Sahih al-Bukhari, xadiiska 3683
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Muhammad ibn Sa'd
- 1Ali ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Ya'qub ibn Ibrahimيَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ
- 3Aabbihii, Ibrahimأَبِي
- 4Salihصَالِحٍ
- 5Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 6Abd al‑Hamidعَبْدُ الْحَمِيدِ
- 7Muhammad ibn Sa'dمُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ قَالَ ح حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُكَلِّمْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ، عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ عَلَى صَوْتِهِ فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قُمْنَ فَبَادَرْنَ الْحِجَابَ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ عُمَرُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضْحَكُ، فَقَالَ عُمَرُ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلاَءِ اللاَّتِي كُنَّ عِنْدِي فَلَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ ابْتَدَرْنَ الْحِجَابِ ". فَقَالَ عُمَرُ فَأَنْتَ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. ثُمَّ قَالَ عُمَرُ يَا عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ، أَتَهَبْنَنِي وَلاَ تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ نَعَمْ، أَنْتَ أَفَظُّ وَأَغْلَظُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِيهًا يَا ابْنَ الْخَطَّابِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ سَالِكًا فَجًّا قَطُّ إِلاَّ سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ ".
Waxaa nooga warramay Cali binu Cabdillaahi, waxaa nooga warramay Yacquub binu Ibraahim, wuxuu yiri: Aabbahay baa ii warramay, kaas oo ka weriyey Saalix, kaas oo ka weriyey Ibnu Shihaab, waxaa ii warramay Cabdul-Xamiid, in Muxammad binu Sacad uu u warramay in aabbihii uu yiri: Oo waxaa ii warramay Cabdul-Casiis binu Cabdillaahi, waxaa nooga warramay Ibraahim binu Sacad, kaas oo ka weriyey Saalix, kaas oo ka weriyey Ibnu Shihaab, kaas oo ka weriyey Cabdul-Xamiid binu Cabdirraxmaan binu Zayd, kaas oo ka weriyey Muxammad binu Sacad binu Abii Waqqaas, kaas oo ka weriyey aabbihii, wuxuu yiri: Cumar binu Al-Khadhaab ayaa idan weydiistay Rasuulka Alle ﷺ, iyadoo ay agtiisa joogaan dumar reer Qureysh ah oo la hadlaya kana codsanaya kharash dheeraad ah, codkooduna uu ka sarreeyo codka Rasuulka Alle ﷺ. Markii Cumar binu Al-Khadhaab uu idanka weydiistay, way istaageen oo degdeg bay xijaabka u qaateen. Rasuulka Alle ﷺ wuu u idmay, Cumar baa soo galay iyadoo Rasuulka Alle ﷺ uu dhoola-caddaynayo. Cumar wuxuu yiri: 'Alle ha ku farxiyo wejigaaga, Rasuulkii Allow.' Nabigu ﷺ wuxuu yiri: 'Waan la yaabay dumarkan agtayda joogay; markii ay maqleen codkaaga, degdeg bay xijaabka u qaateen.' Cumar wuxuu yiri: 'Adigaa mudan inay kaa cabsadaan, Rasuulkii Allow.' Kadib Cumar wuxuu dumarkii ku yiri: 'Cadowga naftoodaay! Ma anigaad iga cabsanaysaan oo aadan Rasuulka Alle ﷺ ka cabsanayn?' Waxay yiraahdeen: 'Haa, waad ka adag tahay oo ka qallafsan tahay Rasuulka Alle ﷺ.' Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: 'Aamus, Ibnu Al-Khadhaabow! Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirto, Shaydaanku weligiis kuguma arag jid aad marayso oo aan ahayn inuu jid kale maro.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu ahaa mid aad u adkaysta oo go'aan adag, sidaas darteed Shaydaanku waddo kale ayuu doortay.
Qabiilkii Carbeed ee uu ka tirsanaa Nebiga ﷺ iyo dad badan oo Maka degganaa.
Dareen ixtiraam iyo ka-dhowrsasho oo qof loo hayo.
Tusaale hadal ah oo muujinaya in Shaydaanku ka fogaaday Cumar, adkaysigiisa awgiis.
Culimada hore waxay arrintan ka soo qaataan fadliga gaarka ah iyo adkaysiga Cumar. Hadalka ku saabsan Shaydaanku wuxuu tilmaamayaa ilaalintiisa gaarka ah iyo xooggiisa wanaagga; macnihiisu ma aha in Cumar aanu gefi karin. Muuqaalku wuxuu sidoo kale muujinayaa in Nebigu ﷺ si naxariis leh ula dhaqmi jiray ehelkiisa, iyo in Cumar lagu yaqaanay dabeecad ka adag.
- Adkayso markaad doorasho samaynayso, kuna dhegganow waxa Alle raalli gelinaya.
- Guriga kula hadal dabacsanaan, dadka kalena ixtiraam ula dhaqan, xataa markaad xil hoggaamineed hayso.
- Qir sifooyinka wanaagsan ee qof leeyahay adigoon qofkaas u qaadan mid aan gefin karin.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.