Sahih al-Bukhari, xadiiska 2424
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ،. وَقَالَ غَيْرُهُ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ كَانَ لَهُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي حَدْرَدٍ الأَسْلَمِيِّ دَيْنٌ، فَلَقِيَهُ فَلَزِمَهُ، فَتَكَلَّمَا حَتَّى ارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُهُمَا، فَمَرَّ بِهِمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا كَعْبُ ". وَأَشَارَ بِيَدِهِ كَأَنَّهُ يَقُولُ النِّصْفَ، فَأَخَذَ نِصْفَ مَا عَلَيْهِ وَتَرَكَ نِصْفًا.
Waxaa nooga warramay Yaxya bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, waxaa nooga warramay Jacfar bin Rabii'ah. Qof kalena wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Al-Layth, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Jacfar bin Rabii'ah, oo ka weriyey Cabdirraxmaan bin Hurmus, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Kacab bin Maalik Al-Ansaari, oo ka weriyey Kacab bin Maalik — raḍiya Allāhu ʿanhu — inuu lahaa deyn uu ku lahaa Cabdullaahi bin Abii Xadrad Al-Aslami. Markaasuu la kulmay oo qabsaday, wayna wadahadleen ilaa codkoodu sare u kacay. Markaasaa Nebigu ﷺ agtooda maray oo yiri:
"Kacabow!" Wuxuuna gacantiisa ku tilmaamay sidii isagoo leh kala bar. Markaasuu qaatay kala barkii deynta, wuxuuna dhaafay kala barkii kale.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Kaʿb wuxuu ka tanaasulay kala bar deyn si uu khilaafka u soo afjaro.
Lacag uu qof ku leeyahay qof kale oo laga rabo inuu u celiyo.
In laga tanaasulo xaqa dib loogu dalban lahaa qayb ka mid ah deynta.
Culimada ayaa arrintan ka fahmay in qofka wax lagu leeyahay uu si ikhtiyaari ah uga tanaasuli karo qayb ka mid ah xaqiisa, isla markaana dhexdhexaadinta dadka is haya ay tahay arrin la ammaano. Tilmaantii Nebiga ﷺ waxay ahayd martiqaad naxariis leh; Kaʿb wuu oggolaaday isagoo qaatay kala bar, inta kalena ka cafiyay. Tusaalahani ma baabi’inayo waajibka qofka deynta lagu leeyahay inuu bixiyo marka qofka wax ku leh uusan waxba ka cafin.
- Marka khilaaf lacag ahi dhaco, si deggan u hadal oo xal caddaalad ah raadi ka hor intaan hadalku adkaan.
- Haddii aad awooddo inaad ka tanaasusho, cafinta qayb ka mid ah deyntu waxay hagaajin kartaa xiriirka.
- Qofka dhexdhexaadinaya si deyn looga cafiyo waa inuu ixtiraamaa doorashada qofka wax lagu leeyahay, mana habboona inuu ku khasbo inuu xaqiisa ka tanaasulo.
Riwaayaddani sidoo kale waxay ka hadlaysaa heshiisiin iyo in loo turo qof ay tahay inuu deyn bixiyo.
Sahih al-Bukhari · #2423 (Sahih)Riwaayaddan la xiriirta waxay ka hadlaysaa dib-u-dhigid ama u fududayn qof deyn lagu leeyahay, waxayna dhammaystiraysaa tilmaamaha ku saabsan la macaamilka deymaha.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.