Sahih al-Bukhari, xadiiska 2350
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ يَقُولُونَ إِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ يُكْثِرُ الْحَدِيثَ. وَاللَّهُ الْمَوْعِدُ، وَيَقُولُونَ مَا لِلْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارِ لاَ يُحَدِّثُونَ مِثْلَ أَحَادِيثِهِ وَإِنَّ إِخْوَتِي مِنَ الْمُهَاجِرِينَ كَانَ يَشْغَلُهُمُ الصَّفْقُ بِالأَسْوَاقِ، وَإِنَّ إِخْوَتِي مِنَ الأَنْصَارِ كَانَ يَشْغَلُهُمْ عَمَلُ أَمْوَالِهِمْ، وَكُنْتُ امْرَأً مِسْكِينًا أَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى مِلْءِ بَطْنِي، فَأَحْضُرُ حِينَ يَغِيبُونَ وَأَعِي حِينَ يَنْسَوْنَ، وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا " لَنْ يَبْسُطَ أَحَدٌ مِنْكُمْ ثَوْبَهُ حَتَّى أَقْضِيَ مَقَالَتِي هَذِهِ، ثُمَّ يَجْمَعَهُ إِلَى صَدْرِهِ، فَيَنْسَى مِنْ مَقَالَتِي شَيْئًا أَبَدًا ". فَبَسَطْتُ نَمِرَةً لَيْسَ عَلَىَّ ثَوْبٌ غَيْرَهَا، حَتَّى قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَقَالَتَهُ، ثُمَّ جَمَعْتُهَا إِلَى صَدْرِي، فَوَالَّذِي بَعَثَهُ بِالْحَقِّ مَا نَسِيتُ مِنْ مَقَالَتِهِ تِلْكَ إِلَى يَوْمِي هَذَا، وَاللَّهِ لَوْلاَ آيَتَانِ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمْ شَيْئًا أَبَدًا {إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ} إِلَى قَوْلِهِ {الرَّحِيمُ}
Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Dadku waxay dhahaan Abuu Hurayrah wuxuu badiyaa xadiiska, laakiin Allah ayaa ballanqaaday oo isaga ayaa og runta. Waxayna dhahaan: Maxay Muhaajiriinta iyo Ansaartu u warin waayeen sida xadiisyadiisa oo kale? Runtii, walaalahayga Muhaajiriinta ah waxaa mashquuliyey ganacsiga suuqyada, walaalahayga Ansaarta ahna waxaa mashquuliyey maamulka hantidooda. Aniguse waxaan ahaa nin miskiin ah oo la jooga Rasuulka Allah ﷺ si aan caloosheyda u buuxsado, markaas waan joogi jiray markay maqan yihiin, waana xifdin jiray markay illoobaan. Maalin maalmaha ka mid ah ayaa Nabigu ﷺ wuxuu yiri:
"Midkiinna ma fidin doono maradiisa ilaa aan dhammeeyo hadalkan, kadibna uu ku soo ururiyo laabtiisa, weligiisna kama illoobi doono wax ka mid ah hadalkayga." Markaasaan fidiyey go' aan dhar kale lahayn, ilaa Nabigu ﷺ ka dhammeeyey hadalkiisii, kadibna waan ku soo ururiyey laabtayda. Waxaan ku dhaartay Kan xaqa ku soo diray, weligay kama illoobin wax ka mid ah hadalkaas ilaa maantadan. Wallaahi, haddaysan jiri lahayn laba aayadood oo Kitaabka Allah ku jira, weligay waxba idinma aanen sheegeen: {Kuwa qariya caddaymaha aan soo dejinnay...} ilaa qowlkiisa: {...Naxariistaha.}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Hurayrah wuxuu xadiisyo badan ku bartay wehelkiisa joogtada ah ee uu la joogay Nebiga ﷺ.
Abuu Hurayrah wuxuu sharxayaa sababta uu uga weriyay xadiisyo ka badan saxaabo badan: iyagu waxay ku mashquulsanaayeen ganacsi ama maareynta hantidooda, halka isaga uu inta badan la joogi jiray Nebiga ﷺ. Waxa kale oo uu sheegayaa sida Nebigu ﷺ uga caawiyay inuu xafido hadalladiisa.
Saxaabadii Maka uga hijrooday Madiina sababo la xiriira diintooda.
Dadka Madiina ee soo dhoweeyay oo taageeray Nebiga ﷺ iyo muhaajiriinta.
Go' fudud oo uu Abuu Hurayrah dhar ahaan u isticmaali jiray.
Culimadu waxay tan ka fahmeen in barashada cilmigu u baahan tahay feejignaan, waqti iyo la joogitaan joogto ah oo macallimiinta lala yeesho. Qoraalkani wuxuu tirada badan ee werinnada Abuu Hurayrah ku sababaynayaa duruufihiisa iyo dadaalkiisa; mana sheegayo in saxaabada kale ay ka taxaddar yarayeen. Culimadu sidoo kale waxay adkeeyaan in gudbinta aqoonta diintu tahay masuuliyad, sida uu Abuu Hurayrah ugu xidhayo aayadaha ka digaya in la qariyo hanuunka cad.
- Maalin kasta waqti go'an u qoondee barashada iyo ku celcelinta aqoonta diinta ee la isku hallayn karo.
- Casharrada muhiimka ah isla markiiba qor, fahamkaagana hubi adigoo si taxaddar leh ugu gudbinaya dadka kale.
- Ha ku xukumin aqoonta qof tirada werinnadiisa oo keliya, adigoon tixgelin duruufihiisa iyo dadaalkiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.