Sahih al-Bukhari, xadiiska 3124
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn al‑Alawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ
- 2Ibn al‑Mubarakابْنُ الْمُبَارَكِ
- 3Ma'marمَعْمَرٍ
- 4Hammam ibn Munabbihهَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " غَزَا نَبِيٌّ مِنَ الأَنْبِيَاءِ فَقَالَ لِقَوْمِهِ لاَ يَتْبَعْنِي رَجُلٌ مَلَكَ بُضْعَ امْرَأَةٍ وَهْوَ يُرِيدُ أَنْ يَبْنِيَ بِهَا وَلَمَّا يَبْنِ بِهَا، وَلاَ أَحَدٌ بَنَى بُيُوتًا وَلَمْ يَرْفَعْ سُقُوفَهَا، وَلاَ أَحَدٌ اشْتَرَى غَنَمًا أَوْ خَلِفَاتٍ وَهْوَ يَنْتَظِرُ وِلاَدَهَا. فَغَزَا فَدَنَا مِنَ الْقَرْيَةِ صَلاَةَ الْعَصْرِ أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ فَقَالَ لِلشَّمْسِ إِنَّكِ مَأْمُورَةٌ وَأَنَا مَأْمُورٌ، اللَّهُمَّ احْبِسْهَا عَلَيْنَا. فَحُبِسَتْ، حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ، فَجَمَعَ الْغَنَائِمَ، فَجَاءَتْ ـ يَعْنِي النَّارَ ـ لِتَأْكُلَهَا، فَلَمْ تَطْعَمْهَا، فَقَالَ إِنَّ فِيكُمْ غُلُولاً، فَلْيُبَايِعْنِي مِنْ كُلِّ قَبِيلَةٍ رَجُلٌ. فَلَزِقَتْ يَدُ رَجُلٍ بِيَدِهِ فَقَالَ فِيكُمُ الْغُلُولُ. فَلْتُبَايِعْنِي قَبِيلَتُكَ، فَلَزِقَتْ يَدُ رَجُلَيْنِ أَوْ ثَلاَثَةٍ بِيَدِهِ فَقَالَ فِيكُمُ الْغُلُولُ، فَجَاءُوا بِرَأْسٍ مِثْلِ رَأْسِ بَقَرَةٍ مِنَ الذَّهَبِ فَوَضَعُوهَا، فَجَاءَتِ النَّارُ فَأَكَلَتْهَا، ثُمَّ أَحَلَّ اللَّهُ لَنَا الْغَنَائِمَ، رَأَى ضَعْفَنَا وَعَجْزَنَا فَأَحَلَّهَا لَنَا ".
Waxaa nooga warramay Muxammad bin Al-Calaa', waxaa nooga warramay Ibn Al-Mubaarak, oo ka weriyey Macmar, oo ka weriyey Hammaam bin Munabbih, oo ka weriyey Abuu Hurayrah — raalli ha ka ahaado Allaah — wuxuu yiri: Rasuulka Allaah ﷺ wuxuu yiri:
"Nabi ka mid ah Anbiyada ayaa hoggaamiyey duulaan jihaad ah, wuxuuna u yiri qoomkiisa: 'Yaanan i raacin nin guursaday oo raba inuu xaaskiisa la kulmo balse aan weli la kulmin, mana raaco qof dhisay guri balse aan saqafkiisa dhammaystirin, mana raaco qof iibsaday ido ama geel oo sugaya dhalmadooda.' Markaasuu duulaankii qaaday, markuu u dhawaaday tuuladii xilliga Salaadda Casir ama wax u dhow, ayuu qorraxda ku yiri: 'Adigu amar baad ku socotaa, aniguna amar baan ku socdaa, Alloow noo hay.' Way istaagtay ilaa Allaah uu guuleeyey. Kadibna wuxuu soo ururiyey xoolihii la qaniimaystay, markaasay dabku u yimid si uu u cuno balse ma cunin. Wuxuu yiri: 'Idinkoo dhan waxaad leedihiin khiyaamo (xatooyo). Haddaba ha ii baycoodee nin kasta oo qabiilkiisa ka mid ah.' Markaasay gacanta nin ku dhegtay gacantiisa, wuxuuna yiri: 'Khiyaamadu idinkay idin ku jirtaa.' Wuxuu yiri: 'Ha ii baycoodeen qabiilkaaga.' Markaasay gacmaha laba ama saddex nin ku dhegeen gacantiisa, wuxuuna yiri: 'Khiyaamadu idinkay idin ku jirtaa.' Waxay keeneen madax dahab ah oo la eg madaxa lo'da, wayna dhigeen, markaasuu dabku yimid oo cunay. Kadibna Allaah wuxuu noo xalaaleeyey qaniimada, isagoo arkay daciifnimadeena iyo tabar-darrideena, ayuu noo xalaaleeyey."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qaniimada waa in si caddaalad ah loo maamulaa, mana laha qofka si qarsoodi ah u lunsada.
Shan meelood meel go’an oo ka mid ah qaniimada dagaalka, taas oo waafaqsan xeerarka Islaamka loogu qoondeeyo meelaha cayiman.
In si aan bannaanayn loo qarsado ama loo lunsado wax ka mid ah qaniimada dagaalka ee la wada leeyahay.
Hantida lagu helo dagaal hubaysan; qaybinteedu waxay ku xiran tahay xeerar.
Culimada hore waxay qisadan ka fahmeen in lunsashada qaniimada la wada leeyahay ay tahay dembi weyn, hantidana aan si sharci ah loo qaybin karin ilaa la bixiyo xuquuqda waajibka ah. Dhacdadii gaarka ahayd ee dabku ku baabi’iyey qaniimada waxay ka mid tahay mucjisooyinkii uu Allah siiyey nabi hore; ma aha hab guud oo hantida lagu hubiyo. Culimadu sidoo kale waxay ka hadleen in xeerarka qaniimada dagaalku u bannaan yihiin ummadda Nabi Muxammad ﷺ, iyadoo loo qaybinayo si waafaqsan waxyiga iyo xeerarka shareecada ee khuseeya.
- Weligaa wax ha ka qaadan hanti la wada leeyahay oggolaansho la’aan, kuna dhaqmo xeerarka qaybinta ee lagu heshiiyey.
- Haddii aad masuul ka tahay hanti la wada leeyahay, hubi in xisaabintu iyo qaybintu yihiin kuwo hufan oo la xaqiijin karo.
- Waajibaadkaaga ka hormari qorshayaashaada gaarka ah marka aad ka qaybqaadanayso hawl wadajir ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.