Beeraha · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2333

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Beeraha
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ibrahim ibn al‑Mundhirwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ
  2. 2Abu Damraأَبُو ضَمْرَةَ
  3. 3Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
  4. 4Nafi'نَافِعٍ
  5. 5Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ يَمْشُونَ أَخَذَهُمُ الْمَطَرُ، فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فِي جَبَلٍ، فَانْحَطَّتْ عَلَى فَمِ غَارِهِمْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ فَانْطَبَقَتْ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْظُرُوا أَعْمَالاً عَمِلْتُمُوهَا صَالِحَةً لِلَّهِ فَادْعُوا اللَّهَ بِهَا لَعَلَّهُ يُفَرِّجُهَا عَنْكُمْ‏.‏ قَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَ لِي وَالِدَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، وَلِي صِبْيَةٌ صِغَارٌ كُنْتُ أَرْعَى عَلَيْهِمْ، فَإِذَا رُحْتُ عَلَيْهِمْ حَلَبْتُ، فَبَدَأْتُ بِوَالِدَىَّ أَسْقِيهِمَا قَبْلَ بَنِيَّ، وَإِنِّي اسْتَأْخَرْتُ ذَاتَ يَوْمٍ فَلَمْ آتِ حَتَّى أَمْسَيْتُ، فَوَجَدْتُهُمَا نَامَا، فَحَلَبْتُ كَمَا كُنْتُ أَحْلُبُ، فَقُمْتُ عِنْدَ رُءُوسِهِمَا، أَكْرَهُ أَنْ أُوقِظَهُمَا، وَأَكْرَهُ أَنْ أَسْقِيَ الصِّبْيَةَ، وَالصِّبْيَةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ قَدَمَىَّ، حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا فَرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ‏.‏ فَفَرَجَ اللَّهُ فَرَأَوُا السَّمَاءَ‏.‏ وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنَّهَا كَانَتْ لِي بِنْتُ عَمٍّ أَحْبَبْتُهَا كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرِّجَالُ النِّسَاءَ، فَطَلَبْتُ مِنْهَا فَأَبَتْ حَتَّى أَتَيْتُهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ، فَبَغَيْتُ حَتَّى جَمَعْتُهَا، فَلَمَّا وَقَعْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ يَا عَبْدَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ، وَلاَ تَفْتَحِ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ، فَقُمْتُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُهُ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا فَرْجَةً‏.‏ فَفَرَجَ‏.‏ وَقَالَ الثَّالِثُ اللَّهُمَّ إِنِّي اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقِ أَرُزٍّ، فَلَمَّا قَضَى عَمَلَهُ قَالَ أَعْطِنِي حَقِّي‏.‏ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ، فَرَغِبَ عَنْهُ، فَلَمْ أَزَلْ أَزْرَعُهُ حَتَّى جَمَعْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيهَا فَجَاءَنِي فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ‏.‏ فَقُلْتُ اذْهَبْ إِلَى ذَلِكَ الْبَقَرِ وَرُعَاتِهَا فَخُذْ‏.‏ فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَسْتَهْزِئْ بِي‏.‏ فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَسْتَهْزِئُ بِكَ فَخُذْ‏.‏ فَأَخَذَهُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ مَا بَقِيَ، فَفَرَجَ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ فَسَعَيْتُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Cabdullaahi bin Cumar: Nebigu (ﷺ) wuxuu yiri,

"Intii ay saddex nin socdeen, roob baa ku dhacay, waxayna galeen god ku yaal buur dhexdeeda si ay u gabbaadaan. Dhagax weyn oo buurta ka soo dhacay ayaa afka godka ka xiray. Waxay isku yiraahdeen, 'Ka fekera camallo wanaagsan oo aad u sameyseen dartiis Allah kaliya, kuna barya Allah adigoo cuskaday camalladaas si uu dhagaxan idiinka qaado.' Midkood baa yiri, 'Allow! Waxaan lahaa waalidiin duq ah iyo carruur yar yar, aniguna idahaan u daajin jiray. Markaan fiidkii u imaado, waan u lisaa, waxaanan ku bilaabaa waalidkey ka hor carruurteyda. Maalin baan dib u dhacay oo aan imid habeenkii, waxaanan ka helay iyagoo hurda. Waan lisay sidii caadada ii ahayd, waxaanan istaagay madaxooda agtiisa. Waan ka xishooday inaan toosiyo, waxaanan ka xishooday inaan carruurta siiyo ka hor intaan iyaga siinin, inkastoo carruurtu ay cagahayga agtooda ku ooyayeen gaajo darteed ilaa waagu ka beryo. Allow! Haddaad ogtahay inaan tan u sameeyay Wajigaaga dartiis, noo fur meel aan cirka ka aragno.' Markaasaa Allah furay oo cirka ayay arkeen. Ninkii labaad baa yiri, 'Allow! Waxaan jeclaa ina adeertay jacaylka ugu daran ee nin uu dumar u qabo. Waxaan doonay inaan sharafkeeda waxyeelleeyo, laakiin way diiday ilaa aan keeno boqol Diinaar. Waan dadaalay ilaa aan lacagtii ururiyay. Markaan dhabarka u saartay lugaha dhexdooda, waxay tiri, 'Addoonkii Allow! Ka cabso Allah, ha furin shaabadka xaqa mooyaane.' Waan kacay. Allow! Haddaad ogtahay inaan tan u sameeyay Wajigaaga dartiis, naga fur dhagaxa.' Dhagaxii wuu sii furmay. Kadib ninkii saddexaad baa yiri, 'Allow! Waxaan shaqaaleysiiyay nin anigoo siinaya hal Faraq oo bariis ah. Markuu shaqadii dhammeystay oo uu xaqiisii weydiistay, waan u bandhigay laakiin wuu diiday inuu qaato. Bariiskii waan beeray marar badan ilaa aan ka helay sac iyo raaciyahoodii (dalaggii ka soo baxay). Muddo kadib buu ii yimid oo igu yiri, 'Ka cabso Allah (oo xaqayga i sii).' Waxaan iri, 'Tag oo qaado sacdaas iyo raaciyahooda.' Wuxuu yiri, 'Ka cabso Allah! Ha igu jeesjeesin.' Waxaan iri, 'Kuguma jeesjeesayo, qaado.' Wuu qaatay. Allow! Haddaad ogtahay inaan taas u sameeyay Wajigaaga dartiis, fur inta hartay.' Markaasaa Allah furay dhagaxii."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Camalka daacadda ahi wuxuu noqon karaa sabab Alle looga baryo inuu dhibka kaa qaado.

Erayada adag oo la sharxay
Iyagoo doonaya Wajigaaga

Ujeeddadu waa in la raadiyo raalli ahaanshaha Alle, ee ma aha ammaan ama faa'iido dadka laga helo.

Boqol diinaar

Lacag badan oo ka samaysan qadaadiic dahab ah.

Hal faraq oo bariis ah

Qaddar bariis oo cayiman; faraqu wuxuu ahaa halbeeg mug lagu cabbiro.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore, oo uu ka mid yahay Imaam an-Nawawi, waxay daliishadaan xadiiskan in Alle lagu baryi karo iyadoo la xusayo camallo wanaagsan oo daacad ah. Saddexda nin waxay daliishadeen camallo ay keliya u sameeyeen raalli ahaanshaha Alle: u adeegidda waalidka, ka fogaanshaha galmada xaaraanta ah, iyo ilaalinta iyo bixinta mushaharka qof si daacad ah. Tusaalahoodu wuxuu sidoo kale adkaynayaa in daacadnimada, dhowrsanaanta iyo gudashada xuquuqdu ay yihiin cibaadooyin muhiim ah. Xadiisku ma xusayo wax khilaaf ah oo u dhexeeya afarta madhhab ee ku saabsan xukun gaar ah.

Casharrada maanta
  1. Waalidkaaga ugu adeeg samir iyo feejignaan, xataa marka ay dadaal u baahan tahay.
  2. Ka fogow xiriir xaaraan ah Alle dartii, ixtiraamna xuduudaha dadka kale.
  3. Shaqaalaha sii xuquuqdooda oo dhan, hantidoodana daacadnimo kula dhaqan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.