Jizyada iyo Heshiisyada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3168

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Jizyada iyo Heshiisyada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ يَوْمُ الْخَمِيسِ، وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ الْحَصَى‏.‏ قُلْتُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ، مَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ فَقَالَ ‏"‏ ائْتُونِي بِكَتِفٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا ‏"‏‏.‏ فَتَنَازَعُوا وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا مَا لَهُ أَهَجَرَ اسْتَفْهِمُوهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ذَرُونِي، فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ ـ فَأَمَرَهُمْ بِثَلاَثٍ قَالَ ـ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ ‏"‏‏.‏ وَالثَّالِثَةُ خَيْرٌ، إِمَّا أَنْ سَكَتَ عَنْهَا، وَإِمَّا أَنْ قَالَهَا فَنَسِيتُهَا‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ هَذَا مِنْ قَوْلِ سُلَيْمَانَ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad, waxaa nooga warramay Ibnu Cuyaynah, oo ka weriyey Sulaymaan Al-Axwal, inuu maqlay Saciid bin Jubayr, oo maqlay Ibnu Cabbaas – Allaha ka raalli ahaadee – oo leh: 'Maalinta Khamiista! Oo maxay tahay Maalinta Khamiista?' Kadibna wuu ooyey ilaa ilmadiisu ay qoysay dhagaxyada. Waxaan idhi: 'Abow Cabbaas, maxay tahay Maalinta Khamiista?' Wuxuu yidhi: 'Markii uu xanuunkii Rasuulka Alle ﷺ sii xoogeystay, ayuu wuxuu yidhi:

"Ii keena laf garabka ah aan idiin qoro kitaab aadan weligiin ku baadiyoobayn kadib." Laakiin dadkii way isku khilaafeen, inkastoo aysan habboonayn in Nebiga hortiisa lagu murmo. Waxay yidhaahdeen: "Maxaa ku dhacay? Ma waalan yahay? Waraysta." Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "I daaya, xaaladda aan ku jiro ayaa ka khayr badan waxa aad i faraysaan." Kadibna wuxuu amray saddex arrimood: "Ka saara mushrikiinta Jasiiradda Carabta, una soo dhaweeya ergooyinka shisheeye sida aan u soo dhawayn jiray." Amarka saddexaad wuxuu ahaa mid muhiim ah; ama Ibnu Cabbaas ma sheegin ama wuu sheegay laakiin waan illaabay. Sufyaan wuxuu yidhi: Tani waa hadalka Sulaymaan.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Intii uu ku jiray xanuunkiisii ugu dambeeyay, Nebigu ﷺ wuxuu codsaday wax lagu qoro.

Asalka iyo sababta

Qoraalku dhacdada wuxuu ku beegayaa Khamiis, markii xanuunka Nebiga ﷺ sii daray oo uu codsaday qalab wax lagu qoro.

Erayada adag oo la sharxay
lafta garabka

Lafo fidsan oo loo adeegsan karay meel wax lagu qoro.

waftiyo

Kooxo rasmi ah oo matalaya dad ama maamul u yimid booqasho.

Jasiiradda Carabta

Dhulka lagu xusay werinta ee la xiriira amarka ku saabsan mushrikiinta.

Waxa culimadu ka fahmeen

Fasirayaashii hore waxay ka hadlaan khilaafkii murugada lahaa ee ka dhashay codsiga wax lagu qoro, waxayna ku nuuxnuuxsadaan in Nebiga ﷺ loola hadlo si taxaddar iyo ixtiraam leh. Waxay sidoo kale tilmaamaan muhiimadda ay leedahay in waftiyada si wanaagsan loo soo dhaweeyo. Qoraalku wuxuu sheegayaa in Ibnu Cabbaas uusan garanayn qodobkii saddexaad ama uu illoobay; sidaas darteed nuxurkiisa laguma darin.

Casharrada maanta
  1. Marka khilaaf dhaco, si deggan u hubi waxa dhab ahaan la yiri ka hor intaadan gunaanad gaarin.
  2. Booqdayaasha iyo martida rasmiga ah ula dhaqan ixtiraam iyo soo dhoweyn ku habboon.
  3. Tilmaam aan si buuxda loo soo werin adigu ha ugu darin nuxur uusan xusayn isha laga soo xigtay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.