Sahih al-Bukhari, xadiiska 2077
Waxaa weriyey Hudhayfah ibn al-Yaman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ahmad ibn Yunuswuxuu u sheegay al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ
- 2Zuhayrزُهَيْرٌ
- 3Mansurمَنْصُورٌ
- 4Rib'i ibn Hirashرِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، أَنَّ رِبْعِيَّ بْنَ حِرَاشٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَلَقَّتِ الْمَلاَئِكَةُ رُوحَ رَجُلٍ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ قَالُوا أَعَمِلْتَ مِنَ الْخَيْرِ شَيْئًا قَالَ كُنْتُ آمُرُ فِتْيَانِي أَنْ يُنْظِرُوا وَيَتَجَاوَزُوا عَنِ الْمُوسِرِ قَالَ قَالَ فَتَجَاوَزُوا عَنْهُ ". وَقَالَ أَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيٍّ " كُنْتُ أُيَسِّرُ عَلَى الْمُوسِرِ وَأُنْظِرُ الْمُعْسِرَ ". وَتَابَعَهُ شُعْبَةُ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ رِبْعِيٍّ. وَقَالَ أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ عَنْ رِبْعِيٍّ " أُنْظِرُ الْمُوسِرَ، وَأَتَجَاوَزُ عَنِ الْمُعْسِرِ ". وَقَالَ نُعَيْمُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ رِبْعِيٍّ " فَأَقْبَلُ مِنَ الْمُوسِرِ، وَأَتَجَاوَزُ عَنِ الْمُعْسِرِ ".
Waxaa nooga warramay Axmed bin Yuunis, waxaa nooga warramay Suhayr, waxaa nooga warramay Mansuur, in Ribci bin Xiraash uu uga warramay in Xudhayfa — Allaha ka raalli noqdee — uu uga warramay oo yidhi: Nebigu ﷺ wuxuu yidhi,
"Malaa'igtu waxay qaadday ruuxda nin ka mid ahaa dadkii idinka horreeyey. Waxay ku yidhaahdeen, 'Ma samaysay wax khayr ah?' Wuxuu yidhi, 'Waxaan amri jiray wiilashayda inay waqti siiyaan taajiriinta oo ay dhaafaan masaakiinta.' Markaasaa la yidhi, 'Oo isna waa la dhaafay.'" Abu Maalikna wuxuu Ribci ka weriyey: "Waan u fududayn jiray taajiriinta, waana u kaadi jiray masaakiinta." Shucbana waa ku raacay Cabdul-Malik oo ka weriyey Ribci. Abu Cawaanahna wuxuu Cabdul-Malik ka weriyey Ribci: "Waan u kaadin jiray taajiriinta, waanan dhaafi jiray masaakiinta." Nucaym bin Abii Hindna wuxuu Ribci ka weriyey: "Waan ka aqbali jiray taajiriinta, waanan dhaafi jiray masaakiinta."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dayn-bixiyuhu wuxuu u muujiyaa naxariis dayn-qabe baahan oo daynta ka dhaafa.
Dayn-qabaha in waqti dheeraad ah la siiyo si uu daynta u bixiyo.
In laga tanaasulo qaadashada daynta, gebi ahaan ama qayb ahaan.
Qof haysta dhaqaale ku filan oo uu ku guto waajibaadkiisa.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in dabacsanaanta marka dayn la ururinayo ay tahay fadli, dib-u-dhigistuna ay habboon tahay marka qofku dhab ahaan ku jiro dhibaato dhaqaale. Qur’aankuna wuxuu farayaa in dayn-qabaha dhibaataysan waqti la siiyo; dayn-ka-dhaafidduna waa deeqsinimo dheeraad ah. Xadiisku sidoo kale wuxuu ammaanayaa in loo fududeeyo qofka awooda inuu bixiyo. Tani waa dhiirrigelin naxariis leh, mana burinayso xaqa dayn-bixiyaha u leeyahay in daynta la bixiyo.
- Dayn-qabaha ay caddahay inuu dhibaato ku jiro waqti sii, hana ku cadaadin inuu bixiyo wax aanu awoodin.
- Haddii dhaqaalahaagu kuu saamaxo, ka fiirso inaad qayb ka mid ah daynta ka dhaafto si naxariis leh.
- Xitaa dayn-qabayaasha awooda inay bixiyaan ula dhaqan si caddaalad iyo dabacsanaan leh, adigoon si aan loo baahnayn ugu adkaan.
Xadiiskani wuxuu ka warramayaa ganacsade shaqaalihiisa faray inay u dabacsanaadaan dayn-qabayaasha dhibaataysan; Alle ayaa arrintaas ugu dambi dhaafay.
Sahih al-Bukhari · #2076 (Sahih)Werintani waxay qeexaysaa sida dayn-bixiye dayn-qabihiisa uga dhaafay daynta, taasoo muujinaysa isla fadliga is-cafinta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.