Sahih al-Bukhari, xadiiska 3165
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Ali ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Isma'il ibn Ibrahimإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Rawh ibn al‑Qasimرَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ
- 4Muhammad ibn al‑Munkadirمُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي. فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ قَالَ لِي " لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ". فَقَالَ لِي احْثُهْ. فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا. فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُمِائَةٍ، فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَمِائَةٍ. وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ " انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ " فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلاً. قَالَ " خُذْ ". فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ مِنْهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ. فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ. قَالَ " لاَ ". فَنَثَرَ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ، فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ، فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ.
Waxaa nooga warramay Cali bin Cabdullaah, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Ibraahiim, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Rawx bin Al-Qaasim, oo ka weriyey Muxammad bin Al-Munkadir, oo ka weriyey Jaabir bin Cabdullaah — raaliyallaahu canhumaa — wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu igu yiri,
"Haddii maalaka Baxreyn uu noo yimaado, waxaan ku siin lahaa intaan, intaan iyo intaan." Markii uu geeriyooday Rasuulka Allah ﷺ oo maalaka Baxreyn uu yimid, Abuu Bakar wuxuu ku dhawaaqay, "Qofkasta oo Rasuulka Allah ﷺ ballan uga haystay ha ii yimaado." Markaas baan u imid oo ku iri, "Rasuulka Allah ﷺ wuxuu igu yiri, 'Haddii maalaka Baxreyn uu noo yimaado, waxaan ku siin lahaa intaan, intaan iyo intaan.'" Wuxuu igu yiri, "Gacmahaaga ku qaado." Markaasaan gacmahayga ku qaatay, wuxuuna igu yiri, "Tiri." Waan tiriyey oo waxay noqdeen shan boqol, markaas wuxuu i siiyey kun iyo shan boqol. Ibraahiim bin Dahmaan wuxuu ka weriyey Cabdulcasiis bin Suheyb, oo ka weriyey Anas: Nabiga ﷺ waxaa loo keenay maal ka yimid Baxreyn, wuxuuna yiri, "Ku fidiya masaajidka." Waxay ahayd maalkii ugu badnaa ee abid loo keeno Rasuulka Allah ﷺ. Markaas buu u yimid Al-Cabaas oo yiri, "Rasuulkii Allow, i sii, waayo nafteyda iyo Caqiil waan soo furanay." Wuxuu yiri, "Qaado." Markaas buu maradiisa ku qaatay, dabadeed wuxuu isku dayay inuu qaado balse wuu kari waayay. Wuxuu yiri, "Amar qaar ka mid ah dadka inay ii qaadaan." Wuxuu yiri, "Maya." Wuxuu yiri, "Adigu ii qaad." Wuxuu yiri, "Maya." Markaas buu qaar ka tuuray, dabadeed wuxuu isku dayay inuu qaado balse weli wuu kari waayay. Wuxuu yiri, "Amar qaar ka mid ah dadka inay ii qaadaan." Wuxuu yiri, "Maya." Wuxuu yiri, "Adigu ii qaad." Wuxuu yiri, "Maya." Markaas buu qaar kale tuuray, dabadeed garbihiisa ayuu ku qaatay wuuna baxay. Rasuulka Allah ﷺ indhaha ayuu ku hayay ilaa uu araggayaga ka maqday, isagoo la yaaban damaciisa badan. Rasuulka Allah ﷺ halkaas kama uusan kicin ilaa dirham kaliya uusan ka harin maalkaas.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Bakr wuxuu oofiyey ballankii Nebiga ﷺ, wuxuuna qaybiyey hantidii.
Lacag iyo badeecooyin laga keenay Baxrayn oo la gaarsiiyey bulshada Muslimiinta.
Ballan ah in qof wax la siin doono goor dambe.
Lacagta labada gacmood kaga qaad kaydka.
Culimadu waxay qoraalkan ka fahmeen in Abuu Bakr uu ixtiraamay ballanqaad uu Nebigu ﷺ sameeyey, kaddib geeridiisii. Werintu sidoo kale waxay muujinaysaa in hantida bulshada si taxaddar leh loo qaybiyo, hoggaamiyuhuna ballanqaadyada si caddaalad ah u fuliyo. Afarta mad-hab ee fiqhiga Sunniga ahi waxay ka hadlaan saamaynta sharciyeed ee ballanqaadyada iyaga oo tixraacaya daliillo kale oo ballaaran; qoraalkan keliya lagama soo qaadan karo in ballan kasta sharci ahaan khasab tahay in la oofiyo.
- Oofi ballamaha oo la soco, si aan qofna xaqiisa uga maqnaan.
- Hantida bulshada si hufan ula dhaqan, una qaybi sida heshiisyo cad loo dejiyey.
- Deeqsi noqo, adigoo haddana si taxaddar leh u maamulaya una qaybinaya hantida.
Werintan la xiriirta waxay sidoo kale sheegaysaa sida Abuu Bakr u fuliyey ballankii Nebiga ﷺ ee Jabiir.
Sahih al-Bukhari · #3163 (Sahih)Qoraalkani wuxuu la jaanqaadayaa qaybinta wax-soo-saarka iyo deeqsinimadii Nebiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #3167 (Sahih)Xadiiskani wuxuu iftiiminayaa in hantida dadka kale ama hantida bulshada lagu maareeyo daacadnimo iyo taxaddar.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.