Sahih al-Bukhari, xadiiska 3414
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا يَهُودِيٌّ يَعْرِضُ سِلْعَتَهُ أُعْطِيَ بِهَا شَيْئًا كَرِهَهُ. فَقَالَ لاَ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ، فَسَمِعَهُ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَامَ، فَلَطَمَ وَجْهَهُ، وَقَالَ تَقُولُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَذَهَبَ إِلَيْهِ، فَقَالَ أَبَا الْقَاسِمِ، إِنَّ لِي ذِمَّةً وَعَهْدًا، فَمَا بَالُ فُلاَنٍ لَطَمَ وَجْهِي. فَقَالَ " لِمَ لَطَمْتَ وَجْهَهُ ". فَذَكَرَهُ، فَغَضِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى رُئِيَ فِي وَجْهِهِ، ثُمَّ قَالَ " لاَ تُفَضِّلُوا بَيْنَ أَنْبِيَاءِ اللَّهِ، فَإِنَّهُ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ، فَيَصْعَقُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ، إِلاَّ مَنْ شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ أُخْرَى، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ بُعِثَ فَإِذَا مُوسَى آخِذٌ بِالْعَرْشِ، فَلاَ أَدْرِي أَحُوسِبَ بِصَعْقَتِهِ يَوْمَ الطُّورِ أَمْ بُعِثَ قَبْلِي - وَلَا أَقُولُ إِنَّ أَحَدًا أَفْضَلُ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى".
Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Yuhuudi baa mar alaabtiisa iibinayay, waxaana loo soo bandhigay qiimo uusan raalli ka ahayn. Markaasuu wuxuu yiri:
"Maya, waxaan ku dhaartay Kan Muuse ka fadilay dadka oo dhan!" Nin Ansaari ah baa maqlay, markaasuu istaagay oo wejigiisa dharbaaxay, isagoo leh: "Ma waxaad leedahay 'Kan Muuse ka fadilay dadka oo dhan' iyadoo Nebigu ﷺ dhexdeenna joogo!" Yuhuudigii wuxuu u tegey Nebiga ﷺ wuxuuna yiri: "Abow Qaasimow, waxaan haystaa dammaanad iyo ballan ammaan, maxaa fulaan wejigeyga u dharbaaxay?" Nebigu ﷺ wuxuu weydiiyay ninkii kale: "Maxaad wejigiisa u dharbaaxday?" Wuxuu u sheegay qisadii oo dhan. Nebigu ﷺ wuu carooday ilaa caro wejigiisa laga arkay, dabadeedna wuxuu yiri: "Ha kala fadilina nebiyada Allah, waayo markasta buunka la afuufo, waxaa miyir beeli doona cid walba oo samooyinka iyo dhulka ku sugan, illaa uu Allah ka reebo. Marka labaad ayaa buunka la afuufi doonaa, anigaana noqon doona qofka ugu horreeya ee la soo saaro. Markaasaan arki doonaa Muuse oo Carshiga Allah haya. Ma garanayo in dharbaaxadii uu maalintii Duurka helay ay ku filnayd iyo in kale, ama in horteyda la soo saaray. Mana dhahayo qofna wuu ka fadlan yahay Yuunis bin Mattaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ixtiraamka Nabiga ﷺ marmarsiiyo uma noqon karo in dadka kale lagu dulmiyo.
Ganacsade Yuhuudi ah ayaa nin Ansaar ah wejiga ka dharbaaxay kaddib markii uu ku dhaartay, intii lagu jiray gorgortan qiime, Allah oo Muuse dadka ka sarreysiiyey. Ganacsaduhu wuxuu Nabiga ﷺ u sheegay inuu ku hoos jiray heshiis ammaan.
Heshiis dammaanad qaadaya badbaadada iyo ilaalinta qofka.
Buunka la afuufi doono dhacdooyinka la xiriira Qiyaamaha.
Buurtii uu Muuse kula yeeshay Allah kulan gaar ah.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Muslimiintu aanay nebiyada kale hoos u dhigi karin, ayna tahay inay taxaddar ku hadlaan marka ay ka hadlayaan kala sarrayntooda. Digniintani ma mamnuucayso rumaynta fadliga gaarka ah ee Nabi Maxamed ﷺ; waxay ka hortagaysaa in isbarbardhiggaasi keeno yasid ama muran. Waxa kale oo laga fahmayaa in qof aan Muslim ahayn oo heshiis ilaalin ku jira uu xaq u leeyahay ammaan, qofkii dulmiyaana lala xisaabtami doono. Ansaarigu wuu ku qaldanaa garaacista ganacsadaha, inkastoo uu damacsanaa inuu Nabiga ﷺ difaaco.
- Sharafta Nabiga ﷺ ku difaac xikmad iyo caddaalad, hana ku difaacin rabshad ama aflagaaddo.
- Oofi heshiiska amniga, dadka si caddaalad ahna ula dhaqan, xitaa marka la isku khilaafsan yahay ganacsiga.
- Nebiyada oo dhan si xushmad leh uga hadal, kana fogow isbarbardhig dadka kale hoos u dhigaya.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.