Sahih al-Bukhari, xadiiska 2788
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطْعَمَتْهُ وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ. قَالَتْ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ، أَوْ مِثْلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ". شَكَّ إِسْحَاقُ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". كَمَا قَالَ فِي الأَوَّلِ. قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ. قَالَ " أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ". فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, oo ka weriyey Maalik, oo ka weriyey Isxaaq bin Cabdullaahi bin Abii Dalxa, oo ka weriyey Anas bin Maalik — Allaha ka raalli noqdee — inuu maqlay isagoo leh: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu u tegi jiray Ummu Xaraam binti Milxan, wayna quudin jirtay. Ummu Xaraam waxay xaas u ahayd Cubaada bin As-Saamit. Markaa Rasuulka Alle ﷺ ayaa u tegey, way quudisay, madaxana way ka buufinaysay. Rasuulka Alle ﷺ wuu hurday, kadibna wuu soo toosay isagoo dhoola-caddaynaya. Waxay tidhi:
"Waan weyddiiyey, 'Maxaa ku dhoola-caddaysiiyey, Rasuulkii Allow?' Wuxuu yidhi: 'Dad ka mid ah ummaddayda ayaa la ii soo bandhigay, iyagoo ku dagaallamaya jidka Alle, dhex socda baddan, boqorro sariiraha saaran ama sida boqorrada sariiraha saaran.'" (Isxaaq wuu ka shakiyey erayga). Waxay tidhi: "Markaasaan idhi, 'Rasuulkii Allow, Alle u bari inuu iga dhigo mid ka mid ah.' Rasuulka Alle ﷺ wuu u duceeyey, kadibna madaxiisa ayuu dhigay, wuuna soo toosay isagoo dhoola-caddaynaya. Waxaan idhi, 'Maxaa ku dhoola-caddaysiiyey, Rasuulkii Allow?' Wuxuu yidhi: 'Dad ka mid ah ummaddayda ayaa la ii soo bandhigay, iyagoo ku dagaallamaya jidka Alle,' sidii uu markii hore yidhi. Waxaan idhi, 'Rasuulkii Allow, Alle u bari inuu iga dhigo mid ka mid ah.' Wuxuu yidhi: 'Adigu waxaad ka mid tahay kuwii ugu horreeyey.' Markay badda fuushay xilligii Mucawiyah bin Abii Sufyaan, way ka dhacday xaywaankeedii markay badda ka degtay, wayna geeriyootay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Umm Haram waxaa loo ballanqaaday inay ka mid noqon doonto kuwii ugu horreeyay ee badda u safra.
Nabiga ﷺ wuxuu riyo ku arkay mu’miniinta oo badda ka gudbaya iyagoo dagaalyahanno ah, wuxuuna arrintaas uga warramay Umm Haram. Waxay weydiisatay inay iyagana ka mid noqoto; wuxuu u sheegay inay ka mid noqon doonto kuwii ugu horreeyay. Dabadeed, xilligii Mucaawiya, ayay badda raacday, waxayna geeriyootay markii ay timid ka dib markii ay ka dhacday neefkeedii fuulista.
Dadaal daacad ah oo Alle dartii loo bixiyo; halkan wuxuu ku saabsan yahay dagaalyahannadii badda ku safray.
Sawir muujinaya sharafta iyo maamuuska uu Nabigu ﷺ riyadiisa ku arkay kooxdaas.
Saxaabiyad ka mid ahayd saxaabadii Nabiga ﷺ, xaasna u ahayd Cubada ibn as-Saamit.
Culimada tafsiirka ee hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay riyada nabiga la xiriiriyaan safarkii dambe ee Umm Haram ee badda, xilligii Mucaawiya. Qisadeedu waxay muujinaysaa fadliga dadaalka daacadda ah ee jidka Alle iyo qiimaha ducada. Kooxda oo lagu tilmaamay boqorro waxay ka dhigan tahay sharaf iyo ajar, mana aha xukun adduunyo. Culimadu sidoo kale booqashadeedii Nabiga ﷺ waxay u eegaan iyadoo la tixgelinayo xiriirka qaraabonimo iyo xeerarka la dhaqanka ee iyada khuseeyay.
- Alle si daacad ah uga bari inaad ka qayb qaadato camalka wanaagsan, kuna adkaysato.
- Raadi siyaabo aad bulshadaada ugu taageerto adeeg daacad ah.
- Riyada u faham bishaaro nebinnimo oo sharaf ka warramaysa, ee ha u qaadan fasax rabshad ka baxsan xeerarka Islaamka ee jira.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.