Sahih al-Bukhari, xadiiska 2711
Waxaa weriyey al-Miswar bin Makhrama. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey al-Miswar bin Makhrama
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، رضى الله عنهما يُخْبِرَانِ عَنْ أَصْحَابِ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَمَّا كَاتَبَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو يَوْمَئِذٍ كَانَ فِيمَا اشْتَرَطَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ لاَ يَأْتِيكَ مِنَّا أَحَدٌ وَإِنْ كَانَ عَلَى دِينِكَ إِلاَّ رَدَدْتَهُ إِلَيْنَا، وَخَلَّيْتَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ. فَكَرِهَ الْمُؤْمِنُونَ ذَلِكَ، وَامْتَعَضُوا مِنْهُ، وَأَبَى سُهَيْلٌ إِلاَّ ذَلِكَ، فَكَاتَبَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى ذَلِكَ، فَرَدَّ يَوْمَئِذٍ أَبَا جَنْدَلٍ عَلَى أَبِيهِ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو، وَلَمْ يَأْتِهِ أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ إِلاَّ رَدَّهُ فِي تِلْكَ الْمُدَّةِ، وَإِنْ كَانَ مُسْلِمًا، وَجَاءَ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ، وَكَانَتْ أُمُّ كُلْثُومٍ بِنْتُ عُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ مِمَّنْ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ وَهْىَ عَاتِقٌ، فَجَاءَ أَهْلُهَا يَسْأَلُونَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَرْجِعَهَا إِلَيْهِمْ، فَلَمْ يَرْجِعْهَا إِلَيْهِمْ لِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِيهِنَّ {إِذَا جَاءَكُمُ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ اللَّهُ أَعْلَمُ بِإِيمَانِهِنَّ} إِلَى قَوْلِهِ {وَلاَ هُمْ يَحِلُّونَ لَهُنَّ}.
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Curwa bin Az-Zubayr inuu maqlay Marwaan iyo Al-Miswar bin Makhrama, raalli Allaah ha ka ahaadee, oo ka warramaya Asxaabtii Rasuulka Allaah ﷺ. Waxay yiraahdeen: Markii uu Suhayl bin Camr heshiiska galay maalintaas, waxyaabihii uu Suhayl bin Camr shuruud uga dhigay Nabiga ﷺ waxaa ka mid ahaa in qof kasta oo xaggooda kaaga yimaada, xitaa haddii uu diintaada haysto, aad dib ugu celiso, oo aadan dhexgelin annaga iyo isaga. Arrintaas way ka xumaadeen Mu'miniintu wayna ka caroodeen, laakiin Suhayl wuu diiday wax aan shuruuddaas ahayn. Sidaas darteed, Nabigu ﷺ wuu ku heshiiyey shuruuddaas, wuxuuna maalintaas Abu Jandal u celiyey aabihiis Suhayl bin Camr. Intaas wixii ka dambeeyey, qof kasta oo rag ah oo u yimid wuu celin jiray muddadaas heshiiska, xitaa haddii uu Muslim yahay. Waxaa yimid haweenkii Mu'minaadka ahaa ee soo hijrooday, waxaana ka mid ahayd Ummu Kaltuum bint Cuqba bin Abii Mucayd oo maalintaas u timid Rasuulka Allaah ﷺ iyadoo gabar yar ah. Markaas ayaa ehelkeedu u yimaadeen Nabiga ﷺ si ay uga codsadaan inuu u celiyo, laakiin Nabigu ﷺ uma uusan celin sababtoo ah waxa uu Allaah soo dejiyey ee ku saabsan iyaga: {Markay idiin yimaadaan haweenka Mu'minaadka ah ee soo hijrooday, imtixaama; Allaah baa ogsoon iimaankooda} ilaa qowlkiisa: {mana xalaal u aha iyaga (gaalada)}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Heshiiskii Hudaybiya wuxuu khuseeyay ragga, laakiin haweenka mu’miniinta ah dib looma celin.
Intii lagu jiray heshiiskii Hudaybiya, Suhayl ibn Camr wuxuu go’aamiyay in ragga Maka uga yimaada Muslimiinta dib loo celiyo. Markii haween mu’miniin ahi u haajireen Madiina, qoyskii Umm Kulthuum bint Cuqba ayaa dalbaday in dib loogu celiyo. Waxyiga ku jira suuradda al-Mumtahana (60:10) ayaa go’aamiyay in haweenka mu’miniinta ah, kaddib markii la imtixaamo, aan dib loogu celin karin nimankooda gaalada ah.
Meeshii uu Nebigu ﷺ iyo reer Maka ku kala saxiixdeen xabbad-joojin iyo heshiis.
Mu’miniinta ka tegay deegaankoodii si ay diintooda ugu dhaqmaan iyaga oo ammaan ah.
In la hubiyo in haweenku si daacad ah diintooda darteed u haajireen, sida uu dhigayo aayadda 60:10.
Culimada hore waxay ka fahmeen in heshiiska ku saabsanaa celinta ragga aan si toos ah loogu dabaqi karin haweenka mu’miniinta ah: waxyigu wuxuu iyaga u dejiyay xeer gaar ah. Imtixaanka Qur’aanku tilmaamayo wuxuu khuseeyaa sababta diineed ee ay u haajireen; Allaah ayaa ugu og waxa ku jira qalbiyadooda. Fuqahadu waxay werintan kaga hadlaan xeerarka heshiisyada, hijrada, iyo kala-tagga haweenka mu’miniinta ah iyo nimankooda gaalada ah. Faahfaahinta xukunka fiqhiga ah lagama soo saaro oo keliya tuducan.
- Si taxaddar leh u hubi cidda heshiisyadu khuseeyaan iyo sida qodobbada dambe u xaddidayaan ku-dhaqankooda.
- Si caddaalad ah ula dhaqan dadka doonaya inay diintooda raacaan, ixtiraamna ilaalinta ay xeerarka diintu u dammaanad qaadaan.
- Ha u oggolaan in ku qanacsanaan la’aanta heshiis adag ay kuu horseeddo inaad iska indhatirto; samir ku raadi hanuunka waxyiga.
Werintani waxay sharraxaysaa sida Nebigu ﷺ u imtixaamay haweenka mu’miniinta ah, isaga oo raacaya aayadda ku saabsan haweenka hijrooday.
Sahih al-Bukhari · #2712 (Sahih)Waxay sii waddaa werinta Marwaan iyo al-Miswar ee ku saabsan heshiiskii Hudaybiya iyo sida qodobbadiisa loo dabaqay.
Sahih al-Bukhari · #2710 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ku saabsan tahay heshiisyadii iyo dhacdooyinkii Hudaybiya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.