّ الْعَامَ، وَإِنَّا نَخَافُ أَنْ يُحَالَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْبَيْتِ. فَقَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ، فَنَحَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هَدْيَهُ، وَحَلَقَ رَأْسَهُ، وَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ الْعُمْرَةَ، إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْطَلِقُ، فَإِنْ خُلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ طُفْتُ، وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ فَعَلْتُ كَمَا فَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَعَهُ. فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ، ثُمَّ سَارَ سَاعَةً، ثُمَّ قَالَ " إِنَّمَا شَأْنُهُمَا وَاحِدٌ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجَّةً مَعَ عُمْرَتِي ". فَلَمْ يَحِلَّ مِنْهُمَا حَتَّى حَلَّ يَوْمَ النَّحْرِ، وَأَهْدَى، وَكَانَ يَقُولُ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَطُوفَ طَوَافًا وَاحِدًا يَوْمَ يَدْخُلُ مَكَّةَ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad bin Asmaa’, waxaa nooga warramay Juwayriyah, oo ka weriyey Naafic, in Cubaydullaahi bin Cabdullaahi iyo Saalim bin Cabdullaahi ay u sheegeen inay la hadleen Cabdullaahi bin Cumar — Allaha ka raalli noqdee — habeenadii ciidanku ku degay meel u dhow Ibnu Subayr. Waxay ku yidhaahdeen, 'Dhib kuguma jiro haddii aanad Xajka gudan sanadkan, waayo waxaan ka cabsi qabnaa in lagaa hor istaago Baydka.' Wuxuu yidhi, 'Waxaan la baxnay Rasuulka Alle ﷺ markaasay gaaladii Qureysh naga hor istaageen Baydka, sidaas darteed Nabigu ﷺ wuxuu qalay xoolihiisii qurbanka ahaa, madaxiisana wuu xiirtay. Markhaati baan idinka dhiganayaa inaan waajibiyey Cumrada. Haddii Alle idmo waan bixi doonaa; haddii ii la oggolaado inaan gaadho Baydka waan dawafi doonaa, laakiin haddii la iga hor istaago, waxaan samayn doonaa wixii uu sameeyey Nabigu ﷺ anigoo la socda.' Sidaas buu ugu xidhay ixraamka Cumrada Dzul-Xulayfa, wuxuu socday muddo yar, dabadeed wuxuu yidhi, 'Arrinkoodu waa mid qudha. Markhaati baan idinka dhiganayaa inaan waajibiyey Xajka iyo Cumrada labadaba.' Ma furin ixraamkiisii ilaa maalinta Naxriga (Qalidda) laga gaadhay, wuuna qalay xoolihiisii. Wuxuu odhan jiray ma furi doono ixraamka ilaa aan ka sameeyo hal Dawaf maalinta aan Makka soo galo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Cumar wuxuu ku dayday tusaalaha Nebiga ﷺ markii laga cabsi qabay in jidka laga xiro.
Cubaydullaah ibn Cabdullaah iyo Saalim ibn Cabdullaah ayaa la hadlay Ibn Cumar markii ciidanku degeen agagaarka Ibn al-Zubayr. Waxay ka baqayeen in qalalaasuhu u diido inuu gaaro Kacbada.
Xaaladda cibaadada ee qofka xajka gudanayaa galo marka uu niyeysanayo Xaj ama Cumro.
Xoolo allabari ah oo qayb ka ah gudashada xajka la bixiyo.
Maalinta tobnaad ee Dul-Xijjah, oo dadka xajka gudanaya ay allabariga bixiyaan iyo hawlo kale.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in qofka laga hor istaago gudashada xajku uu raaco tusaalihii Nebiga ﷺ ee al-Xudaybiyya: inuu allabari bixiyo oo uu ixraamka ka baxo sida waafaqsan xeerarka khuseeya. Markii uu xaaladda hubin waayay, Ibn Cumar wuxuu doortay inuu niyeysto xajka oo uu si dhow ugu daydo Nebiga ﷺ. Werintani sidoo kale waxay muujinaysaa in xaalado gaar ah Xajka iyo Cumrada la isu dari karo; faahfaahinta xeerarka qofka la hor istaago iyo isku-darka cibaadooyinkuna way ku kala duwan yihiin madh-habyada fiqiga.
- Hore u baro xeerarka Xajka iyo Cumrada si aad u ogaato tallaabooyinka aad qaadi karto haddii jidka lagaa xiro, adigoo raacaya culimo lagu kalsoon yahay.
- Go’aannada diineed ku hag tusaalaha Nebiga ﷺ, oo talo ka raadso khubaro marka xaaladdu adkaato.
- Khataraha si furan ugala hadal dadka kuu dhow, laakiin go’aankaaga ugu dambeeya ku salee aqoon iyo niyad daacad ah.
Werintani waxay sii dhammaystiraysaa duruufaha ku xeeran sida Ibn Cumar u dhaqmay markii aan la hubin inuu Makka geli karo.
Sahih al-Bukhari · #1806 (Sahih)Waxay ka hadlaysaa xaalad la mid ah, waxayna caddaynaysaa go’aankiisa ahaa inuu xajka guto isagoo ku dayanaya Nebiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #1808 (Sahih)Werintani waxay sii iftiiminaysaa adkaysigiisa iyo ku dhegganaantiisa hab-dhaqanka Nebiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.