Jizyada iyo Heshiisyada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3179

Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Jizyada iyo Heshiisyada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Ali ibn Abi Talib

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَا كَتَبْنَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ الْقُرْآنَ، وَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ الْمَدِينَةُ حَرَامٌ مَا بَيْنَ عَائِرٍ إِلَى كَذَا، فَمَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا، أَوْ آوَى مُحْدِثًا، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ عَدْلٌ وَلاَ صَرْفٌ، وَذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ‏.‏ فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَمَنْ وَالَى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muxammad bin Kathiir, waxaa noo sheegay Sufyaan, kaas oo ka weriyey Al-Acmash, kaas oo ka weriyey Ibraahiim At-Taymii, kaas oo ka weriyey aabbihii, kaas oo ka weriyey Cali — raḍiya Allāhu canhu — wuxuu yiri:

"Kama aan qorin Nebiga ﷺ wax aan ahayn Qur’aanka iyo waxa ku qoran warqaddan." Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Madiina waa xaram (dhul barakeysan) laga bilaabo buurta Caair ilaa meeshaas. Qofkii dambi ka geysta ama hoy siiya qof dambiile ah, waxaa ku dhacaysa lacnada Allah, malaa’igta iyo dhammaan dadka; lagama aqbali doono camal fardhi ah ama sunno ah. Ballanta ilaalinta ee uu bixiyo Muslim kasta waa mid ay waajib tahay inay dhowraan dhammaan Muslimiinta, xitaa haddii uu bixiyo qofka ugu hooseeya bulshada. Qofkii khiyaameeya ballanta ilaalinta ee Muslim kale, waxaa ku dhacaysa lacnada Allah, malaa’igta iyo dhammaan dadka; lagama aqbali doono camal fardhi ah ama sunno ah. Addoonkii la xoreeyay ee qaata dad aan ahayn kuwii xoreeyay isagoon ogolaansho ka haysan, waxaa ku dhacaysa lacnada Allah, malaa’igta iyo dhammaan dadka; lagama aqbali doono camal fardhi ah ama sunno ah."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Meesha barakaysan ee Madiina iyo axdiga muslimiintu waxay u baahan yihiin in la ilaaliyo.

Erayada adag oo la sharxay
meel barakaysan

Meel xuduud loo cayimay oo leh ilaalin gaar ah; xuduudaha Madiina lama jebin karo.

axdiga ilaalinta

Ballanqaad ammaan oo muslimiintu si wadajir ah u dhowrayaan, xataa haddii hal qof bixiyey.

addoon la xoreeyey

Qof laga xoreeyey addoonsiga; qoraalku wuxuu ka digayaa in la jebiyo xiriirka daacadnimo ee jira oggolaansho la’aan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay tan ka fahmeen in Madiina tahay meel la ilaaliyo, isla markaana si adag loo canaanto qofka jebiya ilaalintaas ama hoy siiya qof jebinaya. Hadalka ah in axdiga ilaalinta ee muslimiintu yahay mid keliya wuxuu ka dhigan yahay in ballan ammaan oo sax ah oo uu bixiyo hal muslim ay ku waajibayso bulshada oo dhan, xataa haddii qofkaasi aanu lahayn maamuus badan. Qaybta ku saabsan dadka la xoreeyey waxay adkaynaysaa muhiimadda xiriirrada daacadnimo ee la aqoonsan yahay iyo inaan la sheegan xiriirrada ilaalineed ee cid kale leedahay. Digniinta ah in camalka wanaagsan aan la aqbalayn waxay muujinaysaa culayska xadgudubyadaas; culimadu si toos ah uguma dhigaan gaalnimo ama in salaadaha oo dhami burayaan.

Casharrada maanta
  1. Ixtiraam ballan ammaan oo muslim u qaaday magaca bulshada, iyadoon loo eegin maqaamkiisa.
  2. Ha ilaalin hana caawin qof jebinaya amniga iyo heshiisyada bulshada.
  3. Si taxaddar leh ula dhaqan xiriirrada daacadnimada, hana jebin xuquuq jirta oggolaansho sharci ah la’aanteed.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.