Sahih al-Bukhari, xadiiska 2597
Waxaa weriyey Abu Humaid al-Sa'idi. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Humaid al-Sa'idi
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اسْتَعْمَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنَ الأَزْدِ يُقَالُ لَهُ ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ عَلَى الصَّدَقَةِ، فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. قَالَ " فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ أَوْ بَيْتِ أُمِّهِ، فَيَنْظُرَ يُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْهُ شَيْئًا إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ـ ثُمَّ رَفَعَ بِيَدِهِ، حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَةَ إِبْطَيْهِ ـ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ثَلاَثًا ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Muxammad, waxaa nooga warramay Sufyaan, ka soo xigtay Az-Zuhri, ka soo xigtay Curwah bin Az-Zubayr, ka soo xigtay Abuu Xumayd As-Saacidi — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu u magacaabay nin reer Azd ah oo la oran jiray Ibn Al-Lutbiyya inuu soo ururiyo Sakada. Markii uu soo laabtay wuxuu yiri:
"Kani waa idiinka, kanina waa la ii hadiyeeyay." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Maxuu u fariisan waayay guriga aabbihii ama guriga hooyadii si uu u eego in loo hadiyadeynayo iyo in kale? Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirta, qofkii wax ka qaata xoolahan si xaaraan ah, wuxuu Maalinta Qiyaame ku soo qaadi doonaa luquntiisa; haddii ay geel tahay way qaylinaysaa, haddii ay sac tahay way sanqaraynaysaa, haddii ay adhi tahayna way dhawaaqaysaa." Kadibna wuxuu kor u taagay gacmihiisa ilaa aan ka aragno cadka kilkilaha, wuxuuna saddex jeer yiri: "Allow ma gaarsiiyay? Allow ma gaarsiiyay?"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ururiyeyaasha sakadu uma adeegsan karaan xilalkooda inay ku helaan hadiyado shakhsi ah.
Nabigu ﷺ wuxuu Ibn al-Lutbiyya u magacaabay inuu sakada ururiyo. Markii uu soo noqday, wuxuu kala saaray wixii la ururiyay iyo wixii uu ku tilmaamay hadiyad shakhsi ah.
Sadaqo waajib ah oo loo qaybiyo si waafaqsan xeerarka Islaamka.
Ninkii ka tirsanaa qabiilka Azd ee Nabigu ﷺ u magacaabay ururinta sakada.
Culimada hore waxay arrintan ka soo saareen in shaqaale ama wakiil aanu qaadan karin hadiyad shakhsi ah oo la xiriirta xilkiisa, haddii aanu haysan oggolaansho sax ah. Su’aashii Nabigu ﷺ waxay caddaynaysaa in xilku sabab u ahaa hadiyadda: qaatahu ma heli lahaa hadiyaddan haddii uu gurigiisa iska joogi lahaa? Digniinta ku saabsan in alaabta la sido Maalinta Qiyaame waxay adkaynaysaa waajibka daacadnimada iyo isla-xisaabtanka. Culimadu mabda’an waxay ku dabaqaan hantida dadweynaha iyo matalaadda danaha, iyaga oo aan taas uga jeedin in dhammaan hadiyadaha dadka dhexdooda la mamnuucay.
- Soo sheeg hadiyadaha aad ku hesho xil dadweyne ama xirfadeed, raacna xeerarka hay’addaada.
- Isweydii in qofku ku siin lahaa isla faa’iidadaas haddii aanad xilkaas hayn.
- Si taxaddar leh u maamul sakada iyo hantida kale ee laguu aamminay, kana bixi xisaab wixii aad hesho.
Xadiiskan saxiixa ahi sidoo kale wuxuu ka hadlayaa isla-xisaabtanka la xiriira ururinta sakada, wuxuuna caddaynayaa digniinta ka dhanka ah hantida si xaq-darro ah loo qaato.
Sahih al-Bukhari · #2598 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ah ee ku jira isla kitaabka wuxuu iftiiminayaa sida taxaddarka leh ee loo maareeyo hadiyadaha iyo xiriirrada shakhsiyeed.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.