Fadliga Habeenka Qadriga · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2018

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fadliga Habeenka Qadriga
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، وَالدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ‏.‏ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُجَاوِرُ فِي رَمَضَانَ الْعَشْرَ الَّتِي فِي وَسَطِ الشَّهْرِ، فَإِذَا كَانَ حِينَ يُمْسِي مِنْ عِشْرِينَ لَيْلَةً تَمْضِي، وَيَسْتَقْبِلُ إِحْدَى وَعِشْرِينَ، رَجَعَ إِلَى مَسْكَنِهِ وَرَجَعَ مَنْ كَانَ يُجَاوِرُ مَعَهُ‏.‏ وَأَنَّهُ أَقَامَ فِي شَهْرٍ جَاوَرَ فِيهِ اللَّيْلَةَ الَّتِي كَانَ يَرْجِعُ فِيهَا، فَخَطَبَ النَّاسَ، فَأَمَرَهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ كُنْتُ أُجَاوِرُ هَذِهِ الْعَشْرَ، ثُمَّ قَدْ بَدَا لِي أَنْ أُجَاوِرَ هَذِهِ الْعَشْرَ الأَوَاخِرَ، فَمَنْ كَانَ اعْتَكَفَ مَعِي فَلْيَثْبُتْ فِي مُعْتَكَفِهِ، وَقَدْ أُرِيتُ هَذِهِ اللَّيْلَةَ ثُمَّ أُنْسِيتُهَا فَابْتَغُوهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ وَابْتَغُوهَا فِي كُلِّ وِتْرٍ، وَقَدْ رَأَيْتُنِي أَسْجُدُ فِي مَاءٍ وَطِينٍ ‏"‏‏.‏ فَاسْتَهَلَّتِ السَّمَاءُ فِي تِلْكَ اللَّيْلَةِ، فَأَمْطَرَتْ، فَوَكَفَ الْمَسْجِدُ فِي مُصَلَّى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ إِحْدَى وَعِشْرِينَ، فَبَصُرَتْ عَيْنِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَظَرْتُ إِلَيْهِ انْصَرَفَ مِنَ الصُّبْحِ، وَوَجْهُهُ مُمْتَلِئٌ طِينًا وَمَاءً‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ibraahiim ibnu Xamsa, wuxuu yiri: Waxaa ii ka warramay Ibnu Abii Xaazim iyo ad-Daraawardii, oo ka weriyey Yaziid, oo ka weriyey Muxammad ibnu Ibraahiim, oo ka weriyey Abuu Salama, oo ka weriyey Abuu Saciid al-Khudri — raḍiya Allāhu ʿanhu —: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu caado u lahaa inuu Ictikaaf ku sameeyo tobanka dhexe ee Ramadaan. Marka ay dhammaadaan labaatan habeen oo la soo gaaro habeenka kow iyo labaatanaad, wuxuu dib ugu noqon jiray gurigiisa, dadkii la joogayna way la noqon jireen. Hal mar oo bishaas uu Ictikaafka ku jiray, wuxuu degay habeenkii uu caadiyan noqon jiray, markaasuu dadka khudbeeyey oo amray wixii Allah doono, dabadeedna wuxuu yiri:

"Waan ku Ictikaafi jiray tobankan maalmood, haddase waxaan go'aansaday inaan ku Ictikaafayo tobankan dambe. Haddaba, qofkii ila Ictikaafsan ha sii joogo meeshiisa. Waa la i tusay Habeenkan (Qadriga), laakiin waa la i illowsiiyey, sidaas darteed ka raadiya habeenada witriga ah ee tobanka dambe. Waxaan kaloo arkay anigoo sujuudsan biyo iyo dhoobo." Habeenkaas kow iyo labaatanaad cirku waa daruuray roobna waa da'ay, biyihii ayaana ka tifqay saqafka masaajidka meeshii Nabiga ﷺ uu ku tukan jiray. Indhaygaygu waxay arkeen Rasuulka Allah ﷺ markuu ka baxay salaadda subax, wajigiisuna wuxuu ka buuxay dhoobo iyo biyo.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu Laylat al-Qadr ka raadin jiray tobanka habeen ee ugu dambeeya.

Asalka iyo sababta

Nabigu ﷺ markii hore wuxuu i‘tikaf samayn jiray tobanka maalmood ee dhexe ee Ramadaan. Markii uu go’aansaday inuu joogo tobanka maalmood ee ugu dambeeya, wuxuu kuwii kale ee i‘tikafka kula jiray ugu yeeray inay iyaguna sii joogaan.

Erayada adag oo la sharxay
I‘tikaf

Cibaado ahaan masaajidka loogu go’doomo.

Laylat al-Qadr

Habeenka weyn ee Qaddarka, kaas oo ku jira bisha Ramadaan.

Habeennada tirada kinsiga ah

Habeennada leh tiro kinsi ah ee tobanka maalmood ee ugu dambeeya Ramadaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay tan ka fahmeen in i‘tikafka tobanka maalmood ee ugu dambeeya Ramadaan uu yahay dhaqan nebinnimo oo aad loo adkeeyay, isla markaana Laylat al-Qadr habeenadaas laga raadiyo, gaar ahaan habeennada tirada kinsiga ah. Maaddaama aan si go’an loo cayimin habeenka uu yahay, werintani waxay dhiirrigelinaysaa cibaadada dhammaan tobanka habeen ee ugu dambeeya. Afarta madhab ee fiqiga Sunniga ahi waxay i‘tikafka u aqoonsan yihiin cibaado; faahfaahinta shuruudihiisa iyo sida loo guto way ku kala duwan yihiin madhabyada.

Casharrada maanta
  1. Tobanka maalmood ee ugu dambeeya u qorshee waqti salaad, akhrinta Qur’aanka iyo cibaadooyin kale.
  2. Laylat al-Qadr ka raadi dhammaan tobanka habeen ee ugu dambeeya, hana ku koobnaan hal habeen.
  3. Qofka i‘tikafka samaynaya wuxuu go’doonka uga faa’iidaysan karaa inuu yareeyo waxyaabaha mashquuliya oo uu Allah si miyir leh u caabudo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.