Sahih al-Bukhari, xadiiska 3231
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةُ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَدَّثَتْهُ أَنَّهَا قَالَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَلْ أَتَى عَلَيْكَ يَوْمٌ كَانَ أَشَدَّ مِنْ يَوْمِ أُحُدٍ قَالَ " لَقَدْ لَقِيتُ مِنْ قَوْمِكِ مَا لَقِيتُ، وَكَانَ أَشَدُّ مَا لَقِيتُ مِنْهُمْ يَوْمَ الْعَقَبَةِ، إِذْ عَرَضْتُ نَفْسِي عَلَى ابْنِ عَبْدِ يَالِيلَ بْنِ عَبْدِ كُلاَلٍ، فَلَمْ يُجِبْنِي إِلَى مَا أَرَدْتُ، فَانْطَلَقْتُ وَأَنَا مَهْمُومٌ عَلَى وَجْهِي، فَلَمْ أَسْتَفِقْ إِلاَّ وَأَنَا بِقَرْنِ الثَّعَالِبِ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي، فَإِذَا أَنَا بِسَحَابَةٍ قَدْ أَظَلَّتْنِي، فَنَظَرْتُ فَإِذَا فِيهَا جِبْرِيلُ فَنَادَانِي فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ قَدْ سَمِعَ قَوْلَ قَوْمِكَ لَكَ وَمَا رَدُّوا عَلَيْكَ، وَقَدْ بَعَثَ إِلَيْكَ مَلَكَ الْجِبَالِ لِتَأْمُرَهُ بِمَا شِئْتَ فِيهِمْ، فَنَادَانِي مَلَكُ الْجِبَالِ، فَسَلَّمَ عَلَىَّ ثُمَّ قَالَ يَا مُحَمَّدُ، فَقَالَ ذَلِكَ فِيمَا شِئْتَ، إِنْ شِئْتَ أَنْ أُطْبِقَ عَلَيْهِمِ الأَخْشَبَيْنِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَلْ أَرْجُو أَنْ يُخْرِجَ اللَّهُ مِنْ أَصْلاَبِهِمْ مَنْ يَعْبُدُ اللَّهَ وَحْدَهُ لاَ يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا ".
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Ibn Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Yuunus, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Curwah, in Caa’ishah — raḍiya Allāhu canhaa — oo ahayd xaaskii Nabiga ﷺ ay u sheegtay inay ku tiri Nabiga ﷺ:
"Ma jirtaa maalin kugu dhacday oo ka dhib badnayd maalintii Uxud?" Wuxuu yiri: "Waxaan kala kulmay qoomkaaga dhibaato badan, tan ugu darnaydna waxay ahayd maalintii Al-Caqabah, markaan isku soo bandhigay Ibn Cabdi Yaalayiil bin Cabdi Kulaal, balse uusan iga aqbalin wixii aan doonayey. Markaas waan ka tegey anigoo aad u murugeysan, socodna waan sii watay ilaa aan gaaro Qarnu Tha-caalib. Markaasaan madaxayga kor u qaaday, waxaanan arkay daruur i hoos joogta. Waan eegay, waxaanan ku arkay Jibriil oo igu dhawaaqaya: 'Allaah wuu maqlay hadalkii qoomkaagu kugu yiri iyo siday kuugu jawaabeen. Wuxuu kuu soo diray Malagga Buuraha si aad ugu amarto wixii aad doonto.' Markaas Malagga Buuraha ayaa ii yeeray, salaanna iigu tuuray, wuxuuna yiri: 'Muxammadow! Amarr wixii aad doonto. Haddaad rabto, labada buur ee Al-Akhshabayn baan ku dul ridi karaa.' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Maya, laakiin waxaan rajaynayaa in Allaah dhabarkooda ka soo saaro cid Allaah keligiis caabudda oo aan waxba la wadaajin.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu diidmo daran ka dib doortay rajo iyo naxariis.
Nabigu ﷺ wuxuu ka warramayaa booqashadiisii Ibn Cabd Yaalayl ibn Cabd Kulaal, kaas oo diiday baaqiisii. Dabadeed Jibriil ayaa u keenay farriin sheegaysa in Alle ogaa xaaladdiisa, isla markaana Malaa’igta Buuraha loo xil saaray.
Meeshii uu Nabigu ﷺ ugu tegay Ibn Cabd Yaalayl ibn Cabd Kulaal si uu ugu gudbiyo baaqiisa.
Meel caan ah oo uu Nabigu ﷺ gaaray kaddib markii uu murugaysan ka tegay.
Labada buurood ee Malaa’igta Buuruhu ay ku soo ridi kartay dadka.
Culimadu waxay tilmaamaan in Nabigu ﷺ, inkastoo uu aad u dhaawacmay, aanu dooran aargoosi, balse uu rajo ka qabay in jiilalka dambe hanuunaan. Werintani waxay muujinaysaa in samirka iyo naxariistu ay la socdaan ku adkaysiga baaqa ah in Alle keliya la caabudo. Waxay kaloo ina baraysaa in dalbashada ciqaab caddaalad ah aanay la mid ahayn doorbididda cafiska iyo toosinta.
- Diidmada ha kaga jawaabin isla markiiba aargoosi; samir oo rajo ka yeelo isbeddelka.
- Dadka ula dhaqan naxariis, kuna dadaal waxyaabaha hanuunkooda mustaqbalka kor u qaadi kara.
- Alle weydiiso xoog marka murugadu kugu cuslaato, kuna adkayso ujeeddadaada wanaagsan.
Werintan saxiixa ah ee isla kitaabkan ku jirta waxay faahfaahin dheeraad ah ka bixisaa taageerada iyo ilaalinta gaarka ah ee Alle.
40 Hadith van an-Nawawi · #17 (Sahih)Xadiiska ihsaan wuxuu adkaynayaa in wanaagga iyo taxaddarku hagaan ficilka, xataa marka qofku awood leeyahay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.