Hordhac · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 2405

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ عِيَالاً وَدَيْنًا، فَطَلَبْتُ إِلَى أَصْحَابِ الدَّيْنِ أَنْ يَضَعُوا بَعْضًا مِنْ دَيْنِهِ فَأَبَوْا، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَشْفَعْتُ بِهِ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا، فَقَالَ ‏"‏ صَنِّفْ تَمْرَكَ كُلَّ شَىْءٍ مِنْهُ عَلَى حِدَتِهِ، عِذْقَ ابْنِ زَيْدٍ عَلَى حِدَةٍ، وَاللِّينَ عَلَى حِدَةٍ، وَالْعَجْوَةَ عَلَى حِدَةٍ، ثُمَّ أَحْضِرْهُمْ حَتَّى آتِيَكَ ‏"‏‏.‏ فَفَعَلْتُ، ثُمَّ جَاءَ صلى الله عليه وسلم فَقَعَدَ عَلَيْهِ، وَكَالَ لِكُلِّ رَجُلٍ حَتَّى اسْتَوْفَى، وَبَقِيَ التَّمْرُ كَمَا هُوَ كَأَنَّهُ لَمْ يُمَسَّ‏.‏ وَغَزَوْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى نَاضِحٍ لَنَا، فَأَزْحَفَ الْجَمَلُ فَتَخَلَّفَ عَلَىَّ فَوَكَزَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ خَلْفِهِ، قَالَ ‏"‏ بِعْنِيهِ وَلَكَ ظَهْرُهُ إِلَى الْمَدِينَةِ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا دَنَوْنَا اسْتَأْذَنْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي حَدِيثُ عَهْدٍ بِعُرْسٍ‏.‏ قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَمَا تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ‏"‏‏.‏ قُلْتُ ثَيِّبًا، أُصِيبَ عَبْدُ اللَّهِ وَتَرَكَ جَوَارِيَ صِغَارًا، فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا تُعَلِّمُهُنَّ وَتُؤَدِّبُهُنَّ، ثُمَّ قَالَ ‏"‏ ائْتِ أَهْلَكَ ‏"‏‏.‏ فَقَدِمْتُ فَأَخْبَرْتُ خَالِي بِبَيْعِ الْجَمَلِ فَلاَمَنِي، فَأَخْبَرْتُهُ بِإِعْيَاءِ الْجَمَلِ، وَبِالَّذِي كَانَ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَوَكْزِهِ إِيَّاهُ، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم غَدَوْتُ إِلَيْهِ بِالْجَمَلِ، فَأَعْطَانِي ثَمَنَ الْجَمَلِ وَالْجَمَلَ وَسَهْمِي مَعَ الْقَوْمِ‏.‏

Tarjumaad

Jaabir wuxuu yiri: Markii uu dhintay Cabdullaahi (aabahay), wuxuu ka tagay carruur iyo deyn. Waxaan weydiistay dadkii deynta lahaa inay qaar ka mid ah deynta ka dhaafaan, laakiin way diideen, markaas ayaan u imid Nebiga ﷺ si uu ii garab istaago, laakiin way diideen. Nebigu ﷺ wuxuu igu yiri:

"Kala sooc timirtaada noocyadeeda kala duwan: 'Cadhqatu Ibnu Zeyd gooni, Liin gooni, iyo Cajwah gooni, kadibna u yeer dadka deynta leh oo isug kay sug." Waan sameeyay, markaas ayuu Nebigu ﷺ yimid oo fadhiistay agteeda, wuxuuna u cabbiray nin walba xaqiisii ilaa laga wada bixiyay, timirtiina sidii hore ayay u taallay iyadoo aan la taaban. Munaasabad kale, waxaan Nebiga ﷺ la aaday dagaal, anigoo saaran geel naga mid ah. Geelii wuu daalay oo wuu ka haray safarkii. Nebigu ﷺ ayaa dhabarka ka dhuftay, wuxuuna yiri: "Iga iibi, adiguna fuul ilaa Madiina." Markaan u soo dhowaanay Madiina, waxaan Nebiga ﷺ weydiistay fasax aan gurigeyga ku aado, waxaanan iri: "Rasuulka Allow ﷺ! Dhowaan baan guursaday." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Ma gabar bikro ah baad guursatay mise haweeney horay u soo guursatay?" Waxaan iri: "Haweeney horay u soo guursatay, maxaa yeelay Cabdullaahi (aabahay) wuu dhintay isagoo ka tagay gabdho yar yar, sidaas darteed waxaan guursaday haweeney bartaa oo edebta barta." Kadib Nebigu ﷺ wuxuu igu yiri: "Tag ehelkaaga." Markaan tagay oo aan adeerkay u sheegay iibinta geela, wuu igu canaantay. Waxaan u sheegay daalka geela iyo wixii Nebigu ﷺ ku sameeyay iyo dhuftadiisa. Markii Nebigu ﷺ yimid, subaxdii ayaan geelkii ula tagay, wuxuuna i siiyay qiimihii geela, geelkii laftiisa, iyo saamigeygii xoolihii dagaalka laga soo qaatay siduu dadka kale u siiyay.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Jābir wuxuu bixiyey deymaha aabbihii, wuxuuna daryeelay walaalihiis yaryar.

Asalka iyo sababta

Aabbihii Jābir, Cabdullaah, ayaa geeriyooday isagoo ka tegay carruur iyo deymo. Jābir wuxuu ka warramayaa sidii uu u bixiyey deymaha, una daryeelay walaalihiis yaryar.

Erayada adag oo la sharxay
Dayn-bixiyeyaasha

Dadka lacag lagu leeyahay.

Kala soocidda timirta

Timirta oo nooc-nooc loo kala saaro ka hor inta aan la qiyaasin.

Haweeney hore loo guursaday

Haweeney hore u soo guursatay; Jābir wuxuu qayb ahaan u doortay si ay uga caawiso korinta walaalihiis yaryar.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay halkan kaga hadlayaan dhiirrigelinta ah in si dhab ah loo guto deymaha qof dhintay, lagana tegin ehelkiisa. Nabigu ﷺ wuxuu dhexdhexaadiyey dayn-bixiyeyaasha, balse ugu dambayn wuxuu siiyey xaqooda oo dhan; sidaas darteed werintu waxay baraysaa naxariis iyo ixtiraamka xuquuqda dadka kale. Timirta aan isbeddelin markii la qiyaasay waxaa loo arkaa calaamad barako iyo mucjiso. Waxa kale oo laga fahmayaa in lammaane khibrad iyo daryeel leh uu ku habboonaan karo marka ay jirto baahi qoys oo cad.

Casharrada maanta
  1. Geerida ka dib, si taxaddar leh u diiwaangeli deymaha, si caddaalad ahna ula tasho dayn-bixiyeyaasha.
  2. Mas’uul ka noqo ehelka nugul, oo raadi lammaane dabooli kara baahidooda.
  3. Deeqsi oo caawi dadka, adigoon baabi’in xuquuqda dadka kale.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.