Sahih al-Bukhari, xadiiska 3415
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Huraira
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْفَضْلِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا يَهُودِيٌّ يَعْرِضُ سِلْعَتَهُ أُعْطِيَ بِهَا شَيْئًا كَرِهَهُ. فَقَالَ لاَ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ، فَسَمِعَهُ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَامَ، فَلَطَمَ وَجْهَهُ، وَقَالَ تَقُولُ وَالَّذِي اصْطَفَى مُوسَى عَلَى الْبَشَرِ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَذَهَبَ إِلَيْهِ، فَقَالَ أَبَا الْقَاسِمِ، إِنَّ لِي ذِمَّةً وَعَهْدًا، فَمَا بَالُ فُلاَنٍ لَطَمَ وَجْهِي. فَقَالَ " لِمَ لَطَمْتَ وَجْهَهُ ". فَذَكَرَهُ، فَغَضِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى رُئِيَ فِي وَجْهِهِ، ثُمَّ قَالَ " لاَ تُفَضِّلُوا بَيْنَ أَنْبِيَاءِ اللَّهِ، فَإِنَّهُ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ، فَيَصْعَقُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ، إِلاَّ مَنْ شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ يُنْفَخُ فِيهِ أُخْرَى، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ بُعِثَ فَإِذَا مُوسَى آخِذٌ بِالْعَرْشِ، فَلاَ أَدْرِي أَحُوسِبَ بِصَعْقَتِهِ يَوْمَ الطُّورِ أَمْ بُعِثَ قَبْلِي - وَلَا أَقُولُ إِنَّ أَحَدًا أَفْضَلُ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى".
Abuu Hurayrah wuxuu yiri: Mar uu nin Yuhuudi ah iibinayay badeecadiisa, waxaa loo soo bandhigay qiimo uusan raalli ka ahayn. Wuxuu yiri:
"Maya, waxaan ku dhaartay Kan doortay Muuse oo ka fadilay dadka oo dhan!" Markaas ayaa nin Ansaari ah maqlay, wuuna istaagay oo dharbaaxo wejiga kaga dhuftay, isagoo leh: "Ma waxaad leedahay: Waxaan ku dhaartay Kan doortay Muuse oo ka fadilay dadka oo dhan, iyadoo Nebigu (ﷺ) dhexdeenna joogo!" Ninkii Yuhuudiga ahaa wuxuu u tagay Nebiga (ﷺ) wuxuuna yiri: "Abu-l-Qaasimow, waxaan haystaa dammaanad iyo heshiis ammaan, maxaa xaq u siinaya hebel inuu wejigeyga dharbaaxo?" Nebigu (ﷺ) wuxuu weydiiyay ninkii kale: "Maxaad wejigiisa u dharbaaxday?" Wuxuu u sheegay qisadii oo dhan. Nebigu (ﷺ) wuu carooday ilaa caro laga arkay wajigiisa, wuxuuna yiri: "Ha kala fadilina nebiyada Allah, maxaa yeelay marka buunka la afuufayo, waxaa miyir beeli doona cid walba oo samooyinka iyo dhulka ku nool, marka laga reebo inta Allah doono. Kadib markale ayaa buunka la afuufi doonaa, aniguna waxaan noqon doonaa qofka ugu horreeya ee la soo saaro, markaasaan arki doonaa Muuse oo haya Carshiga Allah. Ma garanayo in miyir-beelkiisii maalintii Duur ay ku filnayd iyo in kale, ama in la soo saaray aniga hortey. Mana dhaho qofna wuu ka fadli badan yahay Yuunis bin Mattaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Si xushmad leh ula dhaqan dhammaan nebiyada, oo ilaali xaqa qof walba u leeyahay in si caddaalad ah loola dhaqmo.
Ganacsade Yuhuudi ah ayaa loo soo bandhigay qiime aanu ku qancin, wuxuuna ku dhaartay in Allaah Muuse ka doortay aadanaha. Nin Ansaar ah ayaa markaas garaacay, ganacsadihiina wuxuu Nebiga ﷺ uga dacwooday isagoo ku andacoonaya ilaalinta iyo heshiiska ammaan ee uu ku jiro.
Dadka Madiina ee soo dhaweeyay oo caawiyay Nebiga ﷺ iyo Muslimiinta.
Ballanqaadka ah in badbaadada iyo xuquuqda qofka la dhowrayo.
Buunka, sida caqiidada Islaamku qabto, la afuufi doono marka ay dhacayaan arrimaha la xiriira Saacadda Ugu Dambaysa.
Culimada hore waxay sharxeen in nebiyada la rumaysto oo aan qofku iskiis ugu kala sarrayn ama isu barbar dhigin si dadka kale loo liido. Hadalka ku saabsan Muuse iyo Yuunus wuxuu ku baaqayaa xushmad iyo taxaddar; ma diidayo in Allaah nebiyada qaarkood si gaar ah uga fadilay. Nebigu ﷺ sidoo kale wuu canaantay garaacidda ninka Yuhuudiga ah: heshiisku wuxuu ilaaliyaa xuquuqdiisa, caro laga qaado hadalna cudurdaar uma aha gacan-ka-hadal uu qofku iskiis u fuliyo. Madhhabyada fiqiga guud ahaan waxay aqoonsan yihiin in la dhowro xuquuqda dadka ilaalinta ku jira, khilaafkana loo gudbiyo garsoor awood u leh.
- Qofna ha garaacin hana u hanjabin hadal uu yiri awgiis; khilaafka si deggan ugu gudbi hay’ad awood u leh.
- Si caddaalad ah ula dhaqan dadka ku jira heshiis ama ilaalin, xataa marka aad isku khilaaftaan.
- Nebiyada si xushmad leh uga hadal, hana isu barbar dhigin si dadka kale loo liido.
Werintani waxay ka warramaysaa isla dhacdadii ganacsadaha Yuhuudiga ah, ninka Ansaariga ah iyo canaantii Nebiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #3413 (Sahih)Werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa hadallada ku saabsan darajooyinka nebiyada, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka baaqa ah in si xushmad iyo taxaddar leh loo hadlo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.