Ganaaxa Ugaadhsiga Xilliga Xajka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 1834

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Ganaaxa Ugaadhsiga Xilliga Xajka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Uthman ibn Abu Shaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ
  2. 2Jarirجَرِيرٌ
  3. 3Mansurمَنْصُورٍ
  4. 4Mujahidمُجَاهِدٍ
  5. 5Tawusطَاوُسٍ
  6. 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
  7. 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ افْتَتَحَ مَكَّةَ ‏"‏ لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا، فَإِنَّ هَذَا بَلَدٌ حَرَّمَ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، وَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ فِيهِ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، فَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ، وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّهُ لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ‏.‏ قَالَ قَالَ ‏"‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cuthmaan bin Abii Shaybah, waxaa nooga warramay Jariir, oo ka weriyey Mansuur, oo ka weriyey Mujaahid, oo ka weriyey Daawuus, oo ka weriyey Ibn Cabbaas - Allaha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu yiri maalintii la furtay Makka:

"Ma jirto hijro (dheeraad ah), laakiin waa Jihaad iyo niyad. Haddii la idiin yeero inaad dagaallantaanna, dagaallama. Waayo, Magaaladan Allah wuxuu ka dhigay Xaram maalintii uu abuuray samooyinka iyo dhulka, waana Xaram sharafka Allah dartiis ilaa Maalinta Qiyaame. Dagaalku uma xalaal aheyn qofna hortey, anigana ii ma xalaal aheyn waxaan saacad ka mid ah maalinta mooyaane. Waa Xaram sharafka Allah dartiis ilaa Maalinta Qiyaame. Ma go'i karaan qodxanteeda, mana la ceyrsan karo ugaadheeda, mana la qaadan karo luqadeeda (waxa ka dhaca) qof ku dhawaaqa mooyaane, mana la jari karo cawskeeda." Cabbaas baa yiri: Rasuulkii Allow ﷺ, Idhkhirta mooyaane, waayo waxay u isticmaalaan dahablaydooda iyo guryahooda. Markaasuu Nebigu ﷺ yiri: "Idhkhirta mooyaane."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Makkadu weli waa meel barakaysan; dhirkeeda iyo duurjoogteeda waa in la ilaaliyo.

Asalka iyo sababta

Nabiga ﷺ ayaa erayadan ku sheegay maalintii la furtay Makkada. Al-Cabbaas wuxuu codsaday in laga reebo cawska idhkhir, oo ay u baahnaayeen bir-tumayaashu iyo isticmaalka guryaha; Nabiga ﷺ wuu oggolaaday.

Erayada adag oo la sharxay
Hijro dambe ma jirto

Furashadii Makkada ka dib, mu’miniintu mar dambe uma baahnayn inay Makkada uga haajiraan si ay diintooda u ilaashadaan; jihaadka iyo niyadda daacadda ahi way sii jireen.

Luqada

Waa shay lumay oo aan la garanayn cidda iska leh; Makkada waa la qaadi karaa iyadoo ujeeddadu tahay in la shaaciyo helitaankiisa.

Idhkhir

Waa nooc caws udgoon ah oo Nabiga ﷺ uu codsi ka dib ka reebay xayiraadda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in xurmada Makkadu joogto tahay, isla markaana ay xaaraan tahay in la dilo duurjoogta, la baacsado ama la jaro dhirta dabiiciga ah, marka laga reebo idhkhir-ka la xusay. Xeerarka ku saabsan waxyaabaha lumay waxay ilaaliyaan hantida booqdayaasha: waa in la shaaciyaa helitaankooda oo aan loo haysan hanti qofeed. Erayada ku saabsan jihaadka iyo niyaddu waxay caddaynayaan in dhammaadka hijradii Makkada ka dib furashadu aanu ka dhignayn in dadaalka Alle dartii iyo ka jawaabista baaq sax ahi dhammaadeen. Culimadu waxay mad-habyada dhexdooda kaga doodaan sida saxda ah ee xeerarkan loo dabaqayo.

Casharrada maanta
  1. Ixtiraam xurmada Makkada adigoon xayawaan ugaarsan ama dhir waxyeellayn.
  2. Shaaci shayga lumay oo sii mulkiilaha fursad uu dib ugu helo.
  3. Marka lagu baaqo dadaal, ogow waxa si sax ah lagaa rabo oo ku dhaqan niyad daacad ah.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.