Sahih al-Bukhari, xadiiska 2372
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ " اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ". قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ". قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ " مَالَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ".
Waxaa nooga warramay Ismaaciil, waxaa nooga warramay Maalik, laga soo xigtay Rabii'ah bin Abii Cabdirraxmaan, laga soo xigtay Yaziid, oo ahaa addoonkii la sii daayay ee Al-Munbacith, laga soo xigtay Sayd bin Khaalid – raalli ha ka ahaado Allaah – wuxuu yiri: Nin baa u yimid Rasuulka Allaah ﷺ wuxuuna weydiiyay xukunka luqada (wax dhulka yaalla oo la qaato). Markaasuu Nebigu ﷺ ku yiri:
"Garo shandaddiisa iyo xariggiisa, kadibna hal sano sheegsheeg haddii uu yimaado qofkii lahaana sii, haddii kalena sidaad doonto ka yeel." Ninkii wuxuu yiri: "Idaha lumay se?" Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Adigaa leh, ama walaalkaa, ama waraabaa cunaya." Wuxuu yiri: "Geela lumay se?" Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Maxaad ka rabtaa? Wuxuu wataa weelkiisa biyaha (calooshiisa) iyo kabahiisa (cagihiisa), wuxuu tagaa meesha biyaha ah, wuxuuna cunaa geedaha ilaa uu ka helo qofkii lahaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Shay la helay wuxuu u baahan yahay in si taxaddar leh loo shaaciyo loona celiyo milkiilaha.
Shay qof lumiyey oo qof kale helay.
Astaamaha shayga la helay ee ka caawiya in mar dambe la ogaado cidda leh.
Ido ka lumay adhiga oo khatar ugu jira inay lunto ama waxyeello gaadho haddii aan la ilaalin.
Culimadii hore waxay ka soo saareen in qofka helay shay qiimo leh uu xafido astaamihiisa, hal sano na uu dadka ku dhex shaaciyo si milkiiluhu isu soo sheegi karo. Haddii milkiiluhu yimaaddo, waa in shayga loo celiyaa; haddii uusan iman, qofka helay wuu isticmaali karaa, balse mas’uuliyadda ayaa saaran haddii milkiiluhu mar dambe yimaaddo. Ido baadiyoobay waa la ilaalin karaa si looga badbaadiyo lumis ama xatooyo. Geelana badanaa waa la iska daayaa, maadaama uu iskiis isu difaaci karo. Madhhabyadu waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixiyaan xeerarka shaacinta, qiimaha shayga la helay iyo mas’uuliyadda qofka helay.
- Haddii aad hesho shay qiimo leh, qor astaamaha lagu garto oo si habboon u shaaci.
- Shayga la helay u celi milkiilaha marka uu la yimaaddo astaamo lagu qanci karo.
- Ilaali xayawaanka baadiyoobay ee nugul, balse ha kaxaysan geel iskiis isu maareyn kara haddii aanay jirin baahi.
Werintan saxiixa ahi sidoo kale waxay ka hadlaysaa xeerarka shay la helay, waxayna sii dhammaystiraysaa doodda ku saabsan shaacinta iyo celinta.
Sahih al-Bukhari · #2371 (Sahih)Werintan saxiixa ah ee isla mawduuca ku saabsan waxay xoojinaysaa in hantida la helay si taxaddar leh loola dhaqmo.
Sahih al-Bukhari · #2373 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa waajibka ah in hantida luntay la ilaaliyo oo milkiilaha la raadiyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.