Masaxashada Gacmaha iyo Cagaha Ciidda · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 334

Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Masaxashada Gacmaha iyo Cagaha Ciidda
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Aisha

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ ـ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ ـ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي، فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ، وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، فَأَتَى النَّاسُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالُوا أَلاَ تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسِ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ، وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، وَجَعَلَ يَطْعُنُنِي بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي، فَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَتَيَمَّمُوا‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ قَالَتْ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ، فَأَصَبْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, wuxuu yiri: Waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Al-Qaasim, oo ka weriyey aabihiis, oo ka weriyey Caa’ishah, xaaskii Nabiga ﷺ, iyadoo tiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ safarkiisa qaarkood, markii aan gaarnay Al-Baydaa’ — ama Daatul-Jaysh — ayaa xariggaygii jabay. Markaas Rasuulka Allah ﷺ wuu joogsaday si loo raadiyo, dadkiina way la joogsadeen, meeshaasna biyo ma lahayn. Dadkii waxay u tageen Abuu Bakar As-Siddiiq waxayna ku yiraahdeen:

“Miyaadan arkayn waxa ay Caa’ishah samaysay? Waxay joogsisay Rasuulka Allah ﷺ iyo dadkii meel aan biyo lahayn, mana haystaan biyo.” Abuu Bakar waa yimid iyadoo Rasuulka Allah ﷺ madaxiisu saaran yahay bowdayda oo uu hurdo. Wuxuu igu yiri: “Waxaad joogsisay Rasuulka Allah ﷺ iyo dadkii meel aan biyo lahayn, mana haystaan biyo.” Caa’ishah waxay tiri: Markaas Abuu Bakar waa i canaantay, wuxuuna yiri wixii Allah doonayay inuu yiraahdo, wuxuuna gacantiisa igu mudmuday dhinacayga, waxaana iga diiday inaan dhaqdhaqaaqo kaliya booska uu Rasuulka Allah ﷺ kaga fadhiyey bowdayda. Rasuulka Allah ﷺ waa kacay markii waagu baryay iyadoo aan biyo la hayn, markaas Allah wuxuu soo dejiyey aayadda Tayammum-ka, wayna tayammum yeesheen. Usaayid bin Xudayr wuxuu yiri: “Ma ahan barakadiinna tii ugu horreysay, eeyow reer Abuu Bakar!” Waxay tiri: Markaas waxaan dhaqaajinnay geelii aan saarnaa, waxaanan xariggii ka helnay hoostiisa.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Markii biyo la waayay, tayammum ayaa loo soo dejiyey inuu noqdo hab lagu isdaahiriyo.

Asalka iyo sababta

Intii safar lagu jiray, silsiladdii Caa’isha ayaa go’day, waxaana laga baadi-goobay meel aan biyo lahayn. Markii waagu baryay, waxaa la soo dejiyey aayadda tayammumka ka hadlaysa.

Erayada adag oo la sharxay
Tayammum

Isdaahirin cibaado oo lagu sameeyo carro nadiif ah marka biyo la waayo ama aan la isticmaali karin.

Al-Baydaa’

Magaca meel ay kooxdii safarku ku hakadeen; riwaayaddu waxay sidoo kale xustaa Daat al-Jaysh.

Silsilad

Qurxin ay Caa’isha safarka ku wayday.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in tayammumku yahay beddel uu Alle u jideeyey weysada marka biyo la waayo. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa in waxyigu jawaab ka bixin jiray duruufo gaar ah, iyo in la raadiyo shay lumay ay bannaan tahay. Madhhabyadu way ku kala duwan yihiin qaar ka mid ah shuruudaha iyo faahfaahinta tayammumka, balse dhammaantood way aqoonsan yihiin inuu ansax yahay marka biyo la isticmaali karo la waayo.

Casharrada maanta
  1. Baro xeerarka tayammumka si aad ugu diyaar garowdo salaadda marka biyo la isticmaali karo la waayo.
  2. Si taxaddar leh ula dhaqan hantida, kana fiirso saamaynta dib-u-dhacu ku yeelan karo kooxda oo dhan.
  3. Khaladka uga hadal si deggan oo ixtiraam leh, xitaa marka duruufuhu xiisad abuuraan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.