Sahih al-Bukhari, xadiiska 3081
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ الطَّائِفِيُّ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ، عُثْمَانِيًّا فَقَالَ لاِبْنِ عَطِيَّةَ وَكَانَ عَلَوِيًّا إِنِّي لأَعْلَمُ مَا الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ سَمِعْتُهُ يَقُولُ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ، فَقَالَ " ائْتُوا رَوْضَةَ كَذَا، وَتَجِدُونَ بِهَا امْرَأَةً أَعْطَاهَا حَاطِبٌ كِتَابًا ". فَأَتَيْنَا الرَّوْضَةَ فَقُلْنَا الْكِتَابَ. قَالَتْ لَمْ يُعْطِنِي. فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ. فَأَخْرَجَتْ مِنْ حُجْزَتِهَا، فَأَرْسَلَ إِلَى حَاطِبٍ فَقَالَ لاَ تَعْجَلْ، وَاللَّهِ مَا كَفَرْتُ وَلاَ ازْدَدْتُ لِلإِسْلاَمِ إِلاَّ حُبًّا، وَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ وَلَهُ بِمَكَّةَ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ، وَلَمْ يَكُنْ لِي أَحَدٌ، فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا. فَصَدَّقَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ عُمَرُ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَهُ، فَإِنَّهُ قَدْ نَافَقَ. فَقَالَ " مَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ، فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ ". فَهَذَا الَّذِي جَرَّأَهُ.
Waxaa weriyey Sacd bin Cubayda: Abuu Cabdiraxmaan oo ka mid ahaa taageerayaasha Cuthmaan ayaa ku yidhi Ibnu Cadiyya oo ka mid ahaa taageerayaasha Cali,
"Si fiican baan u ogahay waxa madaxaaga (Cali) ku dhiirrigeliyey inuu dhiig daadiyo. Waxaan maqlay isagoo leh: Nebigu ﷺ wuxuu ii diray aniga iyo Subayr, wuxuuna yidhi, 'Taga meesha hebel ee Rawda, waxaadna ka heli doontaan haweeney uu Xaadib siiyey warqad.' Markaas waanu tagnay Rawda waxaanan ku nidhi, 'Keen warqadda.' Waxay tidhi, 'Waxba ima siinin.' Waxaanu ku nidhi, 'Warqadda soo saar ama waanu kaa dhigi doonnaa.' Markaasay ka soo saartay suunka dhexdeeda. Dabadeed Nebigu ﷺ wuxuu u yeedhay Xaadib, kaas oo yidhi, 'Ha degdegin xukunkayga, Wallaahi gaalnimo ma gelin, jacaylkayga Islaamkana wuu sii kordhay. Ma jiro mid ka mid ah asxaabtaada oo aan lahayn qaraabo Makka joogta oo u difaacda ehelkiisa iyo xoolihiisa, aniguse cidna halkaas kuma lihi, sidaas darteed waxaan jeclaystay inaan samaysto gacan (si ay ehelkayga u ilaaliyaan).' Nebigu ﷺ wuu rumaystay. Cumar baa yidhi, 'Ii ogolow inaan qoorta ka gooyo, waayo wuu munaafaqeeyey.' Nebigu ﷺ wuxuu yidhi, 'Maxaad og tahay, tolow Allaah wuxuu eegay dadkii Badar, wuxuuna ku yidhi, "Sameeya waxaad doontaan, waan idin dhaafaye."' Taasina waa tii ku dhiirrigelisay," ayuu yidhi Abuu Cabdiraxmaan.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu aqbalay sharraxaaddii daacadda ahayd ee Xaadib, wuxuuna Cumar ka reebay inuu si degdeg ah xukun u gaaro.
Xaadib ibn Abii Baltaaca ayaa warqad u diray reer Maka intii lagu jiray diyaarinta duullaankii Maka. Nabigu ﷺ wuxuu Cali iyo az-Zubayr u diray inay warqadda qabtaan, dabadeedna Xaadib ayuu ka codsaday inuu sharraxaad bixiyo. Wuxuu sheegay inuusan gaalnimo ula jeedin, balse uu rajaynayay inuu sidaas ku ilaaliyo qoyskiisa Maka. Nabigu ﷺ wuu aqbalay sharraxaaddiisa, wuxuuna xusuusiyay ka qaybgalka Xaadib ee dagaalkii Badar.
In qofku qariyo gaalnimada isagoo bannaanka ka muujinaya iimaan.
Saxaabadii ka qaybgalay dagaalkii Badar, oo ahaa dagaal hore oo go'aan leh.
In la dhiso xiriir wanaagsan ama la helo abaal-celin; Xaadib arrintiisa waxay ahayd inuu qoyskiisa iyo hantidiisa ilaaliyo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in gaf culus aanu si toos ah u caddaynayn in qofku gaal ama munaafaq yahay: waa in la tixgeliyaa ujeeddada, duruufaha iyo sharraxaad cad. Xadiisku wuxuu kaloo barayaa in dadka awoodda leh ay si taxaddar leh wax u baaraan ka hor intaysan ciqaab culus ridin, iyo in wanaaggii hore iyo adeeg daacad ahi ay muhiim yihiin, iyadoo aan qofka laga dhaafayn dhammaan masuuliyadda. Hadalka ku saabsan dadkii Badar waxaa loo fahmaa dambi-dhaaf gaar ah oo Eebbe siiyay; mana aha fasax guud oo dembi lagu galo.
- Ha ku degdegin xukun culus oo ku saabsan iimaanka qof ilaa aad si taxaddar leh u baarto xaqiiqooyinka iyo sharraxaaddiisa.
- Markaad gaf culus samayso, si daacad ah u sharax ujeeddadaadii, kana masuul noqo cawaaqibta.
- Wanaaggii hore ee qofka u adeegso macne guud ahaan, laakiin ha uga dhigin marmarsiiyo lagu oggolaado hab-dhaqan waxyeello leh.
Werintani waxay sheegaysaa in Hijradii dhammaatay markii Maka la furtay, balse dadaalka iyo niyaddu ay weli qiimo leeyihiin; tani waxay la xiriirtaa muhiimadda ujeeddada Xaadib.
40 Hadith van an-Nawawi · #39 (Sahih)Xadiiskani wuxuu xusayaa in Alle ka dhaafo khaladaadka ummadda, taasoo ku habboon in si taxaddar leh loo kala saaro gaf iyo gaalnimo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.