Sahih al-Bukhari, xadiiska 2409
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " كُلُّكُمْ رَاعٍ وَمَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَالإِمَامُ رَاعٍ، وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ رَاعٍ، وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، وَالْمَرْأَةُ فِي بَيْتِ زَوْجِهَا رَاعِيَةٌ وَهْىَ مَسْئُولَةٌ عَنْ رَعِيَّتِهَا، وَالْخَادِمُ فِي مَالِ سَيِّدِهِ رَاعٍ، وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ". قَالَ فَسَمِعْتُ هَؤُلاَءِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَحْسِبُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " وَالرَّجُلُ فِي مَالِ أَبِيهِ رَاعٍ، وَهْوَ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ، فَكُلُّكُمْ رَاعٍ، وَكُلُّكُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ".
Waxaa ka warramay Cabdullaahi bin Cumar: Waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh,
"Dhammaantiin waa idin mas'uul, mid walbana waxaa laga su'aalayaa wuxuu mas'uulka ka yahay. Imaamku waa mas'uul, waana laga su'aalayaa dadkiisa; ninku waa mas'uulka ehelkiisa, waana laga su'aalayaa iyaga; haweeneydu waa mas'uulka guriga seygeeda, waana laga su'aalayaa; adeeguhuna waa mas'uulka hantida sayidkiisa, waana laga su'aalayaa." Waxaan tan ka maqlay Rasuulka Allah ﷺ, waxaanan u maleynayaa in Nabigu ﷺ sidoo kale yiri, "Ninku waa mas'uulka hantida aabbihiis, waana laga su'aalayaa, marka dhammaantiin waa mas'uul, mid walbana waxaa laga su'aalayaa wuxuu mas'uulka ka yahay."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof kastaa wuxuu masuul ka yahay dadka iyo arrimaha lagu aaminay.
Qof daryeela dadka kale ama wax loo igmaday.
Wax ku jira daryeelka, awoodda ama masuuliyadda qof.
Masuuliyad la aaminay oo ay tahay in si daacadnimo iyo taxaddar leh loo guto.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in masuuliyaddu heer kasta khusayso: hoggaamiyeyaasha marka ay dadka ay hoggaamiyaan la macaamilayaan, xubnaha qoyska ee guriga dhexdiisa, iyo qof kasta oo maamula hantida qof kale. Waajibku wuxuu ku xiran yahay awoodda iyo hawsha qofka; sidaas darteed, awooddu ma aha fasax aan xad lahayn, balse waxay keenaysaa isla-xisaabtan. Xadiisku qof walba kuma waajibinayo door isku mid ah, laakiin wuxuu adkaynayaa in qof kastaa laga xisaabin doono waxa loo igmaday.
- Shaqada, si cad uga heshiiya cidda heli karta lacagta, xogta iyo waxyaabaha kale ee la idiin aaminay.
- Guriga, gud waajibaadkaaga oo si daacad ah uga wada hadla waxa ku jira daryeelkaaga.
- Qofka hoggaamiyaa waa inuu diyaar u ahaadaa in lagula xisaabtamo saamaynta go'aannadiisu ku yeeshaan dadka kale.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.