Sahih al-Bukhari, xadiiska 3389
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Urwaعُرْوَةُ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَرَأَيْتِ قَوْلَهُ {حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوا أَنَّهُمْ قَدْ كُذِّبُوا} أَوْ كُذِبُوا. قَالَتْ بَلْ كَذَّبَهُمْ قَوْمُهُمْ. فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَقَدِ اسْتَيْقَنُوا أَنَّ قَوْمَهُمْ كَذَّبُوهُمْ وَمَا هُوَ بِالظَّنِّ. فَقَالَتْ يَا عُرَيَّةُ، لَقَدِ اسْتَيْقَنُوا بِذَلِكَ. قُلْتُ فَلَعَلَّهَا أَوْ كُذِبُوا. قَالَتْ مَعَاذَ اللَّهِ، لَمْ تَكُنِ الرُّسُلُ تَظُنُّ ذَلِكَ بِرَبِّهَا وَأَمَّا هَذِهِ الآيَةُ قَالَتْ هُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ الَّذِينَ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَصَدَّقُوهُمْ، وَطَالَ عَلَيْهِمُ الْبَلاَءُ، وَاسْتَأْخَرَ عَنْهُمُ النَّصْرُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْأَسَتْ مِمَّنْ كَذَّبَهُمْ مِنْ قَوْمِهِمْ، وَظَنُّوا أَنَّ أَتْبَاعَهُمْ كَذَّبُوهُمْ جَاءَهُمْ نَصْرُ اللَّهِ. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {اسْتَيْأَسُوا} افْتَعَلُوا مِنْ يَئِسْتُ. {مِنْهُ} مِنْ يُوسُفَ. {لاَ تَيْأَسُوا مِنْ رَوْحِ اللَّهِ} مَعْنَاهُ الرَّجَاءُ.
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Curwa, inuu weydiiyey Caa’isha — Allaha ka raalli noqdee — xaaskii Nabiga ﷺ:
"Sideed u aragtaa Qowlkiisa: {Ilaa markii ay quusteen Rusushu oo ay u maleeyeen in lagu beeniyey} ama iyaga lagu beeniyey?" Waxay tiri: "Maya, ee qoomkoodii baa beeniyey." Waxaan iri: "Wallahi! Way hubteen in qoomkoodu beeniyeen, mana ahayn shaki." Waxay tiri: "Curwoow! Way hubteen taas." Waxaan iri: "Malaha waxay noqon kartaa 'ama iyaga lagu beeniyey'?" Waxay tiri: "Caa'idu billaah! Rusushu kama aysan shakin Rabbigood arrintaas. Laakiin aayaddan," ayay tiri, "waxay ku saabsan tahay raacayaashii Rususha ee rumeeyey Rabbigood oo rumaysnaa iyaga. Waxaa ku dheeraaday balada, waxaana ka dib dhacay gargaarka, ilaa ay ka quusteen kuwii ka mid ahaa qoomkooda ee beeniyey, waxayna u maleeyeen in raacayaashooduna ay beeniyeen, markaas buu u yimid gargaarkii Allah." Abuu Cabdillaahi wuxuu yiri: {Istay'asu} waa ifticaal laga soo xigtay ya'istu. {Minhu} waa Yuusuf. {Ha ka quusanina naxariista Allah} macneheedu waa rajada.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caisha waxay caddaynaysaa in rusushu aysan Rabbigood ka shakin.
Waxay ka quusteen in qoomkoodu rumeeyo, maadaama ay sii diidayeen farriinta.
Xoraynta iyo guusha uu Alle siiyo rusushiisa iyo taageerayaashooda mu’miniinta ah.
Aayadda ka hadlaysa imtixaanka rususha iyo imaatinka gargaarka Alle.
Sharraxaadda Caisha waxay muujinaysaa in rusushu si hubaal ah u ogaayeen in qoomamadoodu beeniyeen, balse aysan marnaba ka shakin ballanka Alle. Sida ay iyadu u fasirtay, aayaddu waxay tilmaamaysaa dhibaatada dheer ee taageerayaasha mu’miniinta ah iyo dib u dhaca gargaarka. Culimadu sidoo kale waxay halkan ka qaataan muhiimadda ay leedahay in aayadaha Qur’aanka si taxaddar leh loo fahmo, fasiraaddana lagu miisaamo xurmada Alle iyo rusushiisa.
- Alle talo saaro marka imtixaanku dheeraado, nafisna uusan muuqan.
- Aayadaha Qur’aanka ee adag si taxaddar leh u akhri, fasiraaddana ka raadso culimo lagu kalsoon yahay.
- Taageer dadka ku adkaysta iimaankooda marka ay dhibaato jirto.
Werintani waxay si toos ah ugu xigtaa werintan kale ee cutubka rususha, waxayna ka caawisaa in doodda Qur’aanka 12:110 lagu fahmo macnaheeda guud.
Sahih al-Bukhari · #3388 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa fasiraadda aayadda ku saabsan rususha iyo taageerayaashooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.