Sahih al-Bukhari, xadiiska 2218
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ، فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ، انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ. وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ. فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ، فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ، فَقَالَ " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ". فَلَمْ تَرَهُ سَوْدَةُ قَطُّ.
Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Ibn Shihab, oo ka weriyey 'Urwah, oo ka weriyey 'Aishah — رضي الله عنها — inay tidhi: Waxaa isku qabsaday wiil Sa'd bin Abii Waqqaas iyo 'Abd bin Zam'ah. Sa'd wuxuu yidhi,
"Rasuulka Allahow ﷺ! Wiilkani waa ina walaalkay 'Utbah bin Abii Waqqaas, wuxuuna igula dardaarmay inuu yahay wiilkiisa; eeg shabahadiisa." 'Abd bin Zam'ahna wuxuu yidhi, "Rasuulka Allahow ﷺ! Kani waa walaalkay, wuxuuna ku dhashay firaashkii aabbahay isagoo ka dhashay addoontiisa." Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuxuu eegay shabahada wiilka, wuxuuna arkay shabaho cad oo uu la leeyahay 'Utbah, markaasuu yidhi, "Adigaa leh, 'Abdoow. Ilmuhu wuxuu raacaa firaashka, zaniyuhuna wuxuu leeyahay dhagax kaliya. Iska xijaab, Sowda bint Zam'ah." Markaas Sowda weligeed ma arkin wiilkaas.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nasabku wuxuu raacaa sariirta guurka, halka isu ekaanshaha keliya aanu caddayn aabbanimo.
Sacd ibn Abii Waqqaas iyo Cabd ibn Zamca ayaa isku khilaafay nasabka wiil. Sacd wuxuu daliishaday isu ekaanshaha uu wiilku la lahaa Cutba ibn Abii Waqqaas; Cabdna wuxuu tilmaamay in wiilku ku dhashay sariirta aabbihiis.
Marka uu jiro guur ansax ahi, ninka ayaa loo aqoonsadaa aabbaha, inta aanay jirin sabab sharci ahaan la aqoonsan yahay oo nasabkaas lagu muransiinayo.
Qofka sheegta xiriir guur ka baxsan kuma helayo sheegashadaas xaq nasab; xukunku nasabka wuxuu u nisbeeyaa sida uu dhigayo xeerka sariirta guurka.
Sawda waxaa laga rabay inay wiilka hortiisa ku dhaqanto xeerarka asturnaanta, waayo xukunka nasabku ma tirtirin isu ekaanshihiisa bayoolojiyeed.
Culimada hore waxay xukunka ah «ilmuhu wuxuu raacaa sariirta guurka» ka fahmeen in xiriirka guurku go'aamiyo nasabka sharciga ah, qof dibadda ka ahna aanu nasabkaas ku sheegan karin isu ekaansho keliya. Nebigu ﷺ wiilka wuxuu u nisbeeyey Cabd, hase yeeshee Sawda wuxuu faray inay ka fogaato wiilka, sababta oo ah isu ekaanshaha cad ee uu la lahaa Cutba. Culimadu arrintan waxay uga hadlaan kala duwanaanta u dhexaysa nasabka sharciga ah iyo taxaddarka hab-dhaqanka; afarta mad-hab ee Sunniyiintu waxay nasabka, diidistiisa iyo saamaynta uu ku leeyahay qaraabonimada uga hadlaan xeerarkooda qoyska iyo guurka.
- Ha ku go'aamin nasabka qof muuqaalka keliya; raac xeerarka jira, murannadana u daa hay'adaha awoodda u leh.
- Ilaali karaamada iyo asturnaanta carruurta iyo qoysaska marka uu jiro muran nasab.
- Marka laga hadlayo xiriirka qaraabonimo, tixgeli xukunnada sharciga ah iyo xeerarka ka dhasha ee la macaamilka iyo asturnaanta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.