Asxaabta Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3652

Waxaa weriyey Al-Bara' ibn Azib. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Asxaabta Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Al-Bara' ibn Azib

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ عَازِبٍ رَحْلاً بِثَلاَثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرِ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْ إِلَىَّ رَحْلِي‏.‏ فَقَالَ عَازِبٌ لاَ حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ أَنْتَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ خَرَجْتُمَا مِنْ مَكَّةَ وَالْمُشْرِكُونَ يَطْلُبُونَكُمْ قَالَ ارْتَحَلْنَا مِنْ مَكَّةَ، فَأَحْيَيْنَا أَوْ سَرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَيَوْمَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ، فَرَمَيْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى مِنْ ظِلٍّ فَآوِيَ إِلَيْهِ، فَإِذَا صَخْرَةٌ أَتَيْتُهَا فَنَظَرْتُ بَقِيَّةَ ظِلٍّ لَهَا فَسَوَّيْتُهُ، ثُمَّ فَرَشْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ، ثُمَّ قُلْتُ لَهُ اضْطَجِعْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ‏.‏ فَاضْطَجَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْطَلَقْتُ أَنْظُرُ مَا حَوْلِي، هَلْ أَرَى مِنَ الطَّلَبِ أَحَدًا فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ يَسُوقُ غَنَمَهُ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا، فَسَأَلْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلاَمُ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ سَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ‏.‏ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قُلْتُ فَهَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لَبَنًا قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْ غَنَمِهِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ ضَرْعَهَا مِنَ الْغُبَارِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ كَفَّيْهِ، فَقَالَ هَكَذَا ضَرَبَ إِحْدَى كَفَّيْهِ بِالأُخْرَى فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ، وَقَدْ جَعَلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِدَاوَةً عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ، فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ، فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَافَقْتُهُ قَدِ اسْتَيْقَظَ، فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ قَدْ آنَ الرَّحِيلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ بَلَى ‏"‏‏.‏ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا، فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ غَيْرُ سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ‏.‏ فَقُلْتُ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Al-Baraa': Abu Bakr wuxuu ka iibsaday Azib raashin geel saddex iyo toban dirham. Abu Bakr wuxuu ku yiri Azib,

"U sheeg Al-Baraa' inuu ii soo qaado raashinkayga." Azib wuxuu yiri, "Maya, ilaa aad nooga warrantid waxa idinku dhacay adiga iyo Rasuulka Allah ﷺ markaad ka baxdeen Makka iyadoo mushrikiintu idin raadinayaan." Abu Bakr wuxuu yiri: "Waxaan ka baxnay Makka, waxaanan safarnay habeenkaas iyo maalintii xigtayba ilaa qorraxdu dhexda timid. Waxaan eegay agagaarka si aan u helo hoos aan ku nasto, markaasaan arkay dhagax weyn oo leh xoogaa hoos ah. Waan nadiifiyey meesha, waxaanan u fidiyey Nebiga ﷺ gogol hoostaas, dabadeedna waxaan ku iri, 'Jiifso, Nebi Allahow.' Markaasuu jiifsaday Nebigu ﷺ, anna waan baxay si aan u eego hareeraha bal inaan arko cid na daba socota. Markaasaan arkay wiil adhijir ah oo adhyihiisa u wada dhagaxaas, isagoo doonaya hooska aan annagu doonnay. Waan weydiiyey oo waxaan iri, 'Yaa leh wiilyahow?' Wuxuu yiri, 'Nin Quraysh ah,' wuuna magacaabay ninkaas waana gartay. Waxaan weydiiyey, 'Adhyahaagu ma leeyihiin caano?' Wuxuu yiri, 'Haa.' Waxaan iri, 'Ma noo lisaysaa?' Wuxuu yiri, 'Haa.' Waxaan faray inuu xiro lugaha mid ka mid ah adhiga, kadibna uu nadiifiyo thabarta, dabadeedna uu gacmihiisa ka jafo boodhka. Wuxuu isku dhuftay labadiisa gacmood si uu u nadiifiyo, wuxuuna noo lisay xoogaa caano ah. Waxaan u hayey Rasuulka Allah ﷺ weel biyo ah oo afkiisa maro lagu daboolay. Waxaan ku shubay caanaha biyo ilaa hoostiisu qabowday. Dabadeedna waxaan u geeyey Nebiga ﷺ anigoo ugu tegay isagoo soo jeeda. Waxaan ku iri, 'Cab, Rasuulka Allow.' Wuuna cabay ilaa aan ka raalli noqday. Kadibna waxaan iri, 'Waa la joogaa wakhtigii bixitaanka, Rasuulka Allow.' Wuxuu yiri, 'Haa.' Markaasaan baxnay iyadoo dadkii na raadinayaan, laakiin cidina nama soo gaarin marka laga reebo Suraqah bin Maalik bin Jucshum oo faraskiisa saaran. Waxaan iri, 'Kuwii na raadinayey way ina soo gaareen, Rasuulka Allow!' Wuxuu yiri, 'Ha murugoon, Allah waa inala jiraaye.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Abuu Bakr wuxuu u adeegay Nebiga ﷺ intii lagu jiray hijrada, wuxuuna Alle talo saartay.

Asalka iyo sababta

Werintu waxay ka warramaysaa hijradii Nebiga ﷺ iyo Abuu Bakr ay Maka uga baxeen, iyadoo Quraysh daba joogtay.

Erayada adag oo la sharxay
hijro

Ka guuristii Nebiga ﷺ iyo asxaabtiisa ee Maka una guureen Madiina.

dirham

Lacag qalin ah oo xilligaas wax lagu iibsan jiray.

Suraaqah

Suraaqah ibn Maalik, fardooleydii daba gashay muhaajiriinta intii ay safarka ku jireen.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay werintan ka fahmeen in Alle talo saarashadu ay la socoto taxaddar iyo tallaabooyin habboon: Abuu Bakr wuxuu raadiyey meel uu ku gabado, hareeraha ayuu eegayey, wuxuuna diyaariyey cunto iyo cabitaan. Sheekadu waxay sidoo kale muujinaysaa wehelkiisa daacadda ah iyo daryeelka uu u hayey Nebiga ﷺ. Erayada «Alle wuu nala jiraa» waxay muujinayaan garab istaagga Alle; culimadu garab istaaggaas waxay u fasiraan si waafaqsan weynaanta Alle, iyaga oo aan Alle makhluuqa la mid dhigin.

Casharrada maanta
  1. Alle talo saar, isla markaana qaado taxaddarro macquul ah.
  2. Daryeel dadka kugu tiirsan, adiga oo u fidinaya caawimaad wax ku ool ah oo u fiirsanaya baahiyahooda.
  3. Marka khatar jirto, is deji oo xusuusnow in Alle addoommadiisa garab galo.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.