Sahih al-Bukhari, xadiiska 2725
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid Al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira and Zaid bin Khalid Al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، رضى الله عنهم أَنَّهُمَا قَالاَ إِنَّ رَجُلاً مِنَ الأَعْرَابِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولَ اللَّهِ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ لِي بِكِتَابِ اللَّهِ. فَقَالَ الْخَصْمُ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُ مِنْهُ نَعَمْ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَائْذَنْ لِي. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُلْ ". قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا، فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، وَإِنِّي أُخْبِرْتُ أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَوَلِيدَةٍ، فَسَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ، وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ رَدٌّ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، اغْدُ يَا أُنَيْسُ إِلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ". قَالَ فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ، فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَتْ.
Waxaa wariyey Abu Hurayra iyo Zayd bin Khaalin Al-Juhanii, raalli ha ka noqdee: Nin reer baadiye ah ayaa u yimid Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuuna yiri,
"Rasuulkii Ilaahayow, waxaan kugu dhaariyey Ilaahay inaad noogu xukunto Kitaabka Ilaahay." Ninkii kale ee la dacwoonayey, oo isaga ka fiqi ahaa, ayaa yiri, "Haa, noogu xuku Kitaabka Ilaahay, ii idinna aan hadlee." Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu yiri, "Hadalka bilow." Wuxuu yiri, "Wiilkaygu wuxuu u ahaa shaqaale ninkan, wuxuuna la sinaystay xaaskiisa. Waxaa la ii sheegay in wiilkayga lagu leeyahay rajmi (dhagax ku dil), markaas baan ka furtay boqol ido ah iyo addoon gabar ah. Kadibna waxaan waydiiyey culimada, waxayna ii sheegeen in wiilkayga kaliya lagu leeyahay boqol jeedal iyo masaafurin sanad ah, halka xaaska ninkan lagu leeyahay rajmi." Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu yiri, "Waan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirtaaye, waxaan idiinku xukumayaa Kitaabka Ilaahay. Addoonta iyo idaha waa laguu celinayaa, wiilkaagana waxaa lagu dhufanayaa boqol jeedal waana la masaafurinayaa sanad. Aadoow, Uneysow, u tag xaaska ninkan, haddii ay qirato dhagax ku dil." Markaasuu Uneys subaxdii u tagay, wayna qiratay, Rasuulka Ilaahay ﷺ ayaana amray in dhagax lagu dilo.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu saxay heshiiskii xaq-darrada ahaa, wuxuuna xukunka ku saleeyay sharciga.
Nin reer baadiye ah ayaa sheegay in wiilkiisa, oo nin u shaqaynayay, uu sino la sameeyay xaaska ninkaas. Ninku wuxuu bixiyay boqol neef oo ido ah iyo addoonad, ka dib markii loo sheegay in wiilkiisa la rajminayo. Nabiga ﷺ wuxuu amray in lacagtaas loo celiyo, dabadeedna wuxuu sheegay xukunka intiisa kale.
Shaqaale la kireystay ama adeegto.
Ciqaabo shareecadu si go'an u dejisay, sida ku cad fiqiga Islaamka.
Qofka oo muddo cayiman laga fogeeyo degaankiisa ama bulshadiisa.
Culimadu waxay dhacdadan ka fahmeen in qaadigu ay tahay inuu labada dhinacba dhegaysto, isla markaana uu amri karo in lacag xaq-darro ah la celiyo. Qoraalku wiilka wuxuu u xusayaa boqol jeedal iyo masaafurin hal sano ah, haweeneydana rajmin ka dib qirashadeeda. Madh-habyadu waxay ka doodaan shuruudaha iyo ku-dhaqanka ciqaabaha noocan ah iyagoo raacaya fiqigooda; xukunkani ma aha wax ay shakhsiyaadku fulin karaan, ee wuxuu u gaar yahay hay’ad garsoor oo awood u leh.
- La tasho khubaro lagu kalsoon yahay ka hor intaadan ku dhaqmin xukun sharci ama diini ah.
- Khilaafaadka ku xalliya qaadi awood leh oo caddaalad ku shaqeeya, hana isku dayin inaad adigu ciqaab fuliso.
- Hubi in heshiisku caddaalad iyo sharci waafaqsan yahay; lacag xaq-darro ahna waa in la celiyaa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.