Sahih al-Bukhari, xadiiska 2492
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Bishr ibn Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariبِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 2Abdullahعَبْدُ اللَّهِ
- 3Sa'id ibn Abu Arubaسَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ
- 4Qatadaقَتَادَةَ
- 5An‑Nadr ibn Anasالنَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ
- 6Bashir ibn Nahikبَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ
- 7Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 8Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ أَعْتَقَ شَقِيصًا مِنْ مَمْلُوكِهِ فَعَلَيْهِ خَلاَصُهُ فِي مَالِهِ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ قُوِّمَ الْمَمْلُوكُ، قِيمَةَ عَدْلٍ ثُمَّ اسْتُسْعِيَ غَيْرَ مَشْقُوقٍ عَلَيْهِ ".
Waxaa nooga warramay Bishr ibn Muxammad, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Saciid ibn Abii Caruuba, oo ka weriyey Qataada, oo ka weriyey Nadar ibn Anas, oo ka weriyey Bashiir ibn Nahiik, oo ka weriyey Abuu Hurayra — raḍiya Allāhu canhu — in Nabigu ﷺ yiri:
"Qofkii xorreeya qaybtiisa addoon la wadaago, waxaa waajib ku ah inuu dhammaystiro xornimadiisa isagoo bixinaya qiimaha haray. Haddii uusan haysan maal ku filan, addoonka waxaa lagu qiimaynayaa qiimo caddaalad ah, kadibna waa la shaqaysiinayaa si uu u soo helo inta hartay iyadoo aan la dhibin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii qaybtiisa addoon wadajir loo leeyahay xoreeya waa inuu ku dadaalaa xorriyad buuxda isagoo adeegsanaya habab caddaalad ah.
Qof wax wada leh ayaa xoreeya qaybtiisa addoon ay wada leeyihiin.
Qiyaas daacad ah oo lagu sameeyo qiimaha guud, iyada oo aan cidna loo eexan ama la dulmin.
Addoonku waa inuu heli karaa lacagta loo baahan yahay isaga oo aan lagu khasbin dadaal aan loo adkaysan karin.
Culimadii hore waxay xadiiskan ka duulaan iyagoo ka hadlay waajibka ah in la xaqiijiyo xorriyad buuxda marka qof wax wada leh uu xoreeyo qaybtiisa, haddii qofkaasi awoodo inuu bixiyo qiimaha inta hadhay. Madhhabyadu waxay ku kala aragti duwan yihiin sida saxda ah ee arrintan loo dhaqan gelinayo, oo ay ku jiraan goorta ay ku waajibayso qofka xoreeyey qaybtiisa iyo sida lacag-bixinta loo habeeyo. Qoraalku wuxuu sidoo kale adkaynayaa in qiimaha si caddaalad ah loo qiyaaso, lagana ilaaliyo qofka culays shaqo oo aan macquul ahayn.
- Marka hanti la wada leeyahay, qaado mas’uuliyadda cawaaqibka go’aannadaada, dhammaan dadka ay arrintu khusayso ula dhaqan si caddaalad ah.
- Heshiisyada maaliyadeed ku samee qiimayn macquul ah, kana ilaali qof kasta in lagu saaro culays ka baxsan awoodda bani’aadamka.
- Haddii khilaaf sharci oo adag yimaado, talo ka raadso khabiir, adigoo tixgelinaya xuquuqda dhinac kasta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.