Sahih al-Bukhari, xadiiska 2429
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zayd ibn Khalid
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ. فَقَالَ " اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا، وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ". قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ". قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ " مَا لَكَ وَلَهَا، مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, laga soo xigtay Rabii'ah bin Abii Cabdirraxmaan, laga soo xigtay Yaziid, oo ahaa addoonkii la sii daayay ee Al-Munbacith, laga soo xigtay Zayd bin Khaalid – raalli ha ka ahaado Allah – wuxuu yiri: Nin baa u yimid Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna weydiiyey xukunka shayga lumay (luqatah). Wuxuu yiri ﷺ:
"Aqoonso sifaadka weelkiisa iyo xarigga lagu xiray, kadibna ku dhawaaq muddo sanad ah. Haddii uu yimaado milkiilihiisa, u celi; haddii kale, adigu yeel sidaad doonto." Ninkii wuxuu yiri: "Talla maxay ka qabtaa idaha lumay?" Wuxuu yiri ﷺ: "Adigaa leh, ama walaalkaa (milkiilaha) baa leh, ama yeeydaa leh." Wuxuu yiri: "Geela lumayse?" Wuxuu yiri ﷺ: "Adiga shaqo kuma lihid. Wuxuu wataa biyihiisa iyo kabahiisa (cagihiisa), wuxuu tagayaa meesha biyaha ah, wuxuuna cunayaa geedaha ilaa uu ka helo milkiilihiisu."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii wax hela waa inuu ilaaliyaa oo muddo sannad ah raadiyaa milkiilaha.
Waa shay qof helay oo aan la garanayn cidda iska leh.
Waa baakadka ama weelka iyo xarigga lagu xiray; astaamo lagu garan karo shayga.
Waa ido ama geel ka lumay milkiilihiisa oo keligiis la helay.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in shay qaali ah oo la helo si taxaddar leh loo tilmaamo, muddo sannad ahna loo shaaciyo si milkiiluhu u sheegan karo. Haddii milkiiluhu yimaado, shayga waa in loo celiyaa; muddadaas ka dib qofkii helay wuu isticmaali karaa, laakiin weli mas’uul ayuu ka yahay haddii milkiiluhu goor dambe yimaado. Ido la helay waa la qaadan karaa si looga ilaaliyo lumid ama ugaadhsato. Geel iskiis isu ilaalin kara waa in la daayaa. Madh-habyadu waxay ka hadlaan xeerar dheeraad ah oo ku saabsan sida loo shaaciyo, qiimaha shayga iyo waxa la sameeyo haddii milkiiluhu goor dambe soo baxo.
- Qor astaamaha lagu garto shay la helay, kuna shaaci meelaha ku habboon.
- Si taxaddar leh u ilaali hantida la helay, una celi marka milkiiluhu si lagu qanco u aqoonsado.
- Xayawaan lumay oo keliya gacanta ku dhig marka loo baahdo si looga ilaaliyo lumid ama khatar.
Werintan isla cutubka ku jirta waxay iyaduna ka hadlaysaa garashada, shaacinta iyo ilaalinta hanti la helay.
Sahih al-Bukhari · #2428 (Sahih)Werintani waxay si la mid ah u soo bandhigaysaa tilmaamaha ku saabsan shay la helay iyo xoolo lumay.
Sahih al-Bukhari · #2430 (Sahih)Werintani waxay iyaduna ka hadlaysaa mas’uuliyadda laga saaran yahay milkiilaha shay la helay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.