Sahih al-Bukhari, xadiiska 3169
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ خَيْبَرُ أُهْدِيَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَاةٌ فِيهَا سُمٌّ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اجْمَعُوا إِلَىَّ مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ يَهُودَ ". فَجُمِعُوا لَهُ فَقَالَ " إِنِّي سَائِلُكُمْ عَنْ شَىْءٍ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْهُ ". فَقَالُوا نَعَمْ. قَالَ لَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَنْ أَبُوكُمْ ". قَالُوا فُلاَنٌ. فَقَالَ " كَذَبْتُمْ، بَلْ أَبُوكُمْ فُلاَنٌ ". قَالُوا صَدَقْتَ. قَالَ " فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَىْءٍ إِنْ سَأَلْتُ عَنْهُ " فَقَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ، وَإِنْ كَذَبْنَا عَرَفْتَ كَذِبَنَا كَمَا عَرَفْتَهُ فِي أَبِينَا. فَقَالَ لَهُمْ " مَنْ أَهْلُ النَّارِ ". قَالُوا نَكُونُ فِيهَا يَسِيرًا ثُمَّ تَخْلُفُونَا فِيهَا. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اخْسَئُوا فِيهَا، وَاللَّهِ لاَ نَخْلُفُكُمْ فِيهَا أَبَدًا ـ ثُمَّ قَالَ ـ هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَىْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ ". فَقَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ. قَالَ " هَلْ جَعَلْتُمْ فِي هَذِهِ الشَّاةِ سُمًّا ". قَالُوا نَعَمْ. قَالَ " مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ ". قَالُوا أَرَدْنَا إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا نَسْتَرِيحُ، وَإِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa nooga warramay Al-Layth, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Saciid, oo ka weriyey Abuu Hurayrah — Allaha ka raalli noqdee — wuxuu yiri: Markii la furtay Khaybar, waxaa Nabiga ﷺ loo hadiyeeyay neef adhi ah oo sun ku jirto. Markaas ayuu Nabigu ﷺ yiri:
"U soo ururiya xaggayga Yuhuudda halkan joogta oo dhan." Waa loo soo ururiyey, markaas ayuu ku yiri: "Wax baan idin weydiinayaa, runta ma ii sheegaysaan?" Waxay yiraahdeen: "Haa." Nabigu ﷺ wuxuu ku yiri: "Aabbahiin waa kuma?" Waxay yiraahdeen: "Hebel." Wuxuu yiri: "Been baad sheegteen, aabbahiin waa Hebel." Waxay yiraahdeen: "Run baad sheegtay." Wuxuu yiri: "Haddaba, haddaan wax idin weydiiyo runta ma ii sheegaysaan?" Waxay yiraahdeen: "Haa, Aboow Qaasimow, haddaan been sheegnana waad garanaysaa beentayada sidaad u garatay tii aabbahayo." Markaas ayuu weydiiyey: "Yaa ah dadka Naarta?" Waxay yiraahdeen: "Waan ku jiraynaa muddo yar, kadibna waad naga beddelaysaan." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Ku dullaysnaada oo ku hoogta! Wallaahi weligayo idinkama beddelayno." Kadib wuxuu yiri: "Haddaan wax idin weydiiyo runta ma ii sheegaysaan?" Waxay yiraahdeen: "Haa, Aboow Qaasimow." Wuxuu yiri: "Neefkan adhiga ah ma ku darteen sun?" Waxay yiraahdeen: "Haa." Wuxuu yiri: "Maxaa idinku kallifay arrintaas?" Waxay yiraahdeen: "Waxaan rabnay haddaad beenaale tahay inaan kaa nasanno, haddaad Nabi tahayna aysan waxba ku yeelin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Sunta Khaybar ka dib, Nebi Muxammad ﷺ wuxuu xaqiijiyey nebinnimadiisa.
Markii Khaybar la qabsaday, Nebi Muxammad ﷺ waxaa loo keenay ido la sumeeyey. Wuxuu su’aalo weydiiyey Yuhuuddii meesha joogtay, waxayna qirteen inay sunta ku dareen.
Meel leh dhul-beereed iyo qalcado, oo waqooyiga Madiina ku taalla.
Magac loogu yeeri jiray Nebi Muxammad ﷺ, kuna xiran magaca wiilkiisa al-Qaasim.
Dadka Aakhiro lagu ciqaabi doono Naarta.
Culimada hore waxay dhacdadan ka fahmeen in Alle rasuulladiisa siin karo calaamado iyo aqoon xaqiijinaya nebinnimadooda. Nebi Muxammad ﷺ wuxuu kashifay sumaynta, wuuna diiday sheegashada ah in Muslimiintu Yuhuudda kaga daba tegi doonaan Naarta. Werintani waxay kaloo ina baraysaa in heshiis ama hadiyad aanay cudurdaar u noqon khiyaano, iyo in khiyaanada si cad loo magacaabi karo marka xaqiiqooyinku sugnaadaan.
- Hubi cuntada ama waxa laguu soo bandhigo haddii ay jirto sabab dhab ah oo khatar looga shakiyo.
- Si daacad ah uga hadal khiyaanada, heshiisyadana ilaali; hadiyaddu cudurdaar uma aha waxyeello qarsoon.
- Ha ku kadsoomin sheegashooyin aan sal lahayn oo Aakhiro ku saabsan; ku adkayso waxyiga sugan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.