Sahih al-Bukhari, xadiiska 1855
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Maslamawuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ
- 2Malikمَالِكٍ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Sulayman ibn Yasarسُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ
- 5Abdullah ibn Abbasعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ الْفَضْلُ رَدِيفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمٍ، فَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا، وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْرِفُ وَجْهَ الْفَضْلِ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ، فَقَالَتْ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا، لاَ يَثْبُتُ عَلَى الرَّاحِلَةِ، أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ " نَعَمْ ". وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Maslama, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Ibnu Shihaab, oo ka weriyey Sulaymaan bin Yasaar, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Cabbaas — raḍiya Allāhu ‘anhuma — wuxuu yidhi: Al-Fadl wuxuu fuushanaa dabada Nebiga ﷺ markii ay u timid haweeney reer Khathcam ah. Al-Fadl wuxuu bilaabay inuu eego iyada, iyaduna way eegtay isaga. Markaas Nebigu ﷺ wuxuu u jeediyey wejiga Al-Fadl dhanka kale. Haweeneydu waxay tidhi:
“Waajibka Alle wuxuu haleelay aabbahay oo ah oday weyn oo aan si fiican ugu fadhiyi karin rakaabkiisa; ma u xajjin karaa isaga?” Nebigu ﷺ wuxuu ku jawaabay: “Haa.” Taasina waxay dhacday intii lagu jiray Xajjatul-Wadaac.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu indhaha Al-Fadl ka jeediyey, wuxuuna oggolaaday in aabbaheed Xajka loogu guto.
Dhacdadu waxay dhacday Xajkii Sagootinta. Haweeney ka timid Khath'am ayaa weydiisay inay Xajka waajibka ah ugu gudan karto aabbaheed oo aad u da' weyn.
Qabiil Carbeed ay ka soo jeedday haweeneyda qisada ku jirta.
Xajka Makka, waajib ku ah Muslimiinta awoodda u leh.
Xajkii ugu dambeeyey ee Nabiga ﷺ, kaas oo dhacay sannadkii tobnaad ee Hijrada.
Culimadu waxay ka fahmeen in qofku waalidkiis ugu gudan karo Xajka waajibka ah haddii waalidku, da' weyn awgeed, aanu awoodin inuu isagu guto. Oggolaanshahani wuxuu sidoo kale adkaynayaa waajibka ah in waalidka si naxariis iyo daryeel leh loogu adeego. Markii haweeneydu iyo Al-Fadl is eegeen, Nabigu ﷺ wejiga Al-Fadl ayuu dhinac u jeediyey; culimadu arrintan waxay u arkaan tusaale lagu xakamaynayo eegmada keeni karta fitno, isaga oo aan haweeneyda canaanan ama su'aasheeda jawaab la'aan kaga tegin. Madh-habyadu waxay ka hadlaan shuruudaha qof kale loogu gudayo Xajka, waxaana ka mid ah in awood-la'aantiisu sii jirto iyo, sida ay qabaan culimo badan, in qofka wakiilka ahi marka hore isagu Xajka soo gutay.
- Caawi waalidka da' weyn ee aan awoodin inuu isagu Xajka waajibka ah guto, shuruudaha wakiilnimadana wax ka weydii qof aqoon leh.
- Indhaha ka jeedi marka eegmadu si aan ula kac ahayn ugu leexato dareen aan habboonayn, dadka kalena si xushmad leh ula dhaqan.
- Su'aalaha diinta si taxaddar leh uga jawaab, xitaa marka lagu weydiiyo munaasabad dadweyne oo mashquul badan.
Riwaayaddan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka warramaysaa la kulanka haweeneyda Khath'am iyo su'aasheeda ku saabsan in aabbaheed Xaj loogu guto.
Sahih al-Bukhari · #1854 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay bixisaa werin dheeraad ah oo ku saabsan su'aasha iyo jawaabta la xidhiidha Xaj loogu gudayo qof qoyska ka tirsan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.