Sahih al-Bukhari, xadiiska 3388
Waxaa weriyey Um Ruman. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Um Ruman
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، حَدَّثَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ سَأَلْتُ أُمَّ رُومَانَ، وَهْىَ أُمُّ عَائِشَةَ، عَمَّا قِيلَ فِيهَا مَا قِيلَ قَالَتْ بَيْنَمَا أَنَا مَعَ عَائِشَةَ جَالِسَتَانِ، إِذْ وَلَجَتْ عَلَيْنَا امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ، وَهْىَ تَقُولُ فَعَلَ اللَّهُ بِفُلاَنٍ وَفَعَلَ. قَالَتْ فَقُلْتُ لِمَ قَالَتْ إِنَّهُ نَمَا ذِكْرَ الْحَدِيثِ. فَقَالَتْ عَائِشَةُ أَىُّ حَدِيثٍ فَأَخْبَرَتْهَا. قَالَتْ فَسَمِعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ نَعَمْ. فَخَرَّتْ مَغْشِيًّا عَلَيْهَا، فَمَا أَفَاقَتْ إِلاَّ وَعَلَيْهَا حُمَّى بِنَافِضٍ، فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا لِهَذِهِ ". قُلْتُ حُمَّى أَخَذَتْهَا مِنْ أَجْلِ حَدِيثٍ تُحُدِّثَ بِهِ، فَقَعَدَتْ فَقَالَتْ وَاللَّهِ لَئِنْ حَلَفْتُ لاَ تُصَدِّقُونِي، وَلَئِنِ اعْتَذَرْتُ لاَ تَعْذِرُونِي، فَمَثَلِي وَمَثَلُكُمْ كَمَثَلِ يَعْقُوبَ وَبَنِيهِ، فَاللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَى مَا تَصِفُونَ. فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَنْزَلَ اللَّهُ مَا أَنْزَلَ، فَأَخْبَرَهَا فَقَالَتْ بِحَمْدِ اللَّهِ لاَ بِحَمْدِ أَحَدٍ.
Masruq wuxuu yiri: Waxaan weydiiyey Umm Ruman, oo ahayd hooyada Caa’isho, waxa laga sheegay eedeyntii loo soo jeediyey Caa’isho. Waxay tiri:
"Aniga iyo Caa’isho oo fadhina, waxaa noo soo gashay haweeney reer Ansaar ah, iyadoo leh: 'Allaha lacnado qofkaas.' Waxaan ku iri: 'Maxaad sidaas u leedahay?' Waxay ku jawaabtay: 'Sababtoo ah wuxuu faafiyey sheekadii (xanta ahayd).' Caa’isho waxay tiri: 'Waa sheeko tee?' Markaasay haweeneydii u sheegtay sheekadii. Caa’isho waxay tiri: 'Abu Bakar iyo Rasuulka Allah ﷺ ma maqleen?' Waxay tiri: 'Haa.' Markaasay Caa’isho miyir beeshay oo dhacday, markay soo nafistayna waxaa ku dhacay xumad iyo gariir. Nebigu ﷺ waa yimid oo wuxuu yiri: 'Maxaa ku dhacay tan?' Waxaan iri: 'Xumad baa ku dhacday darteed sheeko la isla dhexmarayo.' Caa’isho way fariisatay oo waxay tiri: 'Wallahi! Haddaan dhaarto ima rumaysanaysaan, haddaan cudurdaartana ima cafiyaysaan. Tusaalahayga iyo tusaalihiinnu waa sida tusaalaha Yacquub iyo carruurtiisa. Waxaad sheeganaysaan, Allah kaliya ayaa caawimaad lagu raadsadaa.' Nebigu ﷺ waa ka tegay, markaasuu Allah soo dejiyey Aayado (arrintaas ku saabsan), waana loo sheegay, markaasay tiri: 'Mahadnaq waxaa leh Allah ee ma aha cid kale.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxay Alle talo saaratay markii ay ku dhacday eedayn been ah.
Xadiisku wuxuu sheegayaa sida Caa’isha ku maqashay beenta laga faafinayay iyo in Alle dabadeed aayaad ka soo dejiyay arrintaas.
Dadka Madiina ee soo dhoweeyay oo taageeray Nabiga ﷺ iyo muslimiintii ugu horraysay.
Oraah muujinaysa in Alle la talo saarto marka dadku sheegaan eedo aan caddaalad ahayn.
Caa’isha waxay bari-yeeliddeeda iyo soo-dejinta waxyiga u nisbaynaysaa Alle, ee ma aha faragelin dad.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in mu’minku marka been laga faafiyo uu samro, arrintiisa Alle u dhiibto, oo aanu isu dhiibin difaac aan waxba tarayn oo uu la hor tago qof hore u go’aansaday inuusan rumaysan. Xadiisku wuxuu sidoo kale muujinayaa culayska ay leedahay faafinta eedo aan caddayn lahayn iyo sida habboon ee Alle loogu mahadnaqo marka xaqiiqadu caddaato.
- Ha sii faafin eedayn ilaa aad si taxaddar leh u hubiso xaqiiqooyinka.
- Marka dulmi laguu geysto, Alle gargaar weydiiso oo si sharaf leh u hadal.
- Alle u mahadnaq marka xaqiiqadu soo baxdo, hana u nisbayn natiijadaas dadka oo keliya.
Xadiiskani wuxuu ka mid yahay isla qaybta Saxiix al-Bukhaari, wuxuuna faahfaahin dheeraad ah ka bixinayaa dhibaatada iyo waxyiga.
Sahih al-Bukhari · #3389 (Sahih)Xadiiskan la xiriira wuxuu sii sheegayaa jawaabtii eedaynta, wuxuuna kaa caawinayaa inaad qisada macnaheeda guud ku fahanto.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.