Sahih al-Bukhari, xadiiska 2801
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Anas ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ الْحَوْضِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَقْوَامًا مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ إِلَى بَنِي عَامِرٍ فِي سَبْعِينَ، فَلَمَّا قَدِمُوا، قَالَ لَهُمْ خَالِي أَتَقَدَّمُكُمْ، فَإِنْ أَمَّنُونِي حَتَّى أُبَلِّغَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِلاَّ كُنْتُمْ مِنِّي قَرِيبًا. فَتَقَدَّمَ، فَأَمَّنُوهُ، فَبَيْنَمَا يُحَدِّثُهُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ، فَطَعَنَهُ فَأَنْفَذَهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ، فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ. ثُمَّ مَالُوا عَلَى بَقِيَّةِ أَصْحَابِهِ فَقَتَلُوهُمْ، إِلاَّ رَجُلاً أَعْرَجَ صَعِدَ الْجَبَلَ. قَالَ هَمَّامٌ فَأُرَاهُ آخَرَ مَعَهُ، فَأَخْبَرَ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ قَدْ لَقُوا رَبَّهُمْ، فَرَضِيَ عَنْهُمْ وَأَرْضَاهُمْ، فَكُنَّا نَقْرَأُ أَنْ بَلِّغُوا قَوْمَنَا أَنْ قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا. ثُمَّ نُسِخَ بَعْدُ، فَدَعَا عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ صَبَاحًا، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لِحْيَانَ وَبَنِي عُصَيَّةَ الَّذِينَ عَصَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم.
Waxaa nooga warramay Xafsu binu Cumra Al-Xawdiy, waxaa nooga warramay Hammaam, oo ka weriyey Isxaaq, oo ka weriyey Anas — raalli Allaha ka noqdee — wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu diray toddobaatan nin oo ka tirsan qabiilka Bani Sulaym una diray qabiilka Bani Caamir. Markii ay gaareen meeshii, adeerkay (dhanka hooyo) wuxuu ku yiri iyaga: 'Aniga ayaa idinka hor maraya, haddii ay i siiyaan ammaan aan ku gaarsiiyo farriinta Rasuulka Allah ﷺ way fiican tahay, haddii kalena ii dhawaada.' Wuu ka hor maray, wayna siiyeen ammaan. Laakiin intii uu u sheegayay warka Nebiga ﷺ, waxay ishaareen nin ka mid ah oo toorrey ku dhuftay ilaa uu ka dhex jeexay. Wuxuu yiri: 'Allaahu Akbar! Waan guuleystay, Rabbiga Kacbada ayaan ku dhaartaye!' Kadibna waxay weerareen intii kale ee asxaabtii ahayd wayna dileen dhammaantood, marka laga reebo nin lugta la'aa oo buur fuulay. Hammaam wuxuu yiri: 'Waxaan u maleynayaa in nin kale la badbaaday.' Jibriil — nabadgelyo korkiisa ha ahaatee — wuxuu u wargeliyey Nebiga ﷺ inay la kulmeen Rabbigood, Allaahna wuu ka raalli noqday iyagana wuu ka raalli geliyey. Waxaan akhrin jirnay: 'U sheega dadkayaga inaan la kulanay Rabbigayo, wuuna naga raalli noqday annagana wuu naga raalli geliyey.' Kadibna waa la nasakhay (la tiray). Nebigu ﷺ wuxuu afartan subax duceeyey in lagu habaaro Ri'l, Dhakwaan, Bani Lixyaan iyo Bani Cusayya oo caasiyey Allah iyo Rasuulkiisa ﷺ.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Rasuulladu way dhinteen ka dib markii ay farriinta si nabad ah u gaarsiiyeen.
Nabiga ﷺ ayaa toddobaatan nin u diray Banu Caamir si ay farriinta u gaarsiiyaan. Ka dib markii qabiilku u ballanqaaday ammaankooda, adeerka Anas ayaa la dilay isagoo farriinta gudbinaya, inta badan saxaabadana waa la weeraray oo la dilay.
In qof loo ballanqaado in la ilaalin doono oo aan la weerari doonin.
Adeerku shahiidnimadiisa wuxuu u arkay inuu Alle agtiisa ku guulaystay, inkastoo uu dhintay.
Akhri hore ayaa markii dambe loo joojiyey in loo akhriyo sidii aayad Qur’aan ah.
Culimada hore waxay werintan uga hadlaan inay daliil u tahay darajada sare ee shuhadada iyo abaalmarinta qofka si daacad ah Alle dartiis u dhinta. Hadalka adeerku wuxuu muujinayaa inuu dhimashadiisa iimaanka ku dhisan u arkay liibaan; mana aha dhiirrigelin guud oo ku aaddan taxaddar la’aan. Culimadu sidoo kale waxay xusaan in erayada la sheegay markii dambe aan Qur’aan ahaan loo akhrin jirin. Qaybta ku saabsan ducada lagaga hadlayo dambiilayaasha waxay tilmaamaysaa jawaab gaar ah oo Nabiga ﷺ ka bixiyey khiyaamadooda iyo dilkooda.
- Oofiya heshiisyada ammaanka oo ilaaliya dadka idinka hadlaya iyagoo hoos yimaadda ilaalintiinna.
- Farriinta si daacad ah oo taxaddar leh u gaarsiiya, xitaa marka ay geesinimo u baahan tahay.
- Sharfaya dadka dulmigu ku dhacay, balse sheekadooda ha uga dhigin marmarsiiyo rabshad ama taxaddar la’aan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.