Sahih al-Bukhari, xadiiska 2428
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَزَعَمَ أَنَّهُ قَالَ " اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً ". يَقُولُ يَزِيدُ إِنْ لَمْ تُعْتَرَفِ اسْتَنْفَقَ بِهَا صَاحِبُهَا وَكَانَتْ وَدِيعَةً، عِنْدَهُ. قَالَ يَحْيَى فَهَذَا الَّذِي لاَ أَدْرِي أَفِي حَدِيثِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ أَمْ شَىْءٌ مِنْ عِنْدِهِ ـ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الْغَنَمِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ". قَالَ يَزِيدُ وَهْىَ تُعَرَّفُ أَيْضًا. ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تَرَى فِي ضَالَّةِ الإِبِلِ قَالَ فَقَالَ " دَعْهَا فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا ".
Waxaa nooga warramay Ismaaciil ibnu Cabdillaahi, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Sulaymaan, oo ka weriyey Yaxye, oo ka weriyey Yaziid, mowlihii Al-Munbacith, inuu maqlay Sayd ibnu Khaalin – raḍiya Allāhu ʿanhu – oo leh: Nabiga ﷺ ayaa la weydiiyey Luqaṭada (waxyaabaha la helo ee aan cidina sheegan). Wuxuu yiri:
"Garo shandaddiisa iyo xarigga lagu xiray, kadibna hal sano shaaci." Yaziid wuxuu yiri: Haddii aan la garan, qofka helay wuu ku bixin karaa, waxayna u noqonaysaa ammaano agtiisa ah. Yaxye wuxuu yiri: Ma garanayo erayadan dambe ma hadalka Rasuulka Alle ﷺ baa mise waa aragtida Yaziid. Kadib wuxuu yiri: Maxaad ka qabtaa idaha lumay? Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Qaado, waayo adigay kuu tahay, ama walaalkaa (milkiilaha), ama yeey bay u tahay." Yaziid wuxuu yiri: Iyadana waa la shaaciyaa. Kadib wuxuu yiri: Maxaad ka qabtaa geela lumay? Wuxuu yiri: "Iska daa, waayo waxaa la socda kabahiisa iyo haruubkiisa biyaha, wuxuu tagayaa biyaha, wuxuuna cunayaa dhirta ilaa uu milkiilihiisu ka helo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Hanti la helay waxay u baahan tahay in si taxaddar leh loo aqoonsado, loo shaaciyo, dabadeedna loo celiyo.
Shay ama hanti luntay oo qof helo.
Baakadka iyo xarigga ama guntinta lagu xiray; waa astaamo uu milkiiluhu ku garan karo hantidiisa.
Xayawaan ka fogaaday milkiilihiisa; kala duwanaanshaha idaha iyo geela wuxuu la xiriiraa awooddooda is-difaacid.
Culimadu waxay ka fahmeen in qofka hela hanti qiimo leh uu si taxaddar leh u tilmaamo astaamaheeda, isla markaana muddo sannad ah ku shaaciyo si milkiiluhu u sheegan karo. Sheegashada waa in lagu xaqiijiyaa astaamo la garan karo; qofka helay wuxuu hantida u hayaa amaano ahaan, mana aha inuu ula dhaqmo sidii hanti uu si toos ah u yeeshay. Fuqahadu waxay ku kala aragti duwan yihiin faahfaahinta shaacinta iyo sida hantida loo isticmaali karo muddadaas ka dib. Idaha waxaa laga eegaa khatarta degdegga ah ee lumid ama dhac, halka geelu badanaa iskii u heli karo cunto iyo biyo, sidaas darteedna la daayo. Sida weriyuhu sheegay, qaybta ku saabsan isticmaalka hantida si sugan looguma nisbayn karo Nabiga ﷺ.
- Markaad hesho shay qiimo leh, qor baakaddiisa iyo astaamaha kale ee lagu garan karo ka hor intaadan shaacin.
- Ku shaaci waxa aad heshay muddada loo asteeyey, kuna celi qofka si lagu qanco u aqoonsada.
- Hantida la helay ula dhaqan sidii amaano laguu dhiibay, hana kaxaysan xayawaan adigoon tixgelin xaaladdiisa.
Werintan isla cutubka ku jirta waxay soo bandhigaysaa nuqul kale oo la mid ah tilmaamaha ku saabsan shay la helay.
Sahih al-Bukhari · #2429 (Sahih)Zayd ibn Khaalid al-Juhani wuxuu isaguna soo weriyey tilmaantan la xiriirta luqaṭah, taasoo xeerarka shaacinta iyo aqoonsiga gelinaysa macne dheeraad ah.
Sahih al-Bukhari · #2372 (Sahih)Werintan Zayd ibn Khaalid waxay ka hadlaysaa isla mawduuca, waxayna sii caddaynaysaa waajibka daryeel ee saaran qofka hela hanti luntay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.