Fadliga Ansaarta Madiina · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 3866

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Fadliga Ansaarta Madiina
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ، أَنَّ سَالِمًا، حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ مَا سَمِعْتُ عُمَرَ، لِشَىْءٍ قَطُّ يَقُولُ إِنِّي لأَظُنُّهُ كَذَا‏.‏ إِلاَّ كَانَ كَمَا يَظُنُّ، بَيْنَمَا عُمَرُ جَالِسٌ إِذْ مَرَّ بِهِ رَجُلٌ جَمِيلٌ فَقَالَ لَقَدْ أَخْطَأَ ظَنِّي، أَوْ إِنَّ هَذَا عَلَى دِينِهِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، أَوْ لَقَدْ كَانَ كَاهِنَهُمْ، عَلَىَّ الرَّجُلَ، فَدُعِيَ لَهُ، فَقَالَ لَهُ ذَلِكَ، فَقَالَ مَا رَأَيْتُ كَالْيَوْمِ اسْتُقْبِلَ بِهِ رَجُلٌ مُسْلِمٌ، قَالَ فَإِنِّي أَعْزِمُ عَلَيْكَ إِلاَّ مَا أَخْبَرْتَنِي‏.‏ قَالَ كُنْتُ كَاهِنَهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ‏.‏ قَالَ فَمَا أَعْجَبُ مَا جَاءَتْكَ بِهِ جِنِّيَّتُكَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا يَوْمًا فِي السُّوقِ جَاءَتْنِي أَعْرِفُ فِيهَا الْفَزَعَ، فَقَالَتْ أَلَمْ تَرَ الْجِنَّ وَإِبْلاَسَهَا وَيَأْسَهَا مِنْ بَعْدِ إِنْكَاسِهَا وَلُحُوقَهَا بِالْقِلاَصِ وَأَحْلاَسِهَا قَالَ عُمَرُ صَدَقَ، بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ آلِهَتِهِمْ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ بِعِجْلٍ فَذَبَحَهُ، فَصَرَخَ بِهِ صَارِخٌ، لَمْ أَسْمَعْ صَارِخًا قَطُّ أَشَدَّ صَوْتًا مِنْهُ يَقُولُ يَا جَلِيحْ، أَمْرٌ نَجِيحْ رَجُلٌ فَصِيحْ يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ‏.‏ فَوَثَبَ الْقَوْمُ قُلْتُ لاَ أَبْرَحُ حَتَّى أَعْلَمَ مَا وَرَاءَ هَذَا ثُمَّ نَادَى يَا جَلِيحْ، أَمْرٌ نَجِيحْ، رَجُلٌ فَصِيحْ، يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَقُمْتُ فَمَا نَشِبْنَا أَنْ قِيلَ هَذَا نَبِيٌّ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Yaxya bin Sulaymaan, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Ibn Wahb, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Cumar, in Saalim uu uga warramay Cabdullaahi bin Cumar, oo yiri: Weligey ma aanan maqlin Cumar oo wax ka leh 'Waxaan u maleynayaa inay sidan tahay' illaa ay run noqotay wixii uu u maleeyay. Maalin maalmaha ka mid ah iyadoo Cumar fadhiyo, waxaa agtiisa maray nin qurux badan, markaasuu yiri: 'Haddaan khaldamin, ninkan weli wuxuu ku sugan yahay diintiisii Jaahiliyada, ama wuxuu ahaan jiray faalkooda. Iigu yeera ninkaas.' Markii loo yeeray, Cumar wuxuu u sheegay wuxuu ka shakiyay. Ninkii wuxuu yiri: 'Weligey ma arkin maalin la mid ah maanta oo Muslim lagu eedeeyo eedeyn noocan oo kale ah.' Cumar wuxuu yiri: 'Waxaan kugu adkeynayaa inaad ii sheegto runta.' Ninkii wuxuu yiri: 'Anigu waxaan ahaan jiray faalkooda xilligii Jaahiliyada.' Cumar wuxuu yiri: 'Ii sheeg waxa ugu yaabka badan ee jinniyadaada dumarka ahi ay kuu sheegtay.' Wuxuu yiri: 'Maalin anigoo suuqa jooga, ayay iigu timid iyadoo aad u cabsanaysa, waxayna tiri:

"Miyaadan arkin jinnida iyo quustooda? Waa laga eryay samada kadib markii laga adkaaday oo laga hor istaagay inay dhageystaan, haddana waxay raacayaan rakaabka geela (Carabta)."' Cumar wuxuu yiri: 'Wuu run sheegay.' Cumar wuxuu sii raaciyay: 'Maalin anigoo ag jooga sanamyadooda, waxaa yimid nin wata dibi yar oo gowracay si uu allabari ugu sameeyo. Markaasaa waxaa ku qayliyay cod aan weligey maqlin mid ka daran oo ka cod dheer, isagoo leh: "Yaa Jaliix! Arrin guuleysatay! Nin fasaxan (hadal cad) baa leh: Ilaah ma jiro adiga mooyee (Allahow)!" Dadkii way carareen, laakiin anigu waxaan iri: 'Ka tegi maayo intaan ka ogaanayo waxa arrintan ka dambeeya.' Kadib codkii baa mar kale qayliyay: "Yaa Jaliix! Arrin guuleysatay! Nin fasaxan baa leh: Ilaah ma jiro Allah mooyee!" Waan kacay, wax yar kadibna waxaa la yiri: 'Nabi baa soo baxay' ﷺ.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Cumar wuxuu aqoonsaday calaamadaha imaatinka Nebiga ﷺ, wuxuuna xaqiijiyey midnimada Alle.

Erayada adag oo la sharxay
Jaahiliyya

Wakhtigii jaahilnimada ee ka hor Islaamka, kaas oo lagu yaqaanay gaalnimo iyo sanam-caabudid.

Faaliye

Qof sheegta inuu helo aqoon qarsoon; qisadan dhexdeeda, wuxuu taas ku helayey jin dumar ah.

Tawxiid

Rumaynta in Alle keliya xaq u leeyahay in la caabudo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Alle siiyey Cumar garasho iyo awood uu wax ku kala garto, balse tuhunkiisu aanu waxyi ahayn oo aanu noqon karin il diini ah oo madax-bannaan. Qisadu sidoo kale waxay muujinaysaa in imaatinka Nebiga ﷺ ay ka horreeyeen calaamado, iyo in farriinta tawxiidku diidday sanam-caabudidda. Faali-nimadu ma aha waddo la oggol yahay oo aqoon lagu helo: Muslimiintu waa inay caqiidadooda iyo ficilladooda ku saleeyaan Qur’aanka iyo Sunnada sugan.

Casharrada maanta
  1. Caqiidada iyo go’aannada muhiimka ah ku salee Qur’aanka iyo Sunnada lagu kalsoon yahay, ee ha ku salayn faali ama sheegashooyin aqoon qarsoon.
  2. Sheegashooyinka si taxaddar leh u baadh, diyaarna u noqo inaad xukunkaaga dib u eegto marka xog lagu kalsoon yahay la helo.
  3. Tawxiidka udub-dhexaad ka dhig: cibaadadu Alle keliya ayay u sugnaatay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.