Sahih al-Bukhari, xadiiska 3368
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Salim ibn Abdullah
- 1Abdullah ibn Yusufwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Salim ibn Abdullahسَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ أَبِي بَكْرٍ، أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنهم ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ قَوْمَكِ بَنَوُا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ ". فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلاَ تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ. فَقَالَ " لَوْلاَ حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ ". فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أُرَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ اسْتِلاَمَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ إِلاَّ أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّمْ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ. وَقَالَ إِسْمَاعِيلُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ.
Waxaa nooga warramay Cabdullaahi bin Yuusuf, waxaa noo sheegay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Saalim bin Cabdullaahi, in Ibn Abii Bakar uu u warramay Cabdullaahi bin Cumar, oo ka weriyey Caasha — raḍiyallaahu canhum — xaaskii Nabiga ﷺ, in Rasuulka Allah ﷺ uu yiri:
"Miyaadan arkin in qoomkaagu markay dhisayeen Kacbada ay ka gaabiyeen aasaaskii Ibraahiim?" Waxaan idhi: "Rasuulkii Allow, miyaad dib ugu celin weyday aasaaskii Ibraahiim?" Wuxuu yiri: "Haddii aysan ahayn in qoomkaagu ay dhowaan ka baxeen gaalnimada (oo ay cusub yihiin Islaamnimada)." Cabdullaahi bin Cumar wuxuu yiri: Haddii Caasha ay tan ka maqashay Rasuulka Allah ﷺ, uma maleynayo in Rasuulka Allah ﷺ uu ka tegay taabashada labada rukun ee xiga Xijriga sabab aan ahayn in Guriga (Kacbada) aan lagu dhammaystirin aasaaskii Ibraahiim. Ismaaciil wuxuu yiri: Waa Cabdullaahi bin Muxammad bin Abii Bakar.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu Kaacbada sidii ay ahayd uga tagay si uusan dadkiisa u jahawareerin.
Aasaaska dhismaha ee, sida riwaayaddu sheegtay, Ibraahim ku dhisay Kaacbada.
Meesha derbiga hoose ku wareegsan ee Kaacbada dhinaceeda taal; qayb ka mid ahi waxay ka baxsanayd dhismihii Guriga ee waagaas.
Taabashada geesaha Kaacbada marka lagu wareegayo.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Nabigu ﷺ mararka qaarkood ka tegi jiray wax isbeddel ah oo wanaagsan si looga hortago jahawareer ama waxyeello. Ibnu Xajar wuxuu ka hadlay in Quraysh aysan Kaacbada gebi ahaanba dib ugu dhisin aasaaskii Ibraahim, isla markaana qayb ka mid ah Al-Xijr ay bannaanka uga hartay dhismaha. Qoraalku sidoo kale wuxuu sharxayaa sababta Nabigu ﷺ uusan u taaban labada gees ee dhinaca Al-Xijr marka uu dawaafayay. Tani ma aha mamnuucid guud oo ku saabsan dayactirka ama hagaajinta, balse waa tusaale muujinaya xikmad iyo taxaddar marka la samaynayo isbeddello dadka si weyn u saameynaya.
- Ha samayn isbeddel weyn adigoon si taxaddar leh u miisaamin saamaynta uu dadka ku yeelanayo.
- Go'aan marka la gaaro, si deggan u sharax xikmadda ka dambaysa si dadka kale u fahmaan.
- Goobaha barakaysan u muuji ixtiraam, sheegashooyinka ku saabsan taariikhda dhismahoodana ku salee riwaayado lagu kalsoonaan karo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.