Sahih al-Bukhari, xadiiska 3742
Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ،، قَالَ قَدِمْتُ الشَّأْمَ فَصَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ قُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا، فَأَتَيْتُ قَوْمًا فَجَلَسْتُ إِلَيْهِمْ، فَإِذَا شَيْخٌ قَدْ جَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا أَبُو الدَّرْدَاءِ. فَقُلْتُ إِنِّي دَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَيَسَّرَكَ لِي، قَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ. قَالَ أَوَلَيْسَ عِنْدَكُمُ ابْنُ أُمِّ عَبْدٍ صَاحِبُ النَّعْلَيْنِ وَالْوِسَادِ وَالْمِطْهَرَةِ وَفِيكُمُ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ مِنَ الشَّيْطَانِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَلَيْسَ فِيكُمْ صَاحِبُ سِرِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لاَ يَعْلَمُ أَحَدٌ غَيْرُهُ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ يَقْرَأُ عَبْدُ اللَّهِ {وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى}، فَقَرَأْتُ عَلَيْهِ {وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى * وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى}. قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِيهِ إِلَى فِيَّ.
Waxaa weriyey 'Alqama: Waxaan aaday Shaam waxaana tukaday laba rakco, kadibna waxaan idhi,
"Allow ii fududee saaxiib wanaagsan." Markaas ayaan u imid qoom aniguna la fadhiistay. Oday baa yimid oo dhinacayga fadhiistay. Waxaan weydiiyey, "Kani waa kuma?" Waxay yidhaahdeen, "Waa Abu Ad-Dardaa." Waxaan ku idhi, "Allah baan baryey inuu ii fududeeyo saaxiib wanaagsan, markaas buu adiga kuu soo diray." Wuxuu i weydiiyey, "Xageed ka timid?" Waxaan idhi, "Reer Kuufa." Wuxuu yidhi, "Miyaanu idinku jirin Ibnu Ummi 'Abd, kii siday kabaha, barkinta iyo biyaha daahirada? Miyaanu idinku jirin kii Allah ka magangeliyey Shaydaanka afka Nabigiisa ﷺ? Miyaanu idinku jirin kii hayey sirta Nabiga ﷺ ee aan cid kale ogayn?" Kadib Abu Ad-Dardaa wuxuu yidhi, "Sidee buu 'Abdullaahi (bin Mas'uud) u akhriyaa Suuradda bilaabata 'Habeenka markuu daboolo'?" (92:1). Markaas baan hortii ku akhriyey: 'Habeenka markuu daboolo; Iyo maalinta markay iftiinto; Iyo labka iyo dheddiga.' (92:1-3). Markaas buu Abu Ad-Dardaa yidhi, "Wallahi, Rasuulka Allah ﷺ ayaa sidaas iigu akhriyey Suuradda anigoo ka maqlaya afkiisa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alqama wuxuu Alle ka baryayaa wehel wanaagsan, wuxuuna wax ka baranayaa akhrinta Qur’aanka.
Gobol taariikhi ah oo ka koobnaa qaybo ka mid ah Suuriya-ta maanta iyo dhulalka ku hareeraysan.
Magac caan ah oo loo yaqaan saxaabiga ‘Abdullaah ibn Mascuud.
Weedh tilmaamaysa gudbin afka ah oo toos ah iyo in akhrinta si sax ah loo tusaaleeyo.
Culimadu waxay qisadan ka fahmeen inay wanaagsan tahay in Alle laga baryo wehel wanaagsan, iyo in aqoonta si toos ah oo taxaddar leh looga barto macallimiin lagu kalsoon yahay. Abuu ad-Dardaa’ wuxuu qirayaa fadliga gaarka ah ee Ibnu Mascuud, isla markaana wuxuu gudbinayaa markhaatifurkiisa gaarka ah ee ku saabsan akhrinta. Sidaas ayay riwaayaddu u muujinaysaa sharafta saxaabada iyo muhiimadda ay leedahay gudbinta Qur’aanka oo sax ah; keligeedse ma aha xukun guud oo ku saabsan dhammaan qaababka akhrinta.
- Alle ka bari wehel xoojiya iimaankaaga iyo dhaqankaaga wanaagsan.
- Si taxaddar leh uga baro akhrinta Qur’aanka macallimiin lagu kalsoon yahay, si fiicanna u dhegayso akhrintooda.
- Si xushmad leh uga hadal fadliga dadka kale, aqoontoodana qiro.
Riwaayaddani sidoo kale waxay ka warramaysaa imaatinka Alqama ee Shaam iyo wada hadalkii uu la yeeshay Abuu ad-Dardaa’ ee ku saabsanaa akhrinta.
Sahih al-Bukhari · #3744 (Sahih)Nabigu ﷺ wuxuu Abuu Cubayda ku tilmaamay qofka lagu kalsoon yahay ee ummaddan; tani waxay la xiriirtaa qaddarinta fadliga gaarka ah ee saxaabada.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.