Sahih al-Bukhari, xadiiska 2097
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزَاةٍ، فَأَبْطَأَ بِي جَمَلِي وَأَعْيَا، فَأَتَى عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " جَابِرٌ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " مَا شَأْنُكَ ". قُلْتُ أَبْطَأَ عَلَىَّ جَمَلِي وَأَعْيَا، فَتَخَلَّفْتُ. فَنَزَلَ يَحْجُنُهُ بِمِحْجَنِهِ، ثُمَّ قَالَ " ارْكَبْ ". فَرَكِبْتُ، فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ أَكُفُّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَزَوَّجْتَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ". قُلْتُ بَلْ ثَيِّبًا. قَالَ " أَفَلاَ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ". قُلْتُ إِنَّ لِي أَخَوَاتٍ، فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ امْرَأَةً تَجْمَعُهُنَّ، وَتَمْشُطُهُنَّ، وَتَقُومُ عَلَيْهِنَّ. قَالَ " أَمَّا إِنَّكَ قَادِمٌ، فَإِذَا قَدِمْتَ فَالْكَيْسَ الْكَيْسَ ". ثُمَّ قَالَ " أَتَبِيعُ جَمَلَكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. فَاشْتَرَاهُ مِنِّي بِأُوقِيَّةٍ، ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلِي، وَقَدِمْتُ بِالْغَدَاةِ، فَجِئْنَا إِلَى الْمَسْجِدِ، فَوَجَدْتُهُ عَلَى باب الْمَسْجِدِ، قَالَ " الآنَ قَدِمْتَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَدَعْ جَمَلَكَ، فَادْخُلْ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ". فَدَخَلْتُ فَصَلَّيْتُ، فَأَمَرَ بِلاَلاً أَنْ يَزِنَ لَهُ أُوقِيَّةً. فَوَزَنَ لِي بِلاَلٌ، فَأَرْجَحَ فِي الْمِيزَانِ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى وَلَّيْتُ فَقَالَ " ادْعُ لِي جَابِرًا ". قُلْتُ الآنَ يَرُدُّ عَلَىَّ الْجَمَلَ، وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ أَبْغَضَ إِلَىَّ مِنْهُ. قَالَ " خُذْ جَمَلَكَ وَلَكَ ثَمَنُهُ ".
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Bashaar, waxaa nooga warramay Cabdul-Wahaab, waxaa nooga warramay Cubeydullaah, oo ka weriyay Wahb bin Keysaan, oo ka weriyay Jaabir bin Cabdillaah - Alle ha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Waxaan la socday Nabiga ﷺ duulaan dagaal, markaasay gaabisay oo daashay hashaydii. Markaasuu ii yimid Nabigu ﷺ wuxuuna yiri,
"Jaabiroow." Waxaan iri, "Haa." Wuxuu yiri, "Maxaa kugu dhacay?" Waxaan iri, "Hashaydii baa iga gaabisay oo daashay, waanan ka haray." Markaasuu ka degay oo ushiisa ku qabtay, dabadeedna wuxuu yiri, "Fuul." Waan fuulay, waxaanan arkay anigoo xakamaynaya si aanay uga hor marin Rasuulka Alle ﷺ. Dabadeed wuxuu i weydiiyay, "Ma guursatay?" Waxaan iri, "Haa." Wuxuu yiri, "Gabadh mise carmal?" Waxaan iri, "Carmal." Wuxuu yiri, "Maxaad u guursan weyday gabadh yar oo aad la ciyaarto iyaduna kula ciyaarto?" Waxaan iri, "Walaalo gabdho ah baan leeyahay, waxaana jeclaystay inaan guursado haweeney isu keenta, u shanleysa, oo xannaaneysa." Wuxuu yiri, "Adigu waad imaan doontaa, markaad timaadana si deggan oo naxariis leh ula dhaqan xaaskaaga." Dabadeed wuxuu yiri, "Ma iibinaysaa hashadaada?" Waxaan iri, "Haa." Wuxuu iiga iibsaday hal uqiyo. Rasuulka Alle ﷺ baa iga hor maray, aniguna subaxdii dambe ayaan imid. Masjidka ayaan nimid, waxaanan ka helay albaabka masjidka. Wuxuu yiri, "Hadda ma timid?" Waxaan iri, "Haa." Wuxuu yiri, "Hashadaada halkaas u daa, soo gal oo laba rakco tukado." Waan galay oo tukaday. Wuxuu amray Bilaal inuu ii miisaamo hal uqiyo. Bilaal baa ii miisaamay oo waliba dheeraad ku daray miisaanka. Waan baxay, markaan sii jeestayna wuxuu yiri, "Jaabir ii yeera." Waxaan is iri hadda buu hashadii igu soo celinayaa, mana jirin wax aan ka necbaa inaan dib u qaato. Wuxuu yiri, "Qaado hashadaada, lacagtii lagu iibsadayna adigaa leh."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu Jabir caawiyey, si deeqsinimo lehna ula dhaqmay markii uu iibka samaynayey.
Halbeeg miisaan oo taariikhi ah oo loo adeegsan jiray biraha qaaliga ah; qiimihiisa saxda ahi wuu ku kala duwanaan jiray xilliyada iyo goobaha.
Cutubyo ka mid ah salaadda Islaamka; Jabir waxaa la weydiiyey inuu tukado laba rakcadood.
Meherka uu ninku ku leeyahay xaaskiisa; fikraddani kuma jirto werintan.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in iibiyaha iyo iibsaduhu ay heshiis iib ah dhex mari karaan, iyo in iibsaduhu marka uu bixiyo lacagta uu alaabta la iibiyey hadiyad ahaan ugu celin karo iibiyaha. Inta dheeraadka ah ee Bilaal ku daray marka uu miisaamayayna waxaa loo arkaa astaan deeqsinimo iyo taxaddar ku jira macaamilka. Waxa kale oo ka muuqata sida Nebigu ﷺ u daryeeli jiray saaxiibbadiisa safarka: wuxuu Jabir ka caawiyey awrkiisii daallanaa, wuxuuna wax ka weydiiyey xaaladda qoyskiisa. Talada guurku waxay la xiriirtay walaaca gaarka ah ee Jabir ka qabay walaalihiis ka yaryar, mana aha waajib guud oo ah in la doorto nooc gaar ah oo lammaane ah.
- Caawi qof safarka ama shaqada ku dhibtoonaya, hana iska indhatirin dhibkiisa.
- Si caddaalad ah wax u miisaan oo u bixi; haddii aad adigu rabto, macaamilka ku dar wax dheeraad ah oo deeqsinimo ah.
- Marka go'aanno qoys la gaarayo, si dhab ah u tixgeli waajibaadka iyo baahiyaha gaarka ah ee dadka ay khuseeyaan.
Werintan saxiixa ahi, oo isla macnaha guud ku jirta, waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa dhacdooyinkii safarka iyo iibka.
Sahih al-Bukhari · #2096 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa xiriirka guurka, waxayna bixisaa macne dheeraad ah oo ku saabsan wada hadalkii Nebiga ﷺ iyo Jabir.
Sahih al-Bukhari · #2098 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa hab-dhaqanka ganacsiga, waxayna la jaanqaadaysaa doodda ku saabsan macaamil caddaalad ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.