Sahih al-Bukhari, xadiiska 2737
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Muhammad ibn Abdullah al‑Ansariمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ
- 3Ibn Awnابْنُ عَوْنٍ
- 4Nafi'نَافِعٌ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، قَالَ أَنْبَأَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، أَصَابَ أَرْضًا بِخَيْبَرَ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَأْمِرُهُ فِيهَا، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي أَصَبْتُ أَرْضًا بِخَيْبَرَ، لَمْ أُصِبْ مَالاً قَطُّ أَنْفَسَ عِنْدِي مِنْهُ، فَمَا تَأْمُرُ بِهِ قَالَ " إِنْ شِئْتَ حَبَسْتَ أَصْلَهَا، وَتَصَدَّقْتَ بِهَا ". قَالَ فَتَصَدَّقَ بِهَا عُمَرُ أَنَّهُ لاَ يُبَاعُ وَلاَ يُوهَبُ وَلاَ يُورَثُ، وَتَصَدَّقَ بِهَا فِي الْفُقَرَاءِ وَفِي الْقُرْبَى، وَفِي الرِّقَابِ، وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ، وَابْنِ السَّبِيلِ، وَالضَّيْفِ، لاَ جُنَاحَ عَلَى مَنْ وَلِيَهَا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهَا بِالْمَعْرُوفِ، وَيُطْعِمَ غَيْرَ مُتَمَوِّلٍ. قَالَ فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْنَ سِيرِينَ فَقَالَ غَيْرَ مُتَأَثِّلٍ مَالاً.
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, waxaa nooga warramay Muxammad bin Cabdillaahi Al-Ansaari, waxaa nooga warramay Ibn Cawn, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Naafic, oo ka weriyey Ibn Cumar - Allaha ka raalli noqdee - in Cumar bin Al-Khadhaab uu helay dhul ku yaalla Khaybar, markaasuu u yimid Nabiga ﷺ isagoo kala tashanaya arrinkiisa. Wuxuu yiri:
"Rasuulka Allow, waxaan helay dhul ku yaalla Khaybar, weligayna ma helin maal iga ag qiimo badan, ee maxaad igu amraysaa?" Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Haddaad doonto asalkiisa xabis oo sadaqayso." Markaas Cumar wuxuu ka dhigay sadaqo joogto ah (Waqf) isagoo shardi ka dhigay in aan la iibin, la hibayn, lana dhaxlayn. Wuxuuna u sadaqeeyey masaakiinta, qaraabada, addoommada la xoraynayo, jidka Alle, socotada, iyo martida. Ma dembi laha kan maamula inuu ka cuno si wanaagsan oo uu quudiyo cid kale isagoon maal urursanayn. Wuxuu yiri: Waxaan uga warramay Ibn Siiriin, wuxuuna yiri: Isagoon maal ka samaysanayn.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu dhulka u asteeyay waqaf, dakhliga ka soo baxana wuxuu ugu deeqay samafal.
Cumar ibn al-Khattaab wuxuu dhul ka helay Khaybar, wuxuuna Nebiga ﷺ weydiiyay sida ugu habboon ee uu hantidaas uga faa’iidaysan karo.
Deeq uu hantida asalka ah lagu hayo, dakhligana loogu isticmaalo ujeeddooyin la cayimay.
Waxa dhulku soo saaro ama laga helo, sida dalag ama lacag soo gasha.
Qofka daryeela hantida la waqfay, dakhligeedana u qaybiya si waafaqsan shuruudaha.
Culimadu waxay xadiiskan ka fahmeen in waqaf si joogto ah loogu asteeyn karo samafal: hantida asalka ah lama iibiyo, lama hibaynayo, lamana dhaxlayo, halka dakhliga la siiyo dadka ama dhinacyada la magacaabay. Maamuluhu wuxuu, si macquul ah, uga cuni karaa, dad kalena wuu quudin karaa, isaga oo aan hantidaas u urursan sidii hanti shakhsi ah. Madhhabyadu waqafka waxay u aqoonsan yihiin nooc samafal oo sharci ah, waxayna iyagoo adeegsanaya xadiiskan iyo kuwo kale ka faalloodaan shuruudihiisa iyo xeerarka maamulkiisa ee gaarka ah.
- Ka fiirso inaad hanti qiimo leh si joogto ah ugu asteeyso samafal, si dakhligu dadka u caawiyo.
- Deeqda si cad ugu qeex cidda heli doonta dakhliga iyo sida hantida loo maamulayo.
- Si taxaddar leh u maamul hantida samafalka, waxna ka qaado oo keliya si macquul ah oo aan kuu noqon hodmin shakhsi ah.
Xadiiskan uu weriyay Ibn Cumar wuxuu sidoo kale ka warramayaa taladii Nebiga ﷺ siiyay Cumar ee ku saabsan in dhulka la hayo, dakhligiisana la bixiyo.
Sahih al-Bukhari · #2716 (Sahih)Xadiiskan kale ee uu weriyay Ibn Cumar wuxuu isaguna ku saabsan yahay taladii Nebiga ﷺ siiyay Cumar ee la xidhiidha hantidiisa Khaybar.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.