Sahih al-Bukhari, xadiiska 2975
Waxaa weriyey Salama ibn al-Akwa. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
- 2Hatim ibn Isma'ilحَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 3Yazid ibn Abu Ubaydيَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ
- 4Salama ibn al‑Akwa'سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ تَخَلَّفَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي خَيْبَرَ، وَكَانَ بِهِ رَمَدٌ، فَقَالَ أَنَا أَتَخَلَّفُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ عَلِيٌّ فَلَحِقَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ اللَّيْلَةِ الَّتِي فَتَحَهَا فِي صَبَاحِهَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ ـ أَوْ قَالَ لَيَأْخُذَنَّ ـ غَدًا رَجُلٌ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ـ أَوْ قَالَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ـ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيْهِ ". فَإِذَا نَحْنُ بِعَلِيٍّ، وَمَا نَرْجُوهُ، فَقَالُوا هَذَا عَلِيٌّ، فَأَعْطَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ.
Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Xaatim bin Ismaaciil, oo ka weriyey Yaziid bin Abii Cubayd, oo ka weriyey Salama bin Al-Akwac — raalli Allaha ka ahaadee — wuxuu yiri: Cali — raalli Allaha ka ahaadee — wuxuu ka haray Nabiga ﷺ dagaalkii Khaybar isagoo indhaha xanuunsanaa, markaasuu wuxuu yiri:
"Sideen uga harayaa Rasuulka Alle ﷺ?" Markaasuu Cali baxay oo wuxuu la kulmay Nabiga ﷺ. Habeenkii ka horreeyey maalintii guusha la gaaray, Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Berri waxaan calanka siin doonaa — ama wuxuu yiri: waxaa qaadan doona — nin uu Alle iyo Rasuulkiisu jecel yihiin — ama wuxuu yiri: isagu jecel Alle iyo Rasuulkiisa — oo Alle guusha ku siin doono." Markaasaan aragnay Cali oo aanan filaynin, dadkiina waxay yiraahdeen: "Kani waa Cali!" Markaasuu Rasuulka Alle ﷺ calankii siiyey, Allaana guusha ku siiyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cali ayaa la siiyey calanka, Allahna wuxuu ku mannaystay guushii Khaybar.
Intii lagu jiray duullaankii Khaybar, Cali markii hore wuu ka haray sababo la xiriira caabuq indhaha ah. Hase yeeshee, wuxuu ku biiray Nabiga ﷺ. Habeenkii guusha ka hor, Nabigu ﷺ wuxuu sheegay inuu calanka siin doono qof Allah iyo Rasuulkiisu jecel yihiin, ama isaguna jecel yahay.
Meel leh dhul-beereed iyo qalcado, halkaas oo Muslimiintu duullaan ka qaadeen xilligii Nabiga ﷺ.
Calan loo dhiibo cutub ciidan si uu u noqdo astaan aqoonsi iyo hoggaamineed.
Xanuun indhaha ah oo Cali hayey markii kooxdu u dhaqaaqday Khaybar.
Culimada hore waxay tilmaameen in hadalka Nabiga ﷺ uu xaqiijinayo fadliga gaarka ah ee Cali: Allah iyo Rasuulkiisu way jecel yihiin, isaguna wuxuu ka mid yahay kuwa jecel Allah iyo Rasuulkiisa. Werintani waxay sidoo kale muujinaysaa in caqabad jidheed aanay qofka ka hor istaagin hawl wanaagsan marka uu awood u leeyahay. Calanka oo Cali la siiyey wuxuu muujinayaa hoggaankiisii duullaankaas; guushana Allah ayaa loo nisbeeyaa.
- Dib-u-dhac ku-meel-gaar ah yuusan kaa niyad jebin inaad hawl qiimo leh qabato; si daacad ah u qiimee waxa aad awooddo.
- Dadka ku qiimee iimaankooda, dadaalkooda iyo aaminaaddooda, una dhiib masuuliyad ku habboon.
- Guusha ha u nisbayn dadaalka dadka oo keliya; sidoo kale qir in Allah yahay kan guusha bixiya.
Werintan saxiixa ahi waxay la xiriirtaa isla dhacdooyinkaas, waxayna iftiiminaysaa dhacdo kale oo dagaalka ka mid ah.
Sahih al-Bukhari · #2974 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixinaysaa dhacdooyinka iyo hoggaankii ciidanka intii duullaanku socday.
Sahih al-Bukhari · #2976 (Sahih)Waxay caddaynaysaa adeegsiga calanka oo ahaa astaan aqoonsi iyo hoggaamineed intii duullaanku socday.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.