Sahih al-Bukhari, xadiiska 2421
Waxaa weriyey Aisha bint Abi Bakr. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Urwaعُرْوَةَ
- 5Aishaعَائِشَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ عَبْدَ بْنَ زَمْعَةَ، وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، اخْتَصَمَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي ابْنِ أَمَةِ زَمْعَةَ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْصَانِي أَخِي إِذَا قَدِمْتُ أَنْ أَنْظُرَ ابْنَ أَمَةِ زَمْعَةَ فَأَقْبِضَهُ، فَإِنَّهُ ابْنِي. وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ أَمَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي. فَرَأَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم شَبَهًا بَيِّنًا فَقَالَ " هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ، وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad, waxaa nooga warramay Sufyaan, oo ka weriyey Az-Zuhrii, oo ka weriyey Curwah, oo ka weriyey Caa’ishah — raḍiya Allāhu canhaa — in Cabd bin Zamcah iyo Sacad bin Abii Waqqaas ay isku qabsadeen Nebiga ﷺ wiil ay dhashay addoontii Zamcah. Sacad baa yiri:
“Rasuulallaahow! Walaalkay wuxuu ii dardaarmay markaan soo laabto inaan raadiyo wiilka addoontii Zamcah oo aan qaato, maxaa yeelay isagu waa wiilkaygii.” Cabd bin Zamcahna wuxuu yiri: “Isagu waa walaalkay iyo wiilkii addoontii aabbahay, wuxuuna ku dhashay gogoshii aabbahay.” Markaasuu Nebigu ﷺ arkay is-egnaan cad, wuxuuna yiri: “Adigaa leh, Cabd bin Zamcahow. Wiilku wuxuu u nisboobayaa gogosha. Adigana Sowdaay, iska xijaab.”
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nasabku wuxuu raacaa guurka saxda ah, xitaa marka muuqaalka dibaddu wax kale tilmaamayo.
Cabd ibn Zamca iyo Sacd ibn Abii Waqqaṣ waxay Nebiga ﷺ u gudbiyeen muran ku saabsan nasabka iyo daryeelka wiilka ay dhashay addoontii Zamca. Sacd wuxuu daliishaday hadalkii walaalkiis dhintay; Cabdna wuxuu tilmaamay in wiilku ku dhashay gogosha aabbihiis.
Sharci ahaan ilmaha waxaa loo nisbeeyaa ninka guurka ku jira ee uu ku dhashay, inta aanay jirin sabab sharci ah oo nasabkaas lagu diido.
Sawda waxaa laga rabay inay wiilka ka asturato, maadaama go'aanka nasabku aanu u aqoonsan inuu yahay maxramkeeda.
Culimada hore waxay xadiiska “ilmuhu wuxuu raacaa gogosha” ka fahmeen in gogol guur oo la aqoonsan yahay ay go'aamiso nasabka sharciyeed; muuqaal isu ekaansho ahi keligiis xeerkaas ma buriyo. Afarta madhhab ee Sunniga ahi way aqbalaan xeerkan guud, iyagoo faahfaahin ka bixiya shuruudo ay ka mid yihiin saxnaanta guurka iyo suurtagalnimada isu-tagga. Nebigu ﷺ wuxuu wiilka u nisbeeyey Cabd ibn Zamca isagoo ku dhaqmaya xeerkaas, hase yeeshee wuxuu Sawda faray inay ka fogaato wiilka sababo la xiriira isu ekaanshaha cad ee uu la lahaa Cutba. Culimadu arrintan waxay uga hadlaan taxaddar ahaan: nasabka sharciyeed lama beddelin, laakiin xeerka la macaamilka ayaa taxaddar awgiis loo adeegsaday.
- Go'aanka nasabka ku salee xeerar sharci oo sax ah, hana ku salayn muuqaal isu ekaansho oo keliya.
- Muran qoys oo culus u gudbi garsoore awood u leh ama khabiir, halkii aad adigu go'aamin lahayd xuquuqda dadka ay khusayso.
- Qaado taxaddar ku habboon marka hubanti la'aanta xiriirka qoys ay saamayn ku yeelan karto xeerarka la macaamilka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.