Sahih al-Bukhari, xadiiska 2724
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، رضى الله عنهم أَنَّهُمَا قَالاَ إِنَّ رَجُلاً مِنَ الأَعْرَابِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولَ اللَّهِ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ لِي بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَالَ الْخَصْمُ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُ مِنْهُ نَعَمْ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَائْذَنْ لِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُلْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا، فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، وَإِنِّي أُخْبِرْتُ أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَوَلِيدَةٍ، فَسَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ، وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ رَدٌّ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، اغْدُ يَا أُنَيْسُ إِلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ". قَالَ فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ، فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَتْ.
Waxaa wariyey Abu Hurayra iyo Sayd bin Khaaliid Al-Juhanii, raalli ha ka noqdee: Nin reer baadiye ah ayaa u yimid Rasuulka Allah ﷺ wuxuuna yiri,
"Rasuulkii Allow, waxaan kugu dhaariyey Allah inaad noogu xukunto Kitaabka Allah." Ninkii kale ee la dacwoonayey, oo isaga ka fiqi badnaa, ayaa yiri, "Haa, noogu xuku Kitaabka Allah, oo ii idan aan hadlee." Rasuulka Allah ﷺ ayaa yiri, "Hadalka bilow." Wuxuu yiri, "Wiilkaygu wuxuu u ahaa shaqaale ninkan, wuxuuna la sinaystay xaaskiisa. Waxaa la ii sheegay in wiilkayga lagu leeyahay rajmi (dhagax ku dil), markaas waxaan ka furtay boqol ido ah iyo addoonad. Kadib waxaan weydiiyey culimada, waxayna ii sheegeen in wiilkayga lagu leeyahay boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah, xaaska ninkanna lagu leeyahay rajmi." Rasuulka Allah ﷺ ayaa yiri, "Waan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirtee, dhab ahaan baan idiinku xukumayaa Kitaabka Allah. Addoonta iyo idaha waa laguu celinayaa, wiilkaagana waxaa lagu dhufanayaa boqol jeedal waana la masaafurinayaa sanad. Aadoow, u tag xaaska ninkan, haddii ay qiratana dhagax ku dil." Markaas Unais ayaa subaxdii u tagay, wayna qiratay, Rasuulka Allah ﷺ ayaana amray in dhagax lagu dilo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaakimku wuxuu soo celiyaa caddaaladda, wuxuuna amraa in la celiyo madax-furasho si xaq-darro ah loo qaatay.
Nin reer baadiye ah ayaa Nebiga ﷺ ka codsaday inuu khilaaf ku xukumo Kitaabka Alle. Wiilkiisu wuxuu shaqaale ahaan uga sinaystay xaaska loo-shaqeeyihiisa; aabbuhu wuxuu bixiyay boqol ido ah iyo gabadh addoon ah si wiilkiisa loo sii daayo.
Ciqaabo shareecadu si go'an u qeexday, kuwaas oo lagu fuliyo oo keliya marka shuruudo adag la buuxiyo, isla markaana ay fuliyaan hay'adaha garsoorka ee awoodda u leh.
Werintan dhexdeeda: wiilka oo ciqaab ahaan hal sano looga fogeeyo meesha uu deggan yahay.
Idaha iyo gabadha addoonta ah ee aabbuhu bixiyay si wiilkiisa loo sii daayo; Nebiga ﷺ wuxuu go'aamiyay in dib loo celiyo.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in xaakimku ku xukumo xeerarka shareecada ee khuseeya, isla markaana lacag-bixin aan sharci ahaan sax ahayn aanay ciqaab kaga baajin karin qof. Wiilka waxaa lagu dhuftay boqol karbaash, waxaana lagu masaafuriyay hal sano; haweeneydana waa la ciqaabay kaddib qiraalkeedii. Fuqahadu si faahfaahsan ayay uga hadlaan shuruudaha caddaynta iyo awoodda garsoorka: ciqaabaha noocan ahi ma aha wax qofku iskiis u fulin karo, ee waxay hoos yimaadaan garsoor awood u leh. Madh-habyada fiqigu waxay ku kala duwan yihiin faahfaahinta ciqaabta sinaystayaasha aan guursan iyo fulinta masaafurinta; xadiiskan waxaa loo soo daliishadaa inuu yahay il caddayn oo muhiim ah.
- Khilaafka u daa garsoor awood iyo aqoon u leh; ha isku dayin inaad adigu gacanta ku qaaddo.
- Ha bixin hana dalban heshiis ujeeddadiisu tahay in laga baxsado xukun sharci ahaan sax ah.
- Khilaaf sharci ama diini ah kala tasho dad aqoon lagu kalsoon yahay leh, hana ku tiirsanaan warar la isla dhexmarayo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.