Sahih al-Bukhari, xadiiska 3164
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah and Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ali ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Rawh ibn al‑Qasimرَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ
- 4Muhammad ibn al‑Munkadirمُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي. فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَقَالَ لِي احْثُهْ. فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا. فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُمِائَةٍ، فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَمِائَةٍ. وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ " انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ " فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلاً. قَالَ " خُذْ ". فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ مِنْهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ، فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ، فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ.
Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Ibraahiim, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Rawx bin Al-Qaasim, oo ka weriyey Maxamed bin Al-Munkadir, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdullaahi — Alle ha ka raalli noqdee — wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu igu yiri,
"Haddii maal-kaydkii Baxreyn uu noo yimaado, waxaan ku siin lahaa intaan, intaan iyo intaan." Markii Rasuulka Alle ﷺ uu geeriyooday oo maalkii Baxreyn uu yimid, Abuu Bakar wuxuu ku dhawaaqay, "Qofkasta oo Rasuulka Alle ﷺ ballan uga haystay ha ii yimaado." Markaas baan u imid oo ku iri, "Rasuulka Alle ﷺ wuxuu igu yiri, 'Haddii maal-kaydkii Baxreyn uu noo yimaado, waxaan ku siin lahaa intaan, intaan iyo intaan.'" Wuxuu igu yiri, "Labada gacmood ku qaado." Waan qaaday, wuxuuna igu yiri, "Tiri." Waan tiriyey, waxayna noqdeen shan boqol. Markaas wuxuu i siiyey kun iyo shan boqol. Oo Ibraahiim bin Dahmaan wuxuu ka weriyey Cabdulcasiis bin Suheyb, oo ka weriyey Anas: Nebiga ﷺ waxaa loo keenay maal ka yimid Baxreyn, wuxuuna yiri, "Ku fidiya Masaajidka." Waxay ahayd maalkii ugu badnaa ee abid loo keeno Rasuulka Alle ﷺ. Markaas baa Al-Cabaas u yimid oo yiri, "Rasuulkii Allow! I sii, waayo nafteydaan soo furtay, Caqiilna waan soo furtay." Wuxuu yiri, "Qaado." Labadiisa gacmood buu ku qaatay, dharkiisa ku shubtay, markuu isku dayay inuu qaado wuu kari waayay. Wuxuu yiri, "Amar qaar ka mid ah dadka inay ii qaadaan." Wuxuu yiri, "Maya." Wuxuu yiri, "Adigu ii qaad." Wuxuu yiri, "Maya." Qaar buu ka daadiyey, markale buu isku dayay inuu qaado, weli wuu kari waayay. Wuxuu yiri, "Amar qaar ka mid ah dadka inay ii qaadaan." Wuxuu yiri, "Maya." Wuxuu yiri, "Adigu ii qaad." Wuxuu yiri, "Maya." Mar kale buu qaar ka daadiyey, markaas buu garbihiisa ku qaatay oo baxay. Rasuulka Alle ﷺ indhaha buu ku hayey ilaa uu aragtideenna ka qarsoomay, isagoo la yaaban damaciisa badan. Rasuulka Alle ﷺ meeshaas kama uusan kicin ilaa halkaas uu ka dhammaaday dirham kasta oo maalkaas ka mid ahaa.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abu Bakr wuxuu oofiyey ballantii Nebiga ﷺ, hantidiina wuu qaybiyey.
Lacag iyo alaab laga keenay Baxrayn oo la gaarsiiyey bulshada Muslimiinta.
Ballanqaad uu Nebigu ﷺ qof u sameeyey.
Lacag la bixiyo si maxbuus loo sii daayo.
Culimadu waxay qisada Jaabir ka fahmeen in Abuu Bakr si taxaddar leh u oofiyey ballamihii Nebiga ﷺ. Werinta Anas waxay muujinaysaa in Nebigu ﷺ hantidii loo keenay si deeqsinimo leh u qaybiyey, uuna waxba naftiisa u reeban. Hadalka ku saabsan damaca al-Cabbaas wuxuu tilmaamayaa rabitaankiisa xooggan ee hantida; mana aha cambaarayn guud oo ku saabsan hanashada hanti. Fuqahadu waxay kala saaraan ballan sax ah iyo heshiis waajib ah, waxayna waajibka oofinta ballamaha ku saleeyaan duruufaha iyo saamaynta sharciyeed ee ay leeyihiin.
- Ballamaha si taxaddar leh u oofi, oo diiwaangeli cidda waxa ay xaqa u leedahay.
- Khayraadka la helo si caddaalad ah u qaybi, una tixgeli xuquuqda saxda ah markaad qaybinayso.
- Hantida qiimee, balse ha u oggolaan damacu inuu ku hoggaamiyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.