Sahih al-Bukhari, xadiiska 27
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Amir ibn Sa'd ibn Abu Waqqasعَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ
- 5Sa'dسَعْدٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ سَعْدٍ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ، فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً هُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَىَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَرَاهُ مُؤْمِنًا. فَقَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ". فَسَكَتُّ قَلِيلاً، ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ". ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي وَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " يَا سَعْدُ، إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْهُ، خَشْيَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ ". وَرَوَاهُ يُونُسُ وَصَالِحٌ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ.
Waxaa wariyey Sacd, Allaha ka raalli noqdee: Rasuulka Allah ﷺ ayaa qaybiyey maal dhexda dad koox ah anigoo fadhiya, markaasuu Rasuulka Allah ﷺ ka tegay nin aan anigu u arkayey inuu ugu fiican yahay. Markaasaan idhi:
"Rasuulkii Allow ﷺ! Maxaad ninkaas uga tagtay? Wallaahi waxaan u arkaa inuu yahay mu’min dhab ah." Wuxuu yidhi: "Ama Muslim uun." Wax yar baan aamusay, laakiin wixii aan ka ogaa dartood baan ku celiyey hadalkaygii oo idhi: "Maxaad hebel uga tagtay? Wallaahi waxaan u arkaa inuu yahay mu’min." Markaasuu haddana yidhi: "Ama Muslim uun." Mar kale baan wixii aan ka ogaa dartood u celiyey hadalkaygii, markaasuu Rasuulka Allah ﷺ igu yidhi: "Sacdoow, waxaan siiyaa nin qof kale iga jecel yahay, anigoo ka cabsanaya in Allah uu wejigiisa ku tuuro Naarta." Waxaana sidoo kale wariyey Yuunus, Saalix, Macmar iyo ina adeerka Al-Suhri oo ka weriyey Al-Suhri.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nebi ﷺ wuxuu kala saaray xaaladda Islaamnimo iyo iimaanka gudaha.
Qof mu’min ah; halkan eraygu wuxuu tilmaami karaa iimaan qalbiga si qoto dheer ugu xididaysan.
Qof u hoggaansamay Islaamka, loona aqoonsan yahay Muslim.
Waxyaabo maaddi ah oo Nebi ﷺ dadka siin jiray.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay sharxeen in duruufo qaarkood Islaam iyo iimaan ay tilmaamaan laba dhinac oo kala duwan: Islaamku wuxuu khuseeyaa isdhiibidda muuqata, halka iimaanku sidoo kale ka kooban yahay rumaynta gudaha. Sacad wuxuu ka hadlayay qaddarinta uu ninka u hayay, laakiin Nebi ﷺ wuxuu baray in laga taxaddaro hadallo go’aan kama dambays ah ka sheegaya waxa qalbiga qofka ku jira. Hadiyado waa la bixin karay si qalbiga qofka loo kasbado ama looga ilaaliyo khatar ruuxi ah. Xadiiskani saldhig uma aha in iimaanka qof si fudud loo xukumo.
- Si hubanti leh ha uga hadlin iimaanka gudaha ee qofka; ku ekaaw waxa aad dhab ahaan ogaan karto.
- Ka fiirso xukunka aad bixinayso, kana fiirso saamaynta hadalkaagu dadka kale ku yeelan karo.
- Hadiyadaha iyo taageerada u adeegso si xikmad leh, adigoo danaynaya wanaagga qofka iyo inuu ku adkaysto diintiisa.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa xidhiidhka Islaamka iyo iimaanka, wuxuuna caawinayaa fahamka kala duwanaanta u dhexaysa isdhiibidda muuqata iyo rumaynta gudaha.
Sahih al-Bukhari · #28 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa dhinac iimaanka ka mid ah iyo saamayntiisa, sidaasna wuxuu u dhammaystirayaa ka hadalka iimaanka ee cutubkan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.