Khumska iyo Jidka Allah · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3152

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Khumska iyo Jidka Allah
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ahmad ibn al‑Miqdamwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ
  2. 2Al‑Fudayl ibn Sulaymanالْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ
  3. 3Musa ibn Uqbaمُوسَى بْنُ عُقْبَةَ
  4. 4Nafi'نَافِعٌ
  5. 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ، حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، أَجْلَى الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ أَرْضِ الْحِجَازِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا ظَهَرَ عَلَى أَهْلِ خَيْبَرَ أَرَادَ أَنْ يُخْرِجَ الْيَهُودَ مِنْهَا، وَكَانَتِ الأَرْضُ لَمَّا ظَهَرَ عَلَيْهَا لِلْيَهُودِ وَلِلرَّسُولِ وَلِلْمُسْلِمِينَ، فَسَأَلَ الْيَهُودُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَتْرُكَهُمْ عَلَى أَنْ يَكْفُوا الْعَمَلَ، وَلَهُمْ نِصْفُ الثَّمَرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ نُقِرُّكُمْ عَلَى ذَلِكَ مَا شِئْنَا ‏"‏‏.‏ فَأُقِرُّوا حَتَّى أَجْلاَهُمْ عُمَرُ فِي إِمَارَتِهِ إِلَى تَيْمَاءَ وَأَرِيحَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Ibnu Cumar: Cumar bin Al-Khadhaab wuxuu ka eryay Yuhuudda iyo Masiixiyiinta dhulka Xijaas. Markii Rasuulka Allah ﷺ uu qabsaday Khaybar, wuxuu damcay inuu Yuhuudda ka saaro dhulkaas oo markii la qabsaday kadib noqday hanti u dhaxeysa Allah, Rasuulka Allah ﷺ, iyo Muslimiinta. Laakiin Yuhuuddu waxay Rasuulka Allah ﷺ weydiisteen inuu u ogolaado inay joogaan iyagoo shuruud ka dhigtay inay shaqada qabanayaan oo ay leeyihiin badh midhaha dhulku dhalo. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yidhi:

"Waan idin ogolaanaynaa arrintaas inta aan dooneyno." Sidaas bayna ku joogeen ilaa xilligii khilaafada Cumar, markaas oo uu u eryay Taymaa iyo Ariixaa.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Cumar wuxuu soo afjaray heshiiskii Yuhuuddu Khaybar uga beeran jireen iyagoo helaya kala bar dalagga.

Erayada adag oo la sharxay
Khums

Shan meelood meel ka mid ah qaniimada dagaalka oo, sida xeerarka Islaamku dhigayaan, loo qoondeeyo meelo gaar ah.

Khaybar

Meel biyo leh oo ku taalla waqooyiga Madiina, taas oo xilligii Nebiga ﷺ hoos timid maamulka Muslimiinta.

Kala bar wax-soo-saarka

Dadka Yuhuudda ah ee degganaa waxay sii beeran lahaayeen dhulka, waxayna heli lahaayeen kala bar miraha.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan kaga hadlaan bannaanida wax-ku-beerashada saamiga lagu heshiiyey: dhulka waxaa daryeeli kara beeraleyda iyagoo beddelkeeda qaadanaya qayb la isla oggol yahay oo dalagga ah. Hadalka Nebiga ﷺ ee ahaa in heshiisku socon doono inta uu isagu doono wuxuu muujinayaa inuu ahaa heshiis maamul oo la joojin karay. Culimadu sidoo kale waxay ka hadlaan sida Cumar siyaasaddiisa uga dhaqan geliyey dadka Xijaaz; werintani keligeed ma faahfaahinayso dhammaan shuruudaha fiqhiga ama kala duwanaanshaha madh-habyada.

Casharrada maanta
  1. Marka la iska kaashanayo dhul-beerasho iyo dalag, horay u caddee cidda shaqaynaysa iyo sida wax-soo-saarka loo qaybinayo.
  2. Si taxaddar leh ula dhaqan heshiisyada maamulka, adigoo tixgelinaya shuruudaha lagu heshiiyey iyo awoodaha cidda maamusha.
  3. Go'aannada taariikhiga ah ee maamulka ku baro duruufahooda ka hor intaadan xaaladaha maanta u adeegsan xeer guud.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.