Anbiyada · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3400

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Anbiyada
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ، فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ، فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي، هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ "‏ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ لاَ‏.‏ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ‏.‏ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ، فَجُعِلَ لَهُ الْحُوتُ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ‏.‏ فَكَانَ يَتْبَعُ الْحُوتَ فِي الْبَحْرِ، فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ‏.‏ فَقَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ‏.‏ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا فَوَجَدَا خَضِرًا، فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Camr ibn Muxammad, waxaa nooga warramay Yacquub ibn Ibraahiim, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay aabbahay, kaas oo ka weriyey Saalix, kaas oo ka weriyey Ibn Shihaab, in Cubaydullaahi ibn Cabdullaahi uu uga warramay Ibn Cabbaas, in isaga iyo Al-Xurr ibn Qays Al-Fasaari ay isku khilaafeen saxaabigii Muuse. Ibn Cabbaas wuxuu yiri:

"Waa Khadir." Markaas waxaa agtooda maray Ubayy ibn Kacab, markaas buu Ibn Cabbaas u yeeray oo ku yiri: "Aniga iyo saaxiibkay waxaan isku qabsannay saxaabigii Muuse ee uu Muuse weydiiyey jidka uu ku heli lahaa. Ma maqashay Rasuulka Allah ﷺ oo arrinkiisa xusaya?" Wuxuu yiri: "Haa, waxaan maqlay Rasuulka Allah ﷺ oo leh: 'Intuu Muuse la fadhiyey koox reer Banii Israa'iil ah, ayaa nin u yimid oo ku yiri: "Ma taqaannaa qof kaa cilmi badan?" Wuxuu yiri: "Maya." Markaas baa Allah u waxyooday Muuse: "Haa, addoonkeenna Khadir." Muuse wuxuu weydiiyey jidka uu ku heli karo, markaas baa kalluunka looga dhigay calaamo, waxaana lagu yiri: "Markaad kalluunka weydo, soo noqo, halkaas baadna ku la kulmi doontaa." Sidaas darteed Muuse wuxuu raacay raadkii kalluunka badda dhexdeeda. Kolkaas buu wiilkiisii yaraa ku yiri: "Ma xusuusataa markii aan ku nastay dhagaxa agtiisa? Anigu waan illaaway kalluunkii, mana jirin cid iga illowsiisay inaan xuso sheydaan mooyaane." Muuse wuxuu yiri: "Taasi waa tii aan raadinaynay!" Markaas bay dib ugu noqdeen raadkoodii, waxayna heleen Khadir. Arrinkoodii intaa ka dambeeyeyna Allah wuxuu ku sheegay Kitaabkiisa.'"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Muuse wuxuu bartay in aqoontu ka weyn tahay waxa uu hal qof leeyahay.

Asalka iyo sababta

Ibnu Cabbaas iyo Al-Xurr ibn Qays ayaa isku khilaafay qofka la socday Muuse. Ubayy ibn Kacab, markii Ibnu Cabbaas ka codsaday, wuxuu xaqiijiyey in Nebigu ﷺ ka warramay Al-Khidr.

Erayada adag oo la sharxay
Al-Khidr

Addoon Alle oo la siiyey aqoon gaar ah, Muusana la kulmay.

Kalluunka oo calaamad ahaa

Kalluunku wuxuu Muuse tusay goobta uu kula kulmi lahaa Al-Khidr.

Adeegihiisii yaraa

Saaxiibkii Muuse ee safarka la socday; Qur'aanka magaciisa laguma sheegin.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay arrintan ka fahmeen in aqoonta Alle ay ku kala duwan tahay baaxad iyo nooc, ayna tahay inaan qofna isu qaadan inuu wax walba og yahay. Werintani waxay ammaanaysaa is-hoosaysiinta xagga aqoonta: Muuse wuxuu u tagay Al-Khidr si uu wax uga barto. Culimadu sidoo kale waxay ka hadleen in Al-Khidr Alle siiyey aqoon gaar ah; taasi kama dhigayso mid ka madax-bannaan hanuunka Alle, mana aha cudurdaar uu kaga tago shareecada la soo dejiyey.

Casharrada maanta
  1. Markaad wax baranayso, qir in aqoontaadu xaddidan tahay, culimada aqoonta lehna weydii inay kuu sharxaan.
  2. Markaad khilaaf gasho, raadso ilo lagu kalsoon yahay, si taxaddar lehna u dhegayso dadka aqoonta leh.
  3. Ku dadaal barashada xitaa marka aad wax badan taqaan, aqoontana ula dhaqan is-hoosaysiin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.